">
Οφθαλμωτή ψήφος –περίαπτο, καρχηδονιακού εργαστηρίου. Άγιος Αθανάσιος Θεσσαλονίκης, 4ος αι. π.Χ.
Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Μια χάλκινη φιάλη με το όνομα ενός Φοίνικα, που είναι και η πρωιμότερη σωζόμενη αλφαβητική επιγραφή από το Αιγαίο (τέλη 10ου-αρχές 9ου αι. π.Χ.), ένα Χάλκινο ειδώλιο που παριστάνει τον επιτιθέμενο θεό Reshef, γνωστό από τη Μ. Ασία (12ος αι. π.Χ.) και ένα φυλαχτό καρχηδονιακού εργαστηρίου (4ος αι. π.Χ.) είναι μερικά μόνο από τα αντικείμενα της έκθεσης με τίτλο «Έλληνες και Φοίνικες στα σταυροδρόμια της Μεσογείου» που εγκαινιάζεται απόψε στις 19.00 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και εντάσσεται στο πλαίσιο της πολιτιστικής δράσης του υπουργείου Πολιτισμού & Τουρισμού «Θεσσαλονίκη: Σταυροδρόμι Πολιτισμών».
«Στόχος μας είναι να δούμε τις αλληλεπιδράσεις των Ελλήνων προς τους Φοίνικες και το αντίστροφο», σημείωσε η διευθύντρια του Α.Μ.Θ. κα Πολυξένη Αδάμ Βελένη σε ξενάγηση που έγινε χθες σε δημοσιογράφους της πόλης, ενώ πρόσθεσε πως τα αντικείμενα που θα εκτεθούν προέρχονται από το Μουσείο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού, καθώς και από τέσσερα ελληνικά μουσεία, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Δελφών και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και οκτώ Εφορείες Αρχαιοτήτων (Ι΄ΕΠΚΑ, ΙΑ΄ΕΠΚΑ, ΙΣΤ΄ΕΠΚΑ, ΙΗ΄ΕΠΚΑ, ΚΑ΄ΕΠΚΑ, ΚΒ΄ΕΠΚΑ, ΚΓ΄ΕΠΚΑ, ΚΖ΄ΕΠΚΑ). Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει πρόθεση η έκθεση να ταξιδέψει και στο Μουσείο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού, όπως δήλωσε η διευθύντριά του κα Λέιλα Μπαντρ.
Αναφερόμενη στην έκθεση η επιμελήτρια κα Λιάνα Στεφανή εξήγησε ότι τηρήθηκε μια χρονολογική αφήγηση στη σχέση Ελλήνων – Φοινίκων που ξεκινά από τον 11ο αιώνα πΧ και φτάνει μέχρι την άλωση της Τύρου το 332 π.Χ.( κατάλυση των πόλεων της Φοινίκης από τον Μ. Αλέξανδρο), ενώ υπάρχουν και ειδικές θεματικές ενότητες.
Όπως είπε εκτός από τις εμπορικές σχέσεις των δύο λαών υπήρξε αλληλεπίδραση σε θέματα θρησκείας (Αφροδίτη - Αστάρτη, Άρης – Reshef, Ασκληπιός - Eshmoun), ενώ και η προέλευση του ελληνικού αλφαβήτου θεωρείται φοινικική. «Μετά την εγκατάλειψη της χρήσης της Γραμμικής Β’ στα γραπτά και με τις μετακινήσεις των πληθυσμών οι Έλληνες υιοθέτησαν το φοινικικό αλφάβητο αλλά το προσάρμοσαν στη δική τους γλώσσα (προσθέσανε φωνήεντα)», εξήγησε η κα Στεφανή.
Από την άλλη πλευρά οι Φοίνικες οφείλουν κατά κάποιο τρόπο το όνομά τους στους Έλληνες. «Οι ίδιοι αυτοπροσδιορίζονταν ως παιδιά της Γης της Χαναάν. “Φοίνικες” πρωτοονομάστηκαν από τον Όμηρο», σημείωσε η επιμελήτρια της έκθεσης και πρόσθεσε πως αυτό μπορεί να σχετίζεται είτε με το φυτό φοίνικας που υπάρχει στα παράλια του Λιβάνου, είτε από το χρώμα πορφύρα ή φοινίκιο που το χρησιμοποιούσαν εκτενώς.
Στα ομηρικά έπη εξάλλου οι Φοίνικες παρουσιάζονται ως δεινοί ναυτικοί και τεχνίτες αλλά και επιτήδειοι, αναξιόπιστοι, πονηροί και άρπαγες, διακινητές προϊόντων και ανθρώπων με βασικό στόχο το κέρδος.
Αλλά και στη μυθολογία υπάρχει σύνδεση του ελληνικού χώρου με τη Φοινίκη με ενδεικτικό το παράδειγμα του μύθου του Κάδμου. «Τα μέρη όπου πέρασε ο Κάδμος για να βρει την αδερφή του Ευρώπη, που την ερωτεύτηκε και την έκλεψε ο Δίας, έχουν έντονη σχέση με τους Φοίνικες. Η ιστορία και η αρχαιολογία συναντιούνται με τη μυθολογία», δήλωσε η επιμελήτρια.
Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τον Ιούνιο του 2012. Στο πλαίσιό της θα πραγματοποιηθεί επιστημονική ημερίδα, θα υπάρξει εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ενώ μέσα στο Γενάρη θα είναι έτοιμος και ο κατάλογός της.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης βρίσκεται στην οδό Μαν. Ανδρόνικου 6 (τηλ. 2310-830538).
