">
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΛΛΙΝΗ
Πριν κάποια χρόνια θα ήταν ένα χαζό αστείο αν κάποιος ανέφερε πως τα κύτταρα αντί να γερνούν καθώς περνάει ο καιρός, θα μπορούν να «ξανανιώσουν» και να λειτουργούν ξανά σαν να είναι κύτταρα μικρού μωρού. Κάτι σαν μπαταρίες, που μπορούν να επαναφορτίσουν, τα επαναφορτιζόμενα κύτταρα. Γάλλοι επιστήμονες κατάφεραν να κάνουν αυτό το χαζό αστείο πραγματικότητα και μετέτρεψαν κύτταρα ηλικιωμένων ασθενών σε βλαστοκύτταρα παρόμοια με αυτά εμβρύου! Ένας από τους ασθενείς μάλιστα ήταν 100 χρονών. Τα νέα κύτταρα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μεταμοσχεύσεις, εφόσον τα εμβρυïκά βλαστικά κύτταρα μπορούν να μετατραπούν σε οποιονδήποτε ιστό του οργανισμού και εκτιμάται ότι κάποια ημέρα θα προσφέρουν υγιείς ιστούς και όργανα για μεταμόσχευση σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Η χρήση των εμβρυïκών βλαστικών κυττάρων στην ιατρική είναι αμφιλεγόμενη καθώς για τη λήψη τους απαιτείται η καταστροφή εμβρύων. Η έρευνα αυτή είναι τόσο σημαντική γιατί μετατρέποντας τα γερασμένα κύτταρα μας σε νέα βλαστικά, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά χωρίς να γίνονται πειράματα σε έμβρυα στη διάρκεια της έρευνας. Τα νέα κύτταρα ονομάζονται iPS (induced pluripotent stem cells). «Οι δείκτες γήρανσης των κυττάρων ‘σβήστηκαν’. Τα κύτταρα iPS που δημιουργήσαμε μπορούν να παραγάγουν λειτουργικά κύτταρα όλων των τύπων με την ικανότητα να πολλαπλασιάζονται και να χαρίζουν μακροζωία», ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας Jean-Marc Lemaitre και προσέθεσε ότι αναστρέφοντας τους δείκτες γήρανσης των κυττάρων «η νέα τεχνική επαναπρογραμματισμού μπορεί να αποτελέσει μια άριστη στρατηγική σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη κυτταρικών θεραπειών για τους ηλικιωμένους ασθενείς». Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές παραδέχονται ότι η μελέτη τους που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Genes and Development» βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο με αποτέλεσμα να απαιτούνται πολλά χρόνια προτού μεταφραστεί σε θεραπείες για τον άνθρωπο.
«Δεν κάναμε ακόμα αθάνατα τα κύτταρα, τους δώσαμε όμως δεύτερη ζωή»
Ο επικεφαλής της έρευνας Jean- Marc Lemaitre, μιλάει αποκλειστικά στον «Τ.Θ.» για τα αποτελέσματα της έρευνάς του και διευκρινίζει τα επόμενα βήματα, τα οποία μπορεί να κάνουν την αθανασία από σενάριο επιστημονικής φαντασίας, πραγματικότητα.
«Καταφέραμε να επαπρογραμματίσουμε κύτταρα από πολύ ηλικιωμένους εθελοντές, μετατρέποντας τα σε κύτταρα iPSC, σβήνοντας στην ουσία την «ηλικία» τους και ξαναδίνοντάς τους τις ιδιότητες που έχουν τα κύτταρα ενός εμβρύου. Τα στοιχεία μας απέδειξαν ότι η ηλικία των κυττάρων δεν αποτελεί εμπόδιο στον επαναπρογραμματισμό τους. Με την υποστήριξη που μας παρέχει το κράτος και τη χρηματοδότηση είμαστε αισιόδοξοι ότι ανοίγουμε μια πόρτα στην μελλοντική αντιμετώπιση νεύρο-εκφυλιστικών ασθενειών αλλά και άλλων ασθενειών που σχετίζονται με τα γηρατειά. Η πειραματική μας μέθοδος μας δίνει αισιοδοξία, αλλά πρέπει στη συνέχεια να δοκιμαστούν τα αποτελέσματα ακόμη περισσότερο σε πραγματικές λειτουργίες βλαστικών κυττάρων για να δούμε και την αποτελεσματικότητα της μεθόδου μας. Εμείς καταφέραμε να δώσουμε νέα ζωή στα κύτταρα, δεν τα κάναμε αθάνατα. Αυτό θα μας δώσει την ευκαιρία στην επόμενη φάση της έρευνας να βάλουμε τα κύτταρα που «ξανάνιωσαν» σε γέρικους ιστούς για να δούμε αν μπορούν να ανανεωθούν και αυτοί με τη σειρά τους».
