">
του Γιώργου Παπαδημητρίου
Κουιζάκι: πόσες φορές έχετε ακούσει ή διαβάσει τον τελευταίο καιρό αυτούσια ή έστω σε κάποια ελαφρώς παραλλαγμένη μορφή τη φράση «πρώτο μας μέλημα είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής». Η απάντηση κινείται σίγουρα μεταξύ τριψήφιου και τετραψήφιου νούμερου. Ακανθώδες και διαχρονικά άλυτο το πρόβλημα της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα όντως και κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί το αντίθετο. Οι αιτίες μπόλικες, άλλες σχετικά απλές και άλλες σχετικά πολύπλοκες στην ανάλυσή τους. Μία εξ αυτών είναι το στρεβλωμένο κοινωνικό συμβόλαιο που έχει συναφθεί μεταξύ του ελληνικού κράτους και των πολιτών του. Οι πολίτες βλέποντας το κράτος να λειτουργεί στην ουσία ως τροχοπέδη απέναντι στο δημόσιο όφελος και το κοινό καλό, έχουν καταλήξει σχεδόν να θεωρούν καθήκον τους να το ανταγωνιστούν στην παράκαμψη, στο βόλεμα, στην αρπαχτή, στην ιδιοτέλεια. Έχοντας βαρεθεί να βλέπουν μηδενική ανταποδοτικότητα στις όποιες συνεισφορές τους, αποφασίζουν να αποκηρύξουν την έννοια της συνεισφοράς από το λεξιλόγιο και τη ζωή τους. Όπως έχουμε ξαναπεί, ο ατομικισμός έχει προ πολλού εδραιωθεί στην ελληνική κοινωνία και κάθε μέρα θεριεύει περισσότερο. Η παραπάνω συλλογιστική δεν είναι βέβαια παρά μόνο η μισή αλήθεια. Ο άνθρωπος, είτε ως πολίτης ενός κράτους είτε υπό πολύ πιο ευρεία εννοία, είναι πάντοτε ταυτοχρόνως υποκείμενο και αντικείμενο της κατάστασης που τον περιβάλλει. Διαμορφώνει και υφίσταται τις συνθήκες συγχρόνως. Στην περίπτωσή που εξετάζουμε, το σαθρό κράτος που βρίσκουν να στέκει εχθρικά απέναντί τους οι Έλληνες πολίτες, το έχουν δημιουργήσει (και) οι ίδιοι, μέσα από τις πράξεις και τη νοοτροπία τους. Φαύλος κύκλος, το φίδι που τρώει την ουρά του, σισύφειος μύθος, διαλέξτε όποια έκφραση σας ηχεί καλύτερα ώστε να περιγραφεί η παραπάνω κατάσταση.
Από εκεί και έπειτα, εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς με ποιον τρόπο θα μπορούσε να αλλάξει αυτή η αρρωστημένη νοοτροπία. Ας πούμε, η αποκάλυψη των ονομάτων που περιέχει μία λίστα με τρανταχτούς φοροφυγάδες - καταθέτες της ελβετικής τράπεζας HSBC θα ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση; Η τιμωρία των μεγάλων ψαριών της φοροδιαφυγής θα βοηθούσε έστω και λίγο στο να αποκατασταθεί το μάλλον αμετάκλητα χαμένο αίσθημα απονομής δικαιοσύνης στην ελληνική κοινωνία; Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι, το προφανές είναι όμως ένα. Σε μία εποχή, γεμάτη με θεατρινίστικες κινήσεις για τη πάταξη της φοροδιαφυγής που μοιάζουν με απονενοημένα διαβήματα, το όλο κουκούλωμα της υπόθεσης της διαβόητης λίστας βάζει την οριστική ταφόπλακα στις όποιες ελπίδες ότι κάτι θα λειτουργήσει διαφορετικά στην Ελλάδα σχετικά με αυτό το ζήτημα. Το ρεζιλίκι και η ξεφτίλα είναι μάλιστα τόσο κολοσσιαίων διαστάσεων που δεν γνωρίζει κανείς από πού να πρωτοπιάσει το ζήτημα και πού να πρωτοσταθεί. Το ζήτημα έλαβε φυσικά την εφήμερη διάσταση που αναλογεί σε οτιδήποτε εξωφρενικό συμβαίνει στην Ελλάδα και μετά καταλάγιασε. Είχαμε και την περιβόητη επίσκεψη να ασχοληθούμε, να περιμένουμε με κομμένη την ανάσα δηλώσεις που θα μπορούσαν να έχουν προβλεφθεί με ακρίβεια λέξης από σχεδόν οποιονδήποτε.
Ανακεφαλαιώνοντας, τα βασικά σημεία της πολλοστής μας διαπόμπευσης, έχουμε και λέμε: α) η συγκεκριμένη λίστα βρίσκεται στην κατοχή των ελληνικών αρχών εδώ και περίπου δύο χρόνια. Οι ελληνικές αρχές όλο αυτό το διάστημα πράττουν αυτό που γνωρίζουν καλύτερα. Τίποτα. β) με το που βγαίνει το θέμα στη φόρα, ακολουθεί ένα γαϊτανάκι αλληλό-καρφωμάτων μεταξύ του πρώην Υπουργού Οικονομικών, Γιώργου Παπακωνσταντίνου και του ΓΓ του ΣΔΟΕ, Ιωάννη Διώτη, οι οποίοι φέρονται σαν μαθητούδια που τους έπιασαν στα πράσα να αντιγράφουν. γ) μετά από όλα αυτά, η λίστα εμφανίζεται ως δια μαγείας στα χέρια ποιού άλλου, του πανταχού παρόντα και πάνω απ’ όλα μετέχοντα στην κυβέρνηση της χώρας (!) Ευάγγελου Βενιζέλου, ο οποίος αφού πρώτα εκστομίζει διάφορα εύγλωττα ευφυολογήματα, αποφασίζει να μας κάνει τη χάρη και να παραδώσει επιτέλους τη λίστα στο ΣΔΟΕ προς (υποτιθέμενη) ενδελεχή εξέταση. δ) όλοι οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση συνεχίζουν ξεδιάντροπα να παπαγαλίζουν πως η λίστα δεν μπορεί να αξιοποιηθεί διότι αποτελεί αντικείμενο υποκλοπής. Φυσικά, η Γαλλία, η Γερμανία και η Μεγάλη Βρετανία την αξιοποίησαν μέχρι το μεδούλι, τσιμπώντας φοροφυγάδες και αντλώντας έσοδα… ε) άντε, η μηδενική πυγμή απέναντι στους ευρωπαίους εταίρους είναι ως ένα βαθμό κατανοητή, η φωλιά μας είναι πολύ λερωμένη. Απέναντι σε μία χώρα όμως που δεν είναι μέλος της ΕΕ προς τι η τόση δουλικότητα; Βασικά, ούτε καν απέναντι σε μία χώρα, απέναντι σε μία τράπεζα μιας χώρας που δεν είναι μέλος της ΕΕ… στ) ο τωρινός Υπουργός Οικονομικών, Γιάννης Στουρνάρας, διαβεβαιώνει πως πληροφορήθηκε για την ύπαρξη της λίστας από τις εφημερίδες. Το χειρότερο είναι ότι τον πιστεύω. ζ) το καλύτερο όλων είναι η δέσμευση για διερεύνηση της υπόθεσης. Ανακουφίστηκα. Το περιεχόμενο της λίστας δεν υπάρχει περίπτωση να έχει παραποιηθεί μετά από τόσο καιρό στην αφάνεια. Όλα θα βγουν στο φως. Θα λάμψει η δικαιοσύνη.
