">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Η θερινή τουριστική περίοδος έχει ήδη ανοίξει και εκατομμύρια ξένοι πολίτες βρίσκονται στη διαδικασία επιλογής του προορισμού των διακοπών τους. Η φετινή περίοδος δεν αρχίζει όμως με τους καλύτερους οιωνούς για την Ελλάδα, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα των πρώτων μηνών του 2012, που δείχνουν μειώσεις στις αφίξεις ξένων τουριστών, ενώ οι παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι με πτώση στις αφίξεις αλλά και στα έσοδα θα κλείσει συνολικά το 2012, με δεδομένη και την οικονομική κρίση που πλήττει όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη. Σε αυτό το κλίμα δεν βοηθά και η παρούσα πολιτική κατάσταση της χώρας, όπως επισημαίνουν ξενοδόχοι και τουριστικοί πράκτορες, οι οποίοι εκφράζουν τις ανησυχίες τους και υπενθυμίζουν ότι τα έσοδα από τον τουρισμό παίζουν καθοριστικό ρόλο στα οικονομικά της χώρας και ότι ο κλάδος προσφέρει δουλειά σε χιλιάδες Έλληνες.
«Όλο αυτό το κλίμα είναι αρνητικό για τον τουρισμό και τον εισερχόμενο και των εξερχόμενο», σχολιάζει χαρακτηριστικά στον «Τ.Θ.» ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Πρακτόρων Τουρισμού Μακεδονίας-Θράκης κ. Μιχάλης Πεζίκογλου.
Όπως παρατηρεί, από τη μία οι Έλληνες επίδοξοι τουρίστες είναι τρομοκρατημένοι με αυτά που ακούν και «δε ξέρουν τι θα τους ξημερώσει αύριο» και από την άλλη, οι ξένοι τουρίστες και ειδικά από τη Γερμανία, που, μαζί με την Αγγλία, αποτελούν τις κύριες «δεξαμενές» του ελληνικού τουρισμού, είναι ιδιαίτερα επηρεασμένοι φέτος για την Ελλάδα.
Πάντως, όπως προέκυψε από το ετήσιο FVW workshop που πραγματοποίησε πριν λίγες μέρες στην Αθήνα ο κορυφαίος τουριστικός ειδησεογραφικός οργανισμός της Ευρώπης FVW και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο της Ελλάδας, στο οποίο συμμετείχαν κορυφαίοι Γερμανοί Tour Operators και δημοσιογράφοι, η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί εν δυνάμει τον πιο ελκυστικό προορισμό στην Ευρώπη κατά τους Γερμανούς με ποσοστό 67%. Ως μειονέκτημα σημείωσαν ότι η χώρα μας δεν έχει προσαρμόσει το τουριστικό προφίλ της στις ανάγκες του σύγχρονου τουρίστα και έχει μείνει συνυφασμένη με την εικόνα του «Ζορμπά», ενώ αξίζει να τονιστεί πως αναφέρθηκε ακόμη ότι οι εικόνες της πρωτεύουσας με απεργίες, διαδηλώσεις και φθορές δεν αποτελούν ελληνικό φαινόμενο, συμβαίνουν παντού και είναι πολύ εύκολο να ξεχαστούν και να αντιστραφεί το κλίμα.
Σημαντικά τα έσοδα από τον τουρισμό για την οικονομία
Οι πράκτορες τουρισμού της Μακεδονίας και της Θράκης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου τονίζοντας ότι «αν και ο τουρισμός δεν πάει καλά θα έχουμε σοβαρό πρόβλημα στην οικονομία». Στο ίδιο μήκος κύματος και ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων δήλωσε πρόσφατα ότι «τα έσοδα από τον τουρισμό θα παίξουν ιδιαίτερα καθοριστικό ρόλο στις προσπάθειες που καταβάλλονται για την ανάταξη των δημοσιονομικών της χώρας και την αναχαίτιση της καλπάζουσας ανεργίας». Ο κ. Γιάννης Ρέτσος, υποστήριξε ακόμη, σχολιάζοντας τα πολιτικά γεγονότα, ότι «με δεδομένη την έως τώρα υστέρηση στις αφίξεις, τη μείωση κατά τουλάχιστον 15% στο ρυθμό των κρατήσεων που εισάγονται στα συστήματα των ξενοδοχείων αυτή τη χρονική στιγμή και την δραματική συρρίκνωση της εσωτερικής αγοράς, κάθε μέρα που περνάει και υπάρχει κλίμα αβεβαιότητας και ασάφειας για τη χώρα μας, περιορίζονται ολοένα και περισσότερο οι δυνατότητες αντιστροφής της αρνητικής εικόνας και ανάκτησης μέρους έστω των απωλειών».
