">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Στην Ελλάδα όταν θέλουμε να μιλήσουμε για τις εκφυλιστικές πρακτικές του παρελθόντος (;) χρησιμοποιούμε κατά κόρον ένα τρανό παράδειγμα. Αυτό των αγροτικών επιδοτήσεων. Από τα κανάλια και τα λογύδρια των νεο-αταλάντευτων ταγών της εξουσίας μέχρι τις καφενειακές συζητήσεις που όλα στραβά και ανάποδα τα κάνουν οι άλλοι, οι επιδοτήσεις έχουν κεντρικό ρόλο, είναι το απόλυτο επιχείρημα. Κανείς δεν μπορεί να φέρει αντίρρηση. Φάγανε τις επιδοτήσεις και καταστράφηκε η Ελλάδα. Σήμερα, λοιπόν, επ’ αφορμής της Zootechnia που γίνεται στην πόλη μας, του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού που ψηφίστηκε στις Βρυξέλλες και τον αγροτών που είναι στα μπλόκα, θα ασχοληθούμε με το πραγματικό ζήτημα πίσω από την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Το γεγονός, δηλαδή, πως η ΚΑΠ ισοδυναμεί με ένα σύγχρονο μεσαιωνικό φόρο προς τους φεουδάρχες. Όχι τους αγρότες. Τους φεουδάρχες.
Για δεκαετίες, συγκεκριμένα από το 1962 όταν και ξεκίνησε η ΚΑΠ, οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΟΚ και μετέπειτα της ΕΕ αρνούνταν να δώσουν στη δημοσιότητα τα στοιχεία για την απορρόφηση των κολοσσιαίων ποσών που δαπανώνται για την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Όταν εν τέλει το έπραξαν, φανερώθηκε η τρομακτική λεηλασία αυτών των πόρων που μόνο στη θεωρία πηγαίνει στους αγρότες. Η πρώτη έρευνα έγινε εν έτει 2009 για τους πόρους του 2008 από τη μη κυβερνητική οργάνωση Farmsubsidy.org. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Μία ιταλική τράπεζα, η ICBPI, πήρε περισσότερα από 180 εκατομμύρια ευρώ, ιταλική εταιρεία ζάχαρης, η Italia Zuccheri, πήρε 140 εκατ., ιρλανδική εταιρεία που παράγει τα γεύματα «Weight Watchers» σε Ευρώπη και ΗΠΑ, ονόματι Greencore, έλαβε 83 εκατ. και η γαλλική βιομηχανία κοτόπουλου Doux πήρε 63. Αθροιστικά, περισσότερες από 700 εταιρείες έλαβαν άνω του ενός εκατομμυρίου από την ΚΑΠ.
«Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για αυτές τις αμοιβές», έλεγε τότε στους Τάιμς της Νέας Υόρκης ο καθηγητής διεθνούς αγροτικού εμπορίου του πανεπιστημίου του Βερολίνου, Harald von Witzke, για το γεγονός ότι τα στοιχεία αποδείκνυαν πως τα περισσότερα από 50 δισ., που δίνει ετησίως η ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη για την ΚΑΠ, πήγαιναν στις μεγάλες βιομηχανίες. Να σημειωθεί πως η γερμανική καγκελαρία, αυτός ο φάρος διαφάνειας, αρνήθηκε να δώσει στοιχεία εκείνη τη χρονιά.
Το 2010 η άνοδος των εκατομμυριούχων των επιδοτήσεων ανέβηκε κι άλλο. Έφτασε τους 1.212 ανά την Ευρώπη, με τη Γερμανία να αριθμεί 268 και τη Γαλλία 174. «Κάθε χρόνο παρατηρείται μία περαιτέρω συγκέντρωση επιδοτήσεων στα χέρια λιγότερων, μεγαλύτερων κατόχων γης, οι οποίοι χρησιμοποιούν τις επιδοτήσεις για να αγοράζουν περισσότερη γη και άρα περισσότερες επιδοτήσεις», σχολίαζε τότε ο Jack Thurston, συνιδρυτής της μη κυβερνητικής farmsubsidy.org. «Οι περισσότεροι νομίζουν πως οι επιδοτήσεις βοηθούν τους “μικρούς”. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο», μας έλεγε.
Ας χρησιμοποιήσουμε τη δύναμη του παραδείγματος. Η Βασίλισσα Ελισάβετ της Βρετανίας έχει λάβει τα τελευταία 10 χρόνια ένα ποσό της τάξεων των 7 εκατ. ευρώ για το κτήμα Sandringham. Όχι κι άσχημα για ένα παλάτι μοναρχών από το 1862. Ούτε ο Δούκας του Westminster όμως έμεινε παραπονεμένος. Έξι εκατομμύρια ευρώ για το κτήμα Grosvenor. Ο Πρίγκιπας Αλβέρτος της Γαλλίας ασχολήθηκε για λίγο με αγροκτήματα με σιτάρι και έβαλε στην άκρη μισό εκατομμύριο μόνο για το έτος 2008.
Βεβαίως, ούτε οι πολυεθνικές βγαίνουν ριγμένες από την ΚΑΠ. Επιδοτήσεις από παντού λαμβάνουν, όπως η Cargill, ο αμερικανικός κολοσσός στην παραγωγή τροφίμων, που μόνο σε μία χρονιά έλαβε 10,5 εκατ. ευρώ από επιδοτήσεις σε 8 διαφορετικές χώρες της ΕΕ. Μιλάμε για εταιρεία με έσοδα άνω των 120 δισ. ευρώ ετησίως.
Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα δεν δίνει στοιχεία στην farmsubsidy.org. Όμως είναι σαφές πως ανά την Ευρώπη οι πολίτες φορολογούνται για να ενισχύουν όσους έχουν συγκεντρώσει στα χέρια τους την περισσότερη γη, αλλά και τις πολυεθνικές εταιρίες που βγάζουν ένα ακόμη συμπλήρωμα στα υπερ-κέρδη τους. Τι σχέση μπορεί μία τέτοια πολιτική να έχει με τον δηλωθέντα στόχο της «στήριξης των παραδοσιακών αγροτών» και την προστασία τους από τις αστάθειες της αγοράς. Απλά καμία. Κι αν η Ελλάδα δεν έχει Ελισάβετ έχει σίγουρα φεουδάρχες. Κι αυτοί δεν πάνε στα μπλόκα. Δεν ζητούν εθνική στρατηγική αγροτικής ανάπτυξης. Δεν τσεπώνουν την επιστροφή ΦΠΑ. Στην «υπαρκτή» Ευρώπη άλλωστε οι πολλοί πληρώνουν τους λίγους 50 δισεκατομμύρια το χρόνο.
