">
Άρθρο του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΑΚΑΤΣΕΛΗ
Η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο και τα αλλεπάλληλα μέτρα δε δείχνουν να φέρνουν κάποιο αποτέλεσμα παρά συνεχίζουν να προκαλούν το θυμό των πολιτών και να αυξάνουν την αγωνία τους για το πώς θα τα βγάλουν πέρα. Τη στιγμή που εργαζόμενοι χάνουν τις δουλειές τους, μισθοί, επιδόματα και συντάξεις πετσοκόβονται, το -όποιο- κοινωνικό κράτος διαλύεται και χιλιάδες νέοι που ημιαπασχολούνται για ένα κομμάτι ψωμί νοιώθουν τυχεροί σε σχέση με τους περισσότερους άνεργους συνομήλικούς τους, η επόμενη μέρα φαντάζει δυσκολότερη από την προηγούμενη και το πολιτικό τοπίο δείχνει θολό όσο ποτέ. Επιστήμονες, ειδικοί και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδέχονται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται δε λύνουν το πρόβλημα, αλλά το επιδεινώνουν.
Όροι όπως κρίση, χρεοκοπία, ευρωομόλογα, πιστωτές, ελλείμματα, χρέη, αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, σε μια Ελλάδα που δείχνει ακυβέρνητο καράβι όχι απλά σε τρικυμία αλλά σε… τσουνάμι και με τα κύματα της ανασφάλειας και της αβεβαιότητας να απειλούν ό,τι έχει απομείνει.
Το σενάριο της χρεοκοπίας όλο και πιο έντονα κυριαρχεί στις συζητήσεις αναλυτών, οικονομολόγων, αξιωματούχων, δημοσιογράφων και απλών πολιτών. Ήδη πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ελληνική οικονομία, μετά τις τελευταίες εξελίξεις, έχει μπει στο δρόμο της ελεγχόμενης ή αλλιώς συντεταγμένης χρεοκοπίας. Χαρακτηριστικά να αναφέρουμε τις προ ημερών δηλώσεις του Γερμανού Υπουργού οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε περί αναθεώρησης του δεύτερου πακέτου «βοήθειας», το έγκυρο γερμανικό περιοδικό Spiegel που στις 12.9 παρουσίαζε τη γερμανική κυβέρνηση να θεωρεί βέβαιη τη χρεοκοπία της Ελλάδος και να επεξεργάζεται σενάρια στήριξης των τραπεζών, τις δηλώσεις του Ολλανδού Κλάας Κνοτ, επιφανούς στελέχους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ότι είναι «λιγότερο βέβαιος σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα ότι θα αποφευχθεί η ελληνική χρεοκοπία» και τη δήλωση του Κλέμεντ Φουστ, στενού συμβούλου του Σόιμπλε, ότι η «συντεταγμένη ελληνική χρεοκοπία έχει ήδη ξεκινήσει».
Τι είναι η συντεταγμένη χρεοκοπία
Η συντεταγμένη ή ελεγχόμενη χρεοκοπία ή πτώχευση, το σενάριο που πλέον δε φαντάζει και τόσο φανταστικό ή αποφευκτέο, με απλά λόγια, είναι η χρεοκοπία και η οικονομική κατάρρευση του κράτους χωρίς η χώρα να βγαίνει από την ευρωζώνη έτσι ώστε να μην συμπαρασυρθούν στην καταστροφή και οι τράπεζες ή άλλα ευπαθή οικονομικά κράτη-μέλη της Ένωσης (πχ Ιταλία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιρλανδία). Πτώχευση σημαίνει αδυναμία αποπληρωμής των χρεών και είναι ελεγχόμενη όταν εμπλέκονται σε αυτήν οργανισμοί (πχ ΔΝΤ) που μπορούν να ασκήσουν κυριαρχικά δικαιώματα στη χώρα που χρεοκοπεί εκ μέρους των δανειστών (τραπεζών). Μέσα στην εβδομάδα που μας πέρασε, το BBC δημοσίευσε ένα τέτοιο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο ΕΕ και ΔΝΤ επεξεργάζονται το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους έως και 50% καθώς και τον τετραπλασιασμό του τωρινού Μηχανισμού Στήριξης από 440 δισ. σε 1,7 τρισ., με παράλληλη στήριξη των ευρωπαϊκών τραπεζών απέναντι στις απώλειες που πρόκειται να έχουν, και πιθανολογεί ότι θα ξεκινήσει σε 5 με 6 εβδομάδες.