Υπενθυμίζει δε ότι από τις 10.000 ξενοδοχεία της χώρας, η συντριπτική πλειονότητα είναι επιχειρήσεις μικρομεσαίου μεγέθους και οικογενειακού χαρακτήρα. «Οι επιχειρήσεις αυτές αγωνίζονται να επιβιώσουν και να διατηρήσουν θέσεις εργασίας σε ένα περιβάλλον απανωτών φορολογικών επιβαρύνσεων, διαρκούς μείωσης των τζίρων τους - για κερδοφορία δεν γίνεται καν λόγος εδώ και δύο χρόνια - κατάρρευσης της εσωτερικής αγοράς τουρισμού και συρρίκνωσης της εισερχόμενης πελατείας τους», πρόσθεσε ο κ. Ρέτσος.
Για ανησυχία και πάγωμα των κρατήσεων το τελευταίο διάστημα κάνει λόγο και ο Σύνδεσμος των εν Ελλάδι Τουριστικών & Ταξιδιωτικών Γραφείων (ΗΑΤΤΑ).
Πέφτουν οι τιμές ακόμα και σε δημοφιλείς προορισμούς
Την ίδια ώρα, καθοδική είναι η πορεία των τιμών στους δημοφιλέστερους ελληνικούς προορισμούς, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα του καταλόγου ξενοδοχειακών τιμών της www.trivago.gr [trivago Hotel Preis Index (tHPI)] για το μήνα Μάιο, που δημοσιοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα.
Λίγο πριν από το καλοκαίρι, ο μέσος όρος ξενοδοχειακών τιμών για το μήνα Μάιο για την Αθήνα παρουσιάζει μείωση της τάξεως του 10% (τιμή 87 ευρώ), ενώ και για τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζεται μείωση της τάξεως του 7% (τιμή 87 ευρώ). Η μεγαλύτερη μείωση ωστόσο στις τιμές για ένα απλό δίκλινο δωμάτιο παρουσιάζεται στην Πάρο, της τάξεως του 23% (τιμή 43 ευρώ). Οι ταξιδιώτες που θα επιλέξουν για το μήνα Μάιο να επισκεφτούν τη Μύκονο θα πληρώσουν κατά μέσο όρο για μια διανυκτέρευση σε δίκλινο δωμάτιο 83 ευρώ, τιμή μειωμένη κατά 17% σε σύγκριση με τη τιμή για το μήνα Απρίλιο (93 ευρώ). Μικρή μείωση της τάξης του 2% παρουσιάζουν οι τιμές στη Σαντορίνη (84 ευρώ) σε σχέση με τις τιμές του Απριλίου (86 ευρώ), ενώ και στη Ρόδο επίσης παρατηρείται μικρή πτώση των τιμών σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα της τάξεως του 3% (μέσος όρος τιμών Μαΐου 64 ευρώ, τιμή Απριλίου 66 ευρώ). Στην αντίπερα όχθη βρίσκεται ο μέσος όρος ξενοδοχειακών τιμών στο Ναύπλιο όπου παρατηρείται αύξηση της τάξεως του 34% σε σχέση με το μήνα Απρίλιο (τιμή Απριλίου 103 ευρώ, τιμή Μαΐου 157 ευρώ). Όσοι πάλι επιλέξουν να επισκεφτούν την Κέρκυρα θα κληθούν, σύμφωνα με το σχετικό κατάλογο, να πληρώσουν για ένα απλό δίκλινο δωμάτιο κατά μέσο όρο 99 ευρώ (αύξηση 4%) σε σχέση με τη μέση τιμή του Απριλίου (95 ευρώ). Τέλος, στην Κρήτη ο μέσος όρος τιμών παρουσιάζει μείωση.
Επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος στον κλάδο
Το κλίμα στις τουριστικές επιχειρήσεις ήταν αρνητικό ήδη πριν τη διενέργεια των εκλογών της 6ης Μαΐου, όπως προκύπτει από την έρευνα οικονομικής συγκυρίας στον τουρισμό που διεξάγει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) σε συνεργασία με το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ).
Ειδικότερα, όπως προέκυψε, ο σχετικός Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών διαμορφώθηκε στις 69 μονάδες για τις ξενοδοχειακές και στις 44 για τις τουριστικές επιχειρήσεις το τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2012, υποχωρώντας κατά 2 και 4 μονάδες αντίