">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ξέρουμε τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα από την ιατρική φροντίδα που παρέχουν σε υποσιτισμένα παιδιά, πρόσφυγες που ζουν σε καταυλισμούς κλπ. Όμως στις αποστολές τους δεν υπάρχουν μόνο γιατροί. Ο «Τ.Θ.» μίλησε με το Μηχανικό Περιβάλλοντος Τάσο Γραικό, έναν 31χρονο Θεσσαλονικιό εθελοντή που πρόσφατα επέστρεψε από τη ζώνη της κρίσης στο Λίμπεν Αιθιοπίας, στα σύνορα με Σομαλία, ολοκληρώνοντας την πρώτη του αποστολή ως μέλος των ΓΧΣ. Η ιδέα να βοηθήσει έμπρακτα γεννήθηκε όταν έκανε μια εργασία στο Μεταπτυχιακό του στο νοσοκομείο της Ξάνθης όπου και γνώρισε την πρόεδρο των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. «Μου είπε ότι, εκτός από γιατρούς, χρειάζονται και μηχανικούς για να υποστηριχθεί το έργο τους. Κάπως έτσι λοιπόν γεννήθηκε η ιδέα στο μυαλό μου», μας εξήγησε.
Και αν οι συνθήκες είναι δύσκολες στην Αφρική, τις παραβλέπει. «Το όλο θέμα είναι στο τι θέλεις να προσφέρεις και να ικανοποιήσεις από άλλα πράγματα, πλέον των χρημάτων, που είναι πιο σημαντικά. Εφόσον ξέρεις ότι έχεις γλυτώσει κάποια παιδιά και ανθρώπους από τις κακουχίες στο τέλος της ημέρας έχεις ένα χαμόγελο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
-Πώς αποφασίσατε να πάτε στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα;
-Είμαι Μηχανικός Περιβάλλοντος. Όταν έκανα το Μεταπτυχιακό μου πρόγραμμα πραγματοποίησα τη Μεταπτυχιακή μου Διατριβή στο νοσοκομείο της Ξάνθης σχετικά με τα ιατρικά απόβλητα. Εκεί γνώρισα την πρόεδρο των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για την εργασία μου. Αυτή μου έδωσε το έναυσμα και μου έδωσε να καταλάβω τι κάνουν οι ΓΧΣ, πώς βλέπουν τον κόσμο και τι αντιμετωπίζουν.
Μου είπε ότι, εκτός από γιατρούς, χρειάζονται και μηχανικούς για να υποστηριχθεί το έργο τους. Κάπως έτσι λοιπόν γεννήθηκε η ιδέα στο μυαλό μου να ενισχύσω έμπρακτα το έργο τους. Όταν ωρίμασα και απέκτησα την επαγγελματική εμπειρία που απαιτείται για να μπορέσει να φύγει κανείς σε αποστολή έκανα όλες τις τυπικές διαδικασίες (τις συνεντεύξεις, τις εκπαιδεύσεις), μέχρι να φτάσω εκεί που έφτασα.
-Πότε έγινε η πρώτη αποστολή;
-Η πρώτη μου αποστολή ως μέλος των ΓΧΣ ολοκληρώθηκε πρόσφατα.
-Πώς ήταν στην πράξη; Τι είδατε εκεί;
-Υπάρχουν δύο σκέλη: α) είναι πολύ ενδιαφέρον και β) είναι πολύ δύσκολο.
Ήταν πάρα πολύ ενδιαφέρον γιατί ουσιαστικά πηγαίνεις εκεί για να προσφέρεις και όντως προσφέρεις! Βλέπεις πράγματα που πριν δεν υπήρχαν και τώρα φτιάχνονται, βλέπεις κτίρια να σηκώνονται έτσι όπως πρέπει και αργότερα μαθαίνεις και από τους γιατρούς για τα αποτελέσματα της συμμετοχής σου. Πχ αν ένα μήνα μειώθηκε ο δείκτης θνησιμότητας αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι κι εσύ μέρος αυτής της προσπάθειας, όχι άμεσα βέβαια, αλλά γιατί χωρίς εσένα ο γιατρός δεν θα μπορούσε να έχει λυμένα τα χέρια του και δουλέψει έτσι όπως πρέπει στο ιατρείο του.
