Ή πως το Δουβλίνο αποφάσισε ΜΟΝΟΜΕΡΩΣ να ρευστοποιήσει την Anglo-Irish Bank
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Η τράπεζα Anglo Irish κρατικοποιήθηκε το 2009. Ήταν βλέπετε καταχρεωμένη και σε αυτές τις περιπτώσεις, κατά τις οποίες η ιδιωτική τράπεζα ετοιμάζεται για φούντο, η κρατικοποίηση είναι όχι αποδεκτή αλλά απαραίτητη. Το κράτος, λοιπόν, ανέλαβε να φορτώσει στους Ιρλανδούς πολίτες 3,1 δισ. ευρώ ετησίως για τα επόμενα 10 χρόνια. Με μία απόφαση σταθμό, όμως, το κοινοβούλιο του Δουβλίνου με έκτακτη νομοθεσία αποφάσισε τη ρευστοποίηση της εν λόγω τράπεζας και έπειτα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναγκάστηκε να εγκρίνει την κίνησή της αυτή.
Τι σημαίνει λοιπόν η ρευστοποίηση; Επαναλαμβάνουμε πως οι Ιρλανδοί φορολογούμενοι θα πλήρωναν 3,1 δισ. για τα επόμενα 10 χρόνια. Ε, μετά την ρευστοποίηση η αποπληρωμή του χρέους δεν θα ξεκινήσει μέχρι το μακρινό 2038, μετά από 25 (!) χρόνια και δεν θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2053, σε 40 ολόκληρα χρόνια. Παράλληλα, το επιτόκιο του νέου χρέους πέφτει στο 3%, αντί για το τρέχον επιτόκιο του 8% που είχε το παλιό χρέος. Όλα αυτά, με τους Ιρλανδούς να περνάνε την νομοθεσία από το Κοινοβούλιο… βράδυ, εξαναγκάζοντας την ΕΚΤ σε συμφωνία. Οι αντιθέσεις με την ελληνική κυβέρνηση που βράδυ περνάει μονάχα μειώσεις μισθών και συντάξεων είναι θεμελιώδεις.
Στην Ελλάδα τείνουμε να μην αντιλαμβανόμαστε πως το γεγονός ότι η Ισλανδία έγραψε στα παλιά της τα παπούτσια Βρετανούς και Ολλανδούς για την κρατικοποίηση χρεών ηλεκτρονικής τράπεζας, δεν είναι επειδή αυτοί δεν βρέθηκαν ποτέ με το μαχαίρι στο κόκκαλο όπως εμείς. Τουναντίον, τα ίδια άκουγαν καθημερινά οι Ισλανδοί. «Δεν θα μπείτε στην ΕΕ ποτέ», «θα χρεοκοπήσετε», «δεν θα έχετε φάρμακα και μισθούς» ήταν ο μοχλός πίεσης των απογόνων των Βίκινγκ που κλήθηκαν δύο φορές σε δημοψηφίσματα να απορρίψουν τους εκβιασμούς των Βρετανών μοναρχών, οι οποίοι με το έτσι θέλω αποφάσισαν να φεσώσουν την Ισλανδία με 5 δισ. ευρώ.
Η περίπτωση της Ιρλανδίας είναι μεν διαφορετική, όμως, έστω και την τελευταία στιγμή η κυβέρνηση του Έντα Κένι σώζει υπαρκτά χρήματα για την οικονομία της χώρας του. Η περίπτωση της τράπεζας Anglo Irish δεν είναι τυχαία. Το Δουβλίνο, άλλωστε, οδηγήθηκε στην αγκαλιά της Τρόικας αναλαμβάνοντας τα χρέη των τραπεζών της χώρας και η συγκεκριμένη ήταν από τις πλέον εμβληματικές περιπτώσεις κερδοσκοπίας κατά τη διάρκεια του βρυχηθμού του περίφημου Κέλτικου Τίγρη. Όταν η φούσκα έσκασε ήταν 30 Σεπτεμβρίου του 2008 και εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η τότε ιρλανδική κυβέρνηση πήρε την απόφαση να διασώσει εν λευκώ τις τράπεζές της. Εξέδωσε ομόλογο για τα χρέη τους ύψους 400 δισ. ευρώ. Η Ιρλανδία μπλόφαρε και οι γύπες των αγορών πέσαν να τη φάνε. Έτσι, στις 11 Νοεμβρίου του 2010 η κυβέρνηση υπέγραφε το δικό της Μνημόνιο και τα υπόλοιπα είναι γνωστά.
