">
Του Σωτήρη Μπαμπατζιμόπουλου
Ο αθλητισμός δεν πρέπει να περνάει πολιτικά μηνύματα, λένε. Οι αθλητές πρέπει να κοιτάνε τις επιδόσεις τους, λένε, διότι ο αθλητισμός είναι ένα ιδεώδες που δεν πρέπει να σπιλώνεται από την ανθρώπινη μισαλλοδοξία, λένε. Φυσικά και τα λένε όλα αυτά, διότι δεν υπάρχει πιο βολικό πράγμα από το να βουλώνεις τα στόματα των αθλητών, οι οποίοι έχουν τη δύναμη και το κύρος για να επηρεάσουν τις μάζες που τους λατρεύουν αρθρώνοντας λόγο. Φανταστείτε για παράδειγμα ο Ραφαέλ Ναδάλ να κάνει ένα πολιτικό σχόλιο για το ζήτημα της χώρας των Βάσκων (το σενάριο είναι τελείως υποθετικό διότι πρώτον, ο Ναδάλ είναι από τη Μαγιόρκα, δεύτερον, από το γενικότερο προφίλ του φαίνεται να κλίνει προς την ιδέα της ενωμένης Ισπανίας και τρίτον, σιγά μην εκφέρει πολιτική άποψη ο λατρεμένος μπρατσαράς της Ισπανίας) στη σελίδα του στο φέισμπουκ… Το μήνυμά του θα διαβαστεί σε μια μέρα από περίπου έντεκα εκατομμύρια άτομα που τον θαυμάζουν…
Εν πάση περιπτώσει ο αθλητισμός ανέκαθεν ήταν και είναι πολιτική, από τους ολυμπιακούς αγώνες στην αρχαία Ελλάδα και τις ιπποδρομίες στο Βυζάντιο μέχρι τις αθλητικές επιδόσεις των Σοβιετικών και των Αμερικανών στον ψυχρό πόλεμο και την ήττα της Ελλάδας από τη Γερμανία στο ποδόσφαιρο πριν από μερικές εβδομάδες. Οι δε σύγχρονοι ολυμπιακοί αγώνες είναι ένα ατελείωτο πολιτικό παιχνίδι που ξεκινάει από την ψηφοφορία της επόμενης διοργανώτριας πόλη που θα αναλάβει την ευθύνη να φιλοξενήσει τους αγώνες ρουφώντας όλο το πακέτο του μεσοπρόθεσμου αναπτυξιακού μπουμ και του μακροπρόθεσμου ασφυκτικού χρέους. Ακόμα και το υποτιθέμενο πανηγύρι της τελετής έναρξης αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία εσωτερικής κι εξωτερικής πολιτικής.
Το εντυπωσιακό καλλιτεχνικό και κατασκευαστικό επίτευγμα της τρίωρης τελετής τόνωσε την αίγλη της πάλαι ποτέ βρετανικής αυτοκρατορίας, τότε που ο ήλιος δεν έδυε ποτέ… Η συμμετοχή παιδιών με κινητικά και διανοητικά προβλήματα και η δυσανάλογη με την πραγματικότητα προβολή μελαψών αγοριών και κοριτσιών ήταν κάτι παραπάνω από πολιτικώς ορθή επιλογή: επισήμανε την πολυφυλετικότητα του βρετανικού πληθυσμού και την ικανότητα του συστήματος να αφομοιώνει τους μετανάστες και τη… διαφορετικότητα, ένα από τα μεγαλύτερα σύγχρονα ψέματα που έχουν καλλιεργηθεί για το κατά τ’ άλλα συμπαθές νησί. Τέλος η επιλογή των εικόνων από βρετανικές τοποθεσίες που προβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της τελετής ήταν κάθε άλλο παρά τυχαία: Βόρεια Ιρλανδία, Σκοτία και Ουαλία. Έτσι, για να δείξουν μέχρι πού φτάνει η χάρη της βασίλισσας και να τσιγκλήσουν τους αυθάδεις βορειοϊρλανδούς, σκοτσέζους και ουαλούς που σε κάθε ευκαιρία χλευάζουν ό,τι αγγλικό βρουν μπροστά τους.
Βέβαια, για να μην είμαστε άδικοι, ο σκηνοθέτης Ντάνι Μπόιλ έκανε πολύ καλά τη δουλειά του και με διακριτικότητα έδειξε τη ζοφερή και καταπιεστική όψη της βιομηχανικής επανάστασης, εξύμνησε το παραπαίον σύστημα υγείας, απέτινε φόρο τιμής στην πανκ μουσική, ενώ ενέδωσε και στο απολαυστικό αυτοσαρκαστικό βρετανικό χιούμορ: Η βασίλισσα Ελισάβετ κατέφθασε (μέσω βίντεο και μοντάζ) στο στάδιο υπό τη συνοδεία του πράκτορα Τζέιμς Μποντ (Ντάνιελ Κρεγκ) πηδώντας με αλεξίπτωτο από ελικόπτερο, ενώ ο κωμικός Ρόουαν Άτκινσον (βλέπε μίστερ Μπιν) έδωσε τη δική του πινελιά διακωμωδώντας το κλασικό πλέον κομμάτι του Βαγγέλη Παπαθανασίου από τη βρετανική επική αθλητική ταινία «Οι δρόμοι της φωτιάς». Μου φαίνεται αληθινά αξιοθαύμαστο το γεγονός πως η 86χρονη βασίλισσα έδωσε τη συγκατάνευσή της προκειμένου να παρωδηθεί σ’ ένα γεγονός που παρακολουθήθηκε από τη μισή υφήλιο. Φανταστείτε, μονάχα, εν μέσω ελληνικής σοβαροφάνειας στην τελετή του 2004 να παρωδούνταν με τέτοιο τρόπο ο πρόεδρος της δημοκρατίας… Ούτε για πλάκα.
Μόνο το κλείσιμο της τελετής ήταν απελευθερωμένο από πολιτική, όχι διότι η ύπαρξη και η μουσική των σκαθαριών δεν είναι άκρως πολιτική, αλλά επειδή τα τραγούδια τους είναι καθολικής αποδοχής και μονάχα ένας αληθινά ανέραστος δεν θα σιγομουρμούριζε από τον δέκτη του τη μελωδία από το «Hey Jude» μαζί με τον 70χρονο Πολ Μακάρτνεϊ. Δεκτές οι αντιρρήσεις, όμως οι Beatles αποτελούν ό,τι καλύτερο έχει δώσει η Βρετανία στον πολιτισμό τα τελευταία πενήντα χρόνια…
