">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Η επιστροφή των καταθέσεων, που παρατηρήθηκε από τις πρώτες κιόλας μέρες μετά τις εκλογές της 17ης Ιουνίου, συνεχίζεται, και οι εκτιμήσεις που υπάρχουν από την πλευρά των τραπεζών είναι ότι, τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, έχουν εισρεύσει στο σύστημα πάνω από 4 δισ. ευρώ. Χρήματα που οι καταθέτες είχαν «σηκώσει» από τις τράπεζες και είχαν κρύψει μέσα σε «σεντούκια» και κάτω από στρώματα ή και σε θυρίδες, επηρεαζόμενοι από το γενικότερο κλίμα αβεβαιότητας και ανασφάλειας επιστρέφουν, ενώ η αντιστροφή αυτού του κλίματος και η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο σύστημα είναι σε αυτήν τη φάση το μεγάλο «στοίχημα», προκειμένου να εισρεύσουν σε βάθος χρόνου περισσότερα από 100 δις. ευρώ στο τραπεζικό σύστημα και να τεθούν σε κίνηση τα γρανάζια της οικονομίας, με τη διοχέτευση ρευστότητας στην πραγματική αγορά, που παραμένει «διψασμένη» εδώ και πολύ καιρό, προκειμένου να έρθει η πολυπόθητη ανάπτυξη και να αρχίσει να διαφαίνεται, επιτέλους, φως στο τούνελ.
Ο κόσμος αυτό που περιμένει από την νέα κυβέρνηση και από οποιαδήποτε κυβέρνηση για να αποκτήσει εμπιστοσύνη στο σύστημα είναι να δει βελτίωση της αποτελεσματικότητάς της, δηλώνει στον «Τ.Θ.» ο Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο ΑΠΘ, Δημήτρης Μάρδας. Ο ίδιος προσθέτει ότι οι τράπεζες «δεν έχουν άλλη επιλογή» από το να διοχετεύσουν τη ρευστότητα που θα αποκτήσουν στην αγορά και στο επιχειρείν, το οποίο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεράστιο πρόβλημα ρευστότητας, όπως επιβεβαιώνει και ο πρόεδρος του ΕΒΕΘ κ. Δ. Μπακατσέλος.
«Κλειδί» η ανάκτηση της εμπιστοσύνης
Αν δεν υπάρξει εμπιστοσύνη γενικότερα για το που πάει καταρχάς η Ευρώπη και, κατά δεύτερο λόγο, για το που πάμε εμείς είναι δύσκολο να επιστρέψει η εμπιστοσύνη, όπως παραδέχεται ο κ. Μάρδας.
Αναφέρει ότι πρώτα πρέπει να δούμε τι θα γίνει με το Μνημόνιο, «που θα καταλήξουμε, που θα καθίσει η μπίλια», όπως τονίζει χαρακτηριστικά. Αυτό, είναι το πιο βασικό, επισημαίνει, να δούμε που βρισκόμαστε, ποιες είναι οι αποκλίσεις από τους στόχος κ.λπ. καθώς, «δε ξέρουμε τι έχει γίνει το τελευταίο τρίμηνο». Το δεύτερο που πρέπει να γίνει, κατά τον κ. Μάρδα, είναι να καταλάβει ο κόσμος ότι υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία έχει μια στρατηγική και άτομα με δεξιότητες που αρχίζουν να κινούν την οικονομία, γιατί, όπως υποστηρίζει, «υπάρχει πολύ χρήμα στα χέρια της κυβέρνησης για να κινήσει την οικονομία». Διευκρινίζει ότι δεν αναφέρεται σε φόρους, αλλά στο ΕΣΠΑ και σε χρήματα εκτός ΕΣΠΑ. «Ας αρχίσουν να κινούνται αυτά τα χρήματα και σιγά-σιγά θα αλλάξουν οι προσδοκίες του κόσμου βλέποντας ότι η κυβέρνηση λειτουργεί με έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο», τονίζει.
Στη ερώτηση αν οι τράπεζες θα αξιοποιήσουν τη ρευστότητα αυτή διοχετεύοντάς την προς την πραγματική οικονομία, ο κ. Μάρδας επιβεβαιώνει ότι αν οι τράπεζες έχουν κάποια ρευστότητα, θα προσπαθήσουν να την αξιοποιήσουν. «Δεν έχουν άλλη επιλογή», αναφέρει. Προσθέτει όμως ότι πρέπει να δανείσουν τα χρήματα σε χώρους που θα παράγουν πλούτο, ώστε να μπορούν οι δανειστές να τα αποπληρώσουν». Εξάλλου, υπενθυμίζει ότι η ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών θα έρθει και από τα δισ. που περιμένουν να πάρουν από το νέο διακανονισμό που έχει γίνει, ενώ τονίζει ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί και με τη μείωση του επιτοκίου της ΕΚΤ στο 0,75% που ανακοινώθηκε χθες.
«Διψά» για ρευστότητα η αγορά
Στο χώρο του επιχειρείν, πάντως, το πρόβλημα της ρευστότητας εξακολουθεί να είναι «τεράστιο», όπως σημειώνει στον «Τ.Θ.» ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Μπακατσέλος. «Η αγορά δεν έχει επανέλθει στους πρότερους ρυθμούς της. Τα μέλη μας ανησυχούν για το πώς θα εξελιχθεί το επόμενο τρίμηνο μια και υπάρχει μια στασιμότητα, καθώς χάθηκε πολύς καιρός προεκλογικά και ακόμα και τώρα, παρόλο που φαίνεται ότι υπάρχει καλή διάθεση, δεν έχει ξαναβρεί τους ρυθμούς της η αγορά», δηλώνει.
Όσο για την επιστροφή των καταθέσεων, ο κ. Μπακατσέλος, αφού ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει ακριβή εικόνα της κατάστασης, τονίζει ότι αν ο κόσμος έχει αρχίσει να αισθάνεται ασφάλεια, αυτά που έχει στα σεντούκια και τα στρώματα θα τα πάει στην τράπεζα, ενώ εκτιμά, ότι σε δεύτερο στάδιο, θα επιστρέψουν και τα χρήματα που έχουν φύγει στο εξωτερικό. Για το τελευταίο, ο πρόεδρος του ΒΕΘ κ. Παπαδόπουλος έχει δηλώσει πρόσφατα στον «Τ.Θ.» ότι πρέπει να δοθεί κίνητρο σε επιχειρηματίες και ιδιώτες οι οποίοι έστειλαν τα λεφτά τους στο εξωτερικό, ώστε να γίνει επιστροφή των κεφαλαίων στην Ελλάδα.
Η πορεία των καταθέσεων
Μια εικόνα για την πορεία των καταθέσεων τα τελευταία χρόνια δίνουν οι αναλυτές της Alpha Bank, στο τελευταίο οικονομικό δελτίο της τράπεζας. Όπως αναφέρουν, οι συνολικές καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα μειώθηκαν σημαντικά στα 157,4 δισ. ευρώ τον Μάιο του 2012 από 165,9 δισ. τον Απρίλιο του 2011, από 165,3 τον Μάρτιο του 2012, 164,3 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο του 2012 (Δεκέμβριος 2011: 174,1 δισ. ευρώ ), έναντι 191,8 δισ. ευρώ τον Μάιο 2011.
Η μείωση αυτή των καταθέσεων τον Μάιο του 2012 συνδέεται, σύμφωνα με τους αναλυτές, με τη επιδείνωση του οικονομικού κλίματος αλλά και με το ασταθές τον Μάιο μετεκλογικό αποτέλεσμα, που προκαλούσε αμφιβολία για τη δυνατότητα υλοποίησης του προγράμματος προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας και για τη δυνατότητα της χώρας να παραμείνει ως πλήρες μέλος της ευρωζώνης
Με αυτά τα δεδομένα, οι καταθέσεις ιδιωτών μειώθηκαν σημαντικά κατά -19,1% σε ετήσια βάση τον Μάιο του 2012, από -17,0% τον Απρίλιο του 2012, -17,4% τον Μάρτιο του 2012 και -19,3% τον Φεβρουάριο του 2012, έναντι -11,8% τον Μάιο του 2011. Ειδικότερα, οι καταθέσεις ταμιευτηρίου μειώθηκαν κατά -20,5%, έναντι -15,6% τον Μάιο του 2011 και οι προθεσμιακές καταθέσεις μειώθηκαν κατά -18,3% (Μάιος 2011: -9,7%).
Η πτώση άρχισε από το 2010
Η πτώση των καταθέσεων των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών στην Ελλάδα ξεκίνησε από το 2010, μετά από μια εντυπωσιακή πορεία αύξησης αυτών των καταθέσεων στην περίοδο 2002 - 2009, όπου σημειώθηκε μέση ετήσια αύξησή τους κατά 12,4%, έναντι μέσης ετήσιας αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ κατά 5,9%.
Ειδικότερα, το 2009 σημειώθηκε αύξηση των καταθέσεων των ιδιωτών και των επιχειρήσεων κατά 133 δισ. ευρώ έναντι του 2002, έναντι αύξησης του καταγεγραμμένου ονομαστικού ΑΕΠ στην ίδια περίοδο κατά μόνο 76,8 δισ. ευρώ.
Από το 2010, με την είσοδο της Ελλάδος στην βαθειά κρίση δημοσίου χρέους και σε μια περίοδο μεγάλης πτώσης του ΑΕΠ, ξεκίνησε σταδιακά στην αρχή μείωση των καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες, η οποία επιταχύνθηκε από τον Σεπτέμβριο του 2011.
Συνεπώς, στο τέλος του Μαΐου 2012 οι συνολικές καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα ήταν στα 157,4 δισ. ευρώ (στο 75,3% του ΑΕΠ) μειωμένες κατά 80,0 δισ. ευρώ από το υψηλότερο επίπεδό τους τον Δεκέμβριο του 2009 ( 237,3 δισ. ευρώ).
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αναλυτών της Alpha Bank, η πτώση αυτή των ιδιωτικών καταθέσεων οφείλεται στην αυξανόμενη συζήτηση στη χώρα περί «ακύρωσης» του Μνημονίου και περί αντιστροφής του Μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού συμφώνου (ΜΠΔΣ 2012-2014). Επίσης η έκταση της μείωσης των καταθέσεων συμβάλλει στη μεγάλη πτώση της πιστωτικής επέκτασης και στη χειροτέρευση της ύφεσης στην ελληνική οικονομία στο τέταρτο τρίμηνο του 2011 και στο πρώτο εξάμηνο του 2012.
Στο δελτίο της τράπεζας σημειώνεται ότι ακόμα και με μικρή βελτίωση του οικονομικού κλίματος, οι καταθέσεις αυξάνονται.
Οι αναγνώστες του Τύπου της Θεσσαλονίκης ενημερώνονται πρώτοι!
Όπως έγραφε η συντάκτρια του «Τ.Θ.» Μαρία Κουζούφη στις 23 Ιουνίου: «Η σημαντική ‘αιμορραγία’ καταθέσεων που παρατηρήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες πριν από τις εκλογές φαίνεται ότι σταμάτησε και, επιπλέον, τα χρήματα αρχίζουν να επιστρέφουν σιγά- σιγά από τα ‘μπαούλα’ και τις ‘κρυψώνες’ και πάλι στις τράπεζες. Επίσημα στοιχεία για το ύψος των εισροών και των εκροών μπορεί να μην υπάρχουν ακόμη, αλλά την σταδιακή επιστροφή καταθέσεων διαπιστώνουν τόσο τα τραπεζικά στελέχη, όσο και οι παράγοντες της αφοράς, που βλέπουν ότι κάτι άρχισε να ‘κινείται’ μετά την ‘παγωμάρα’ που επικρατούσε το τελευταίο διάστημα».