Τώρα είχε έρθει η ώρα της πληρωμής. Συγκεκριμένα, τον ερχόμενο Μάρτιο η Ιρλανδία θα αναγκαζόταν να πληρώσει τα πρώτα 3,1 δισ. για τα χρέη των τραπεζών, δηλαδή 670 ευρώ από την τσέπη κάθε Ιρλανδού!
Ο Έντα Κένι δεν είναι δημοφιλής στη χώρα του. Έχει συνεχίσει την πολιτική λιτότητας πιστά. Όμως, η απόφαση που έλαβε η κυβέρνησή του μόνο εύκολη δεν ήταν. Επί 18 μήνες διαπραγματεύονταν με την ΕΚΤ του Μάριο Ντράγκι για κάποια συμφωνία. Η ΕΚΤ δεν δεχόταν καμία πρόταση. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Η υπόθεση της Anglo Irish θέτει ένα προηγούμενο που ανησυχεί τα μάλα τους ευρωπαίους τραπεζίτες, ειδικά για την μεγαλύτερη οικονομία που έχει χρεοκοπημένες τράπεζες. Την Ισπανία. Στη μεγαλύτερη χώρα της ιβηρικής χερσονήσου τα χρέη είναι πολλαπλάσια και μία αναδιάρθρωση του χρέους σε περισσότερα από 20 χρόνια όχι μόνο δεν συμφέρει την ΕΚΤ, αλλά πάει κόντρα στην ίδια την υπαρξιακή της λογική, καθώς η ποσοτική χαλάρωση δεν επιτρέπεται στην ευρωζώνη. Κι όμως η ΕΚΤ δεν άσκησε βέτο στην επιλογή της ιρλανδικής κυβέρνησης, όπως μπορούσε να είχε κάνει. Ο Μάριο Ντράγκι βέβαια μόνο ενθουσιασμένος δεν ήταν. Το μόνο που σχολίασε ήταν: «την παρατηρήσαμε την κίνησή τους». Μετά που το είχε ήδη δεχτεί όμως.
Αναντίρρητα η κίνηση της Ιρλανδίας να αναλάβει τα χρέη των τραπεζών που δάνειζαν κερδοσκόπους των αγορών ήταν αυτή που οδήγησε τη χώρα στη χρεοκοπία, αναγκάζοντας του Ιρλανδούς να πληρώσουν για την κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Σαφέστατα, η όποια ιρλανδική κυβέρνηση θα έπρεπε να απορρίψει την πληρωμή αυτών των χρεών, όμως, η μεταβίβαση των χρεών σε 25 χρόνια, όταν τα 3,1 δισ. μπορεί να είναι ένα πολύ μικρότερο ποσό απ’ ότι είναι τώρα είναι μία συμφέρουσα κίνηση. Σε αντίθεση με κουρέματα που ουσιαστικά χρεοκοπούν ασφαλιστικά ταμεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα και επιφέρουν νέα μέτρα για κούρεμα ομολόγων του μέλλοντος, οι Ιρλανδοί ΔΕΝ θα πληρώσουν 30 δισ. τα επόμενα 10 χρόνια. Κι αυτό έγινε με μία απόφαση, εν μία νυκτί στο Κοινοβούλιο, στο Δουβλίνο. Ούτε στις Βρυξέλλες, ούτε στις ΗΠΑ, ούτε στη Φρανκφούρτη.
Το νέο ομόλογο που καλύπτει το κόστος της διάσωσης της Anglo Irish ανέρχεται στα 31 δισ. ευρώ, ενώ ακόμη και μετά τη ρευστοποίηση της τράπεζας η κυβέρνηση έχει δηλώσει πως η πλειοψηφία των εργαζομένων θα μεταφερθεί στην ιρλανδική «κακή τράπεζα» - η οποία αναλαμβάνει τα επισφαλή δάνεια – ονόματι Nama.