">
Του Γιώργου Παπαδημητρίου
Άργησε λίγο αλλά ξημέρωσε η επόμενη μέρα για τον ελληνικό λαό. Το πολυπόθητο «φως στην άκρη του τούνελ» έχει αρχίσει επιτέλους να διαφαίνεται. Σε πλήρη συμφωνία με τα χρονοδιαγράμματα και τις εξαγγελίες. Όπως ακριβώς μας είχαν υποσχεθεί και καθησυχάσει. Κυριότερα όμως, ακριβώς όπως επιλέξαμε να πιστεύουμε. Η λειτουργία της άρνησης είναι μία από τις βασικότερες δυνάμεις που συντηρούν καταστάσεις και συνθήκες. Η απόλυτη και ολοκληρωτική αποφυγή της πραγματικότητας. Η εμφατική αδυναμία να παραδεχτείς αυτό που ισχύει και εξελίσσεται μπροστά στα απορημένα σου μάτια. Η Ελλάδα, μετά και το υποτιθέμενο τελευταίο «θρίλερ διαπραγματεύσεων» και τη «θετική έκβαση» αποταμίευσης των δανεικών, ήταν πλέον καταδικασμένη να μπει σε τροχιά ανάπτυξης.
Το νέο έτος μπήκε για τα καλά και με φόρα λοιπόν για τη χώρα μας που αρχίζει να δρέπει τους καρπούς της στοχευμένης λιτότητας. Οι πολέμιοι και οι αμφισβητίες των πρακτικών που έχουν υιοθετηθεί υποστηρίζουν πως η σύγχρονη οικονομία ενδιαφέρεται για τους δείκτες και όχι για τους ανθρώπους. Επειδή λοιπόν, αυτοί οι περίεργοι τύποι δεν ξέρουν τι τους γίνεται, ας εστιάσουμε λίγο στα πολυαγαπημένα μας νούμερα που θα μας πουν όλη την αλήθεια. Είναι σίγουρα καλή ιδέα; Διότι, αν τυχόν σταθούμε στα νούμερα και αφουγκραστούμε αυτά που καταδεικνύουν, η μόνη λογική αντίδραση θα μπορούσε να είναι η άνευ όρων απελπισία. Τα νούμερα της ελληνικής οικονομίας όχι μόνο ζωγραφίζουν ένα ζοφερό τοπίο, αλλά παράλληλα αποκλείουν την οποιαδήποτε περίπτωση σύντομης αλλαγής προς το καλύτερο.
Η ανεργία τον Νοέμβριο του περασμένου έτους άγγιξε το 27% σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές. Σύμφωνα με τις «ανεπίσημες» της αληθινής ζωής, καλύτερα να μην το σκεφτόμαστε. Θέλετε να μιλήσουμε με απόλυτους αριθμούς και όχι με ποσοστά που έχουν την τάση να θολώνουν κάπως την κατάσταση; Ο αριθμός των οικονομικά μη ενεργών πολιτών υπολείπεται του αντίστοιχου αριθμού των απασχολούμενων μονάχα κατά 300.000 άτομα περίπου. Πιο συγκεκριμένα, το ταμπλό του σκορ δείχνει πως οι απασχολούμενοι προηγούνται ακόμη με 3.642.000 έναντι σχεδόν 3.340.000 των μη οικονομικά ενεργών, η αντεπίθεση όμως των δεύτερων καλά κρατεί και σύντομα θα πάρουν λογικά κεφάλι στην αναμέτρηση. Ελλάδα, μία χώρα γερασμένων, απογοητευμένων, ξεστρατισμένων ανθρώπων.
Ας προχωρήσουμε όμως και σε πιο σύνθετα μεγέθη. Ας εξετάσουμε πώς κινείται η ύφεση της ελληνικής οικονομίας. Το μόνο σίγουρο είναι πως σε αυτό τον τομέα καλπάζουμε σαν περήφανο περσικό άτι. Η ύφεση πραγματοποιεί ένα άλμα επί κοντώ κάθε εξάμηνο, έχοντας πλέον σταθεροποιήσει τις επιδόσεις της. Κάθε τρίμηνο του περασμένου έτους πηδούσε ένα 6%, αποδεικνύοντας πως η σταθερότητα είναι το ζητούμενο σε κάθε μακρά και επίπονη διαδικασία. Για τα ασφαλιστικά ταμεία δεν θα μπω καν στον κόπο να ανοίξω κουβέντα. Αποτελεί γνήσια πράξη θεάτρου του παραλόγου που ζήλευε μέχρι και ο Ιονέσκο το να θεωρούμε πως ακόμη υφίστανται ασφαλιστικά ταμεία στο ελληνικό κράτος. Όσο για το μέλλον, ποιο μέλλον; Οποιαδήποτε έκθεση από οποιονδήποτε σοβαρό επιστημονικό φορέα προβλέπει για το 2013 εκτίναξη τόσο της ανεργίας όσο και της ύφεσης σε απάτητες κορυφές που προκαλούν πλέον γέλιο αμηχανίας.
Μέσα σε όλο αυτό το χαρωπό και ευδιάθετο κλίμα, υπάρχουν ευτυχώς κάποιες δηλώσεις στιβαρών ανδρών που αποτρέπουν τον περαιτέρω πανικό και ανοίγουν κάποιες χαραμάδες αισιοδοξίας. Όπως ας πούμε η δήλωση του Γιάννη του Στουρνάρα, ο οποίος με ύφος δικαιωμένου έφηβου απέναντι σε παρατήρηση γονιού, μας ενημέρωσε πως οι δηλώσεις του Όλι Ρεν για τον κατώτατο μισθό «παρερμηνεύτηκαν». Βρε κουτά, ο Όλι δεν μιλούσε για ακόμη μία «μείωση» του κατώτατου μισθού, μιλούσε απλώς για μία «αναθεώρηση». Πράγματι, είναι τρομερά ανακουφιστικό. Είναι άλλο πράγμα να «αναθεωρούν» τα δικαιώματα και τα κεκτημένα σου σε σχέση με το να τα κατακρεουργούν και να τα πετσοκόβουν. Κυριευόμενος λοιπόν από μία ακατάσχετη περιέργεια, ανέτρεξα σε αυτές τις περίφημες δηλώσεις.
Τι μας είπε λοιπόν ο αγαπητός Όλι; Μας είπε ότι έχει συμφωνηθεί «μία αναθεώρηση του συστήματος καθορισμού του κατώτατου μισθού». Σε απλά και ανθρώπινα λόγια δηλαδή, έχει συμφωνηθεί πως κάτι πρέπει να αλλάξει όσον αφορά τον κατώτατο μισθό. Δεν υπάρχει κανένας όμως λόγος να φοβόμαστε το χειρότερο. Πόσες και πόσες αλλαγές εξάλλου τον τελευταίο καιρό δεν περιελάμβαναν παραχωρήσεις και διευκολύνσεις; Στην ακανθώδη πάντως διαδικασία των διαπραγματεύσεων, η ενεργός συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων είναι εξασφαλισμένη, μας λέει ο Όλι, καθότι κατοχυρώνεται από το άρθρο 28 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Λίγα αρθράκια πιο κάτω βέβαια στον Χάρτη και πιο συγκεκριμένα στο 52, υπάρχει μία μικρή υποσημείωση που λέει το εξής. Στα δικαιώματα που ορίζονται από τον Χάρη μπορούν να υποβληθούν περιορισμοί, εφόσον αυτοί είναι «αναγκαίοι» και συντελούν στην υλοποίηση «στόχων γενικού ενδιαφέροντος»…
Τέλος πάντων, δεν έχουμε λόγο να ανησυχούμε. Η λιτότητα θα φέρει ανάπτυξη. Σε πολύ μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Ίσως βέβαια λίγο πιο μακροπρόθεσμό από τον ορίζοντα ζωής μας. Δεν μπορούμε να τα έχουμε και όλα δικά μας.