Βλέποντας όλο αυτό καταλαβαίνεις το γιατί πήγες εκεί, καταλαβαίνεις ότι έχεις προσφέρει και η κούραση, αλλά και όλες οι υπάρχουσες συνθήκες πλέον είναι σαν να μην υφίστανται. Εφόσον ξέρεις ότι έχεις γλυτώσει κάποια παιδιά και ανθρώπους από τις κακουχίες στο τέλος της ημέρας έχεις ένα χαμόγελο.
Το δύσκολο ήταν ότι στον καταυλισμό που πήγα ήμασταν 300 εργαζόμενοι των ΓΧΣ, μέναμε με σκηνές στην έρημο στην επαρχία του Λίμπεν Αιθιοπίας που επικοινωνεί στα σύνορα με τη Σομαλία. Φαντάσου ένα πολύ μεγάλο κάμπινγκ που οι συνθήκες είναι δυσχερείς. Είχαμε κάποια θέματα με το νερό, τα τρόφιμα, με έντομα, τις κλιματικές συνθήκες (35-40 βαθμούς κάθε μέρα) κλπ. Ήμασταν πάρα πολλά άτομα σε ένα πολύ περιορισμένο χώρο και έπρεπε να εκπληρωθεί ένας πολύ δύσκολος ιατρικός σκοπός (οι γιατροί πηγαίνουν καθημερινά σε τρεις διαφορετικούς καταυλισμούς προσφύγων) και αντίστοιχα εγώ ως μηχανικός έπρεπε να δράσω υποστηρικτικά στους γιατρούς. Οπότε το όλο εγχείρημα απαιτούσε πολλές ώρες δουλειάς. Ξυπνούσα στις 6 και η εργασία μου δεν τελείωνε πριν τις 7-8 το απόγευμα. Υπάρχει πίεση ότι όλα πρέπει να γίνουν τώρα, δεν μπορεί κάτι να περιμένει αύριο.
-Τι ακριβώς κάνατε εκεί;
-Ήμουν μέσα στη βάση των ΓΧΣ, και όχι στους καταυλισμούς, μαζί με έναν άλλο μηχανικό που ήταν πιο έμπειρος. Εγώ είχα αναλάβει το κομμάτι της ποιότητας του νερού ως μηχανικός περιβάλλοντος, όλο το waste management του χώρου (αναφέρεται στα στερεά απορρίμματα – πρόκειται για απορρίμματα που παρήγαγαν τα μέλη της αποστολής, αλλά και τα φαρμακευτικά απόβλητα που είναι πολύ πιο επικίνδυνα, όντας τοξικά), είχα υπό ευθύνη μου την τροφοδοσία και τη διαμονή, τις επιδιορθώσεις για τα υδραυλικά και κάποιες μικροκατασκευές (στέγαστρα κλπ). Για κάθε ιδιαίτερο τομέα υπήρχε ένας επικεφαλής υπεύθυνος μηχανικός, όπως κατασκευές, διαχείριση υδάτων κλπ.
-Πόσο δύσκολο είναι να αφήσει κανείς τα πάντα πίσω του σε μια περίοδο που είναι τόσο αβέβαιη και να γίνει εθελοντής στους ΓΧΣ;
-Είχα μια δουλειά στην οποία πληρωνόμουν πάρα πολύ καλά. Ιδιαίτερα για τους καιρούς που ζούμε... Πολλοί μου έλεγαν ότι θα ήμουν «τρελός» να την αφήσω και να πάω στην Αφρική. Όμως το όλο θέμα είναι στο τι θέλεις να προσφέρεις και να ικανοποιήσεις από άλλα πράγματα, πλέον των χρημάτων, που είναι πιο σημαντικά. Αν κάποιος άνθρωπος έχει αυτή την τάση να κάνει αυτό το πράγμα, τότε νομίζω ότι είναι πάρα πολύ εύκολο να φύγει.
