">
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΛΛΙΝΗ
Πιο υγιείς αισθάνονται οι έφηβοι, αλλά λιγότερο ικανοποιημένοι από τη ζωή, σύμφωνα με νέα έρευνα του 2010 για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών, του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ). Επίσης, τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν πως περισσότεροι έφηβοι κάνουν σεξ μέχρι τα 15, ο ένας στους πέντε μάλιστα χωρίς αντισύλληψη, σε σχέση με το 2002. Οι περισσότεροι μαθητές θεωρούν την υγεία τους καλή και μέσα στη 12ετία 1998-2010, αυξάνεται ο αριθμός των εφήβων που αναφέρουν πως η υγεία τους είναι καλή. Από την άλλη, δύο στους 3 εφήβους δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους, ενώ ποσοστό 4,6% αναφέρουν ότι είναι δυσαρεστημένοι. Με την ηλικία, μειώνεται το ποσοστό των ικανοποιημένων από τη ζωή εφήβων και, αντίθετα, αυξάνεται εκείνο των δυσαρεστημένων. Δυστυχώς, λιγότεροι έφηβοι δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους το 2010, συγκριτικά με το 2002 και το 2006.
Τα ψυχοσωματικά προβλήματα
Η έρευνα αναφέρει πως δύο στα 3 κορίτσια και 1 στα 2 αγόρια αναφέρουν ότι τους τελευταίους 6 μήνες παρουσίασαν κάποιο ψυχοσωματικό σύμπτωμα με συχνότητα τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα. Τα ψυχοσωματικά προβλήματα που εξετάστηκαν στην έρευνα ήταν ο πονοκέφαλος, ο πόνος στο στομάχι, ο πόνος στη μέση, η ακεφιά, η δυσθυμία, η νευρικότητα, η δυσκολία στον ύπνο, η ζαλάδα και αδυναμία συγκέντρωσης. Οι μαθητές που αισθάνονται πιεσμένοι από το σχολείο καθώς και εκείνοι που δεν είναι ικανοποιημένοι με την εξωτερική τους εμφάνιση αναφέρουν σε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά ψυχοσωματικά συμπτώματα συγκριτικά με τους μαθητές που δεν αισθάνονται πιεσμένοι από το σχολείο και εκείνους που είναι ικανοποιημένοι με την εξωτερική τους εμφάνιση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα της έρευνας που αναφέρει ότι για την ανακούφιση των συμπτωμάτων τους, οι 3 στους 5 έφηβοι, κυρίως κορίτσια, καταφεύγουν σε φάρμακα. Η λήψη παυσίπονων για τον πονοκέφαλο και τον πόνο στο στομάχι αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία των εφήβων. Το 2010, πάντως, καταγράφτηκε χαμηλότερο ποσοστό λήψης φαρμάκων από εφήβους συγκριτικά με το 1998. Τέλος, δύο στους 5 εφήβους, κυρίως αγόρια, αναφέρουν τουλάχιστον έναν σοβαρό τραυματισμό τους τελευταίους 12 μήνες που χρειάστηκε ιατρική φροντίδα. Το 2010 σε σχέση με το 2002 το αντίστοιχο ποσοστό μειώνεται.
Σεξ από πιο νωρίς, χωρίς αντισύλληψη
Ένα 28,6% των 15χρονων, περισσότερα αγόρια από κορίτσια, αναφέρουν ότι είχαν τουλάχιστον μία ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή. Από αυτούς, 1 στους 5 δεν έλαβε καμία προφύλαξη. Το πιο διαδεδομένο μέτρο αντισύλληψης ανάμεσα στους εφήβους είναι το προφυλακτικό. Το 2010 σε σύγκριση με το 2002, αυξάνεται το ποσοστό των 15χρονων εφήβων που είχαν ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή, με την αύξηση αυτή να αφορά κυρίως τα κορίτσια. Η πρώιμη έναρξη της σεξουαλικής ζωής (σε ηλικία 15 ετών ή και νωρίτερα) συνδέεται με το κάπνισμα, την κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών και τη χρήση κάνναβης και στα δύο φύλα και με την εκδήλωση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων στα κορίτσια. Ένα θετικό οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί προστατευτικό παράγοντα για επικίνδυνες σεξουαλικές συμπεριφορές στην εφηβεία.
Έρευνα HBSC/WHO για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών
Η «Έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών» διεξάγεται στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος «Health Behaviour in School-Aged Children» (HBSC, www.hbsc..org) υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. H έρευνα επαναλαμβάνεται ανά τετραετία σε περισσότερες από 40 χώρες παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των εφήβων και τους κινδύνους που απειλούν την υγεία τους. Οι πληροφορίες αυτές κατευθύνουν τις πολιτικές πρόληψης των κρατών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Στη χώρα μας το πρόγραμμα πραγματοποιείται από το ΕΠΙΨΥ από το 1998 με την επιστημονική ευθύνη της Ομοτ. Καθηγήτριας Α. Κοκκέβη. Στην έρευνα του 2010 συμμετείχε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα 4.944 μαθητών εφηβικής ηλικίας (ΣΤ΄ Δημοτικού, Β΄ Γυμνασίου και Α΄ Λυκείου) από 306 σχολικές μονάδες. Οι μαθητές απάντησαν σε ανώνυμο ερωτηματολόγιο που συμπλήρωσαν μέσα στις τάξεις τους.