Μέχρι στιγμής πάντως, τόσο εκπρόσωποι της ελληνικής κυβέρνησης, όσο και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, στην πλειοψηφία τους, διστάζουν να μιλήσουν ανοικτά για συντεταγμένη χρεοκοπία, συνδέοντας κάθε σενάριο χρεοκοπίας με έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ και αποκλείοντας κάθε τέτοια πιθανότητα. Πάντως, τα γεγονότα, οι ενδείξεις και οι προβλέψεις οικτρά τους διαψεύδουν.
Επιπτώσεις συντεταγμένης χρεοκοπίας
Οι επιπτώσεις μιας ελεγχόμενης χρεοκοπίας ναι μεν θα σημάνουν το «κούρεμα» (μείωση) του ελληνικού χρέους, όμως, όπως συμφωνούν οι περισσότεροι αναλυτές, θα φέρουν καταιγίδα οικονομικής ύφεσης και κοινωνικής εξαθλίωσης στη χώρα.
Οι τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες με τη μείωση της αξίας των ομολόγων τους κατά 50% και σε συνάρτηση με το ήδη σημαντικό πρόβλημα ρευστότητας -που θα οξυνθεί-, για να επιβιώσουν θα χρειαστούν τις ισχυρές «πλάτες» του μηχανισμού στήριξης, κάτι που φαίνεται πάντως να έχουν ήδη εξασφαλίσει. Είναι πολύ σημαντικό για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος της Ευρώπης να μην καταρρεύσει κάποια ελληνική τράπεζα γιατί θα συμπαρασύρει και άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς σε ένα ντόμινο που μπορεί να φέρει μέχρι και κατάρρευση του κοινού νομίσματος. Έτσι και αλλιώς οι ελίτ του ΔΝΤ και των Βρυξελλών δεν πρόκειται να θέσουν σε κίνδυνο τα συμφέροντα των τραπεζιτών ό,τι απόφαση και να πάρουν για το μέλλον του φτωχού κομπάρσου της ΟΝΕ που έχει φτάσει να παίζει η Ελλάδα στο «έργο» της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η προσπάθεια των ευρωπαϊκών τραπεζών τους τελευταίους μήνες να ξεφορτωθούν ελληνικά ομόλογα, ξεκάθαρα στοχεύει στη συρρίκνωση των απωλειών τους σε περίπτωση πτώχευσης της Ελλάδας, ενώ παράλληλα εξηγείται και η παράταση που δίνουν οι αναλυτές στην ημερομηνία της επίσημης εξαγγελίας της πτώχευσης, μέχρι δηλαδή οι τραπεζικοί όμιλοι να ασφαλίσουν τα συμφέροντά τους.
Ενώ οι τράπεζες φαίνονται να είναι εξασφαλισμένες, σε περίπτωση συντεταγμένης χρεοκοπίας, ο ελληνικός λαός θα βρεθεί αντιμέτωπος με νέο κύμα περικοπών μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, περαιτέρω αύξηση της ανεργίας και χαλάρωμα των εργασιακών σχέσεων, τον ολοκληρωτικό κατακερματισμό του κράτους πρόνοιας και το ξεπούλημα του εθνικού πλούτου και της όποιας εθνικής ανεξαρτησίας. Δεν είναι τυχαίο ότι δόθηκε σε δημοσιότητα το σχέδιο οίκου του Μονάχου με την κωδική ονομασία «Εύρηκα», σύμφωνα με το οποίο εκτιμάται η ελληνική δημόσια περιουσία στα 125 δισ. και θα εκποιηθεί προς αποπληρωμή του χρέους της Ελλάδας. Πρόταση-μελέτη που βρήκε αμέσως σύμφωνο τον κ. Σόιμπλε.