Φυσικά δεν πρέπει να έχει υποχρεώσεις εδώ, εννοώ οικογένεια, παιδιά κλπ που δρουν αναδραστικά σε μια τέτοια απόφαση. Αλλά χρειάζεται ένα ισχυρό ηθικό κίνητρο για να φύγει κάποιος, να παραβλέψει μειονεκτήματα όπως πχ να μην έχει «σταθερή» ζωή, να μην έχει πολλά χρήματα κλπ, όμως πηγαίνοντας εκεί να είναι σίγουρος ότι αυτό που θα λάβει μέσα του και η ικανοποίηση που θα νιώσει από αυτό που κάνει ξεπερνά το θέμα μιας συμβατικής ζωής όπως την ξέρουμε. Μετά πάντα υπάρχει η επιλογή να γυρίσεις πίσω.
-Εσείς σκέφτεστε να επαναλάβετε το εγχείρημα;
-Μου έχει αρέσει πάρα πολύ… έχω βρει κάποιο νόημα σε αυτό που κάνω και θα ξαναφύγω. Δεν βλέπω λόγο να το σταματήσω, τουλάχιστον όσο είμαι άρτιος στην υγεία μου και μπορώ και δεν έχω άλλες υποχρεώσεις εδώ πέρα. Οπότε μέχρι τα Χριστούγεννα ή τις αρχές του 2012 θα καθίσω στην Αθήνα, που είναι η βάση μου τα τελευταία 4 χρόνια, και μετά θα ξαναφύγω σε αποστολή.
-Τι σας είχε λείψει όταν ήσασταν στην αποστολή;
-Σαφώς μου έλειψαν οι δικοί μου, αλλά είχαμε επικοινωνία, τους τηλεφωνούσα συχνά. Κάτι πολύ προσωπικό αν θέλεις, είναι ότι μου έλειψε η ενασχόληση με τη μουσική, αλλά δεν ήταν κάτι που θα με έκανε να σταματήσω. Γενικά ήμουν τυχερός που είχα και δύο Έλληνες μαζί μου και ως εκ τούτου δεν μου έλλειψε πάρα πολύ η γλώσσα και το χιούμορ.
-Πώς είναι τώρα η κατάσταση στη Σομαλία;
-Όταν έφυγα φάνηκε ότι το emergency είχε αρχίσει να μειωνόταν. Αυτό βέβαια μπορεί να αλλάξει από στιγμή σε στιγμή. Πάντως οι γιατροί προσπάθησαν πολύ και στο ανθρώπινο δυναμικό. Στην αποστολή στην οποία ήμουν παρών τρεις μήνες πριν πάω ήταν 30 άτομα, όταν έφτασα ήταν 120 και όταν έφυγα γύρω στα 300. Καταλαβαίνεις πώς κλιμακώθηκε, τι χρήματα έχουν διατεθεί και τι συντονισμός υπάρχει, γιατί δεν είναι εύκολο να χτίσεις πρακτικά ένα νοσοκομείο από το τίποτα. Οι χρηματικοί πόροι έπιασαν τόπο και όντως γίνεται έργο εκεί από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα.
Παλαιότερα κι εγώ δεν έδινα χρήματα ως δωρητής γιατί δεν ήξερα πού πάνε, τώρα όμως βλέπω ότι πάνε εκεί που πρέπει, και πραγματικά όσο ήμαστε εκεί προσπαθούμε να σεβαστούμε το κάθε ευρώ γιατί ξέρουμε ότι προέρχεται όχι από εταιρίες κολοσσούς και κυβερνήσεις, αλλά από απλούς πολίτες και το υστέρημά τους.