Ο Σταύρος Χριστακόπουλος στο «Ποντίκι» της 19ης Νοεμβρίου του 2010 δύο συνέπειες συγκαταλέγει εύστοχα ως τις πιο βασικές σε περίπτωση ελεγχόμενης πτώχευσης της Ελλάδας:
● Η μία ότι ο μηχανισμός που θα διαχειριζόταν αυτή την πτώχευση -δηλαδή το ΔΝΤ, αφού άλλος παρόμοιος παγκοσμίως δεν υπάρχει και είναι αμφίβολο αν θα υπάρξει- θα αναλάμβανε ο ίδιος την οικονομική πολιτική της Ελλάδας. Σήμερα υποτίθεται ότι η τρόικα απλώς βάζει τους στόχους της...
● Η άλλη ότι θα αναλάμβανε τη διαχείριση όλων των περιουσιακών στοιχείων και των υποδομών που εξυπηρετούν την εκπλήρωση των δημόσιων λειτουργιών του κράτους - από το τραπεζικό σύστημα, την παιδεία και την υγεία έως την άμυνα, τους φυσικούς και πλουτοπαραγωγικούς πόρους, αλλά και την ίδια την κρατική λειτουργία. Και θα «φρόντιζε» για την εκποίησή τους, ώστε, στο μέτρο του δυνατού, να ικανοποιηθούν οι πιστωτές.
Όλες οι υπόλοιπες συνέπειες -όσες αφορούν το εισόδημα και τον τρόπο ζωής των κατοίκων της χώρας- θα ήταν απότοκες των δύο παραπάνω. Αξιοσημείωτο είναι, πως ελεγχόμενη χρεοκοπία δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα.
Αναμένονται εξελίξεις
Μετά και τη συνάντηση Παπανδρέου-Μέρκελ την Τρίτη 27 του Σεπτέμβρη και τις δακρύβρεχτες κοινές τους εξαγγελίες σε πένθιμο και βαρύ κλίμα για ύστατη προσπάθεια εφαρμογής της συμφωνίας της 21ης Ιουλίου και με τα υπονοούμενα και από τους δύο σχετικά με το σενάριο της ελεγχόμενης πτώχευσης, αναμένονται εξελίξεις που πιθανόν να αποτελέσουν την ταφόπλακα της ελληνικής οικονομίας. Οι δύο «ηγέτες» φαίνονται να είναι διατεθειμένοι να φτάσουν μέχρι τα άκρα ώστε να αποφευχθεί το σενάριο της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας -που θα σημάνει μεγάλη ήττα για την ευρωζώνη και τις τράπεζες- και όλα δείχνουν ότι ετοιμάζονται να βάλουν μπρος το σχέδιο της συντεταγμένης χρεοκοπίας ώστε να περιορίσουν τις απώλειες των συμφερόντων των τραπεζικών ελίτ που φαίνεται να εκπροσωπούν, βάζοντας -όπως μας έχουν συνηθίσει άλλωστε- στην άκρη τα δικαιώματα, τα συμφέροντα και την αξιοπρέπεια των Ελλήνων πολιτών.
Μια καθαρά χρηματοπιστωτική κρίση, που μετεξελίχθηκε σε κρίση χρέους των κρατών της ευρωζώνης και συνακόλουθα της συνοχής της ένωσης και της υπόστασης του ευρώ, κατά κοινή παραδοχή, έχει εστιαστεί σε ελληνική κρίση με διακύβευμα τις επόμενες γενιές και τον πλούτο της χώρας.
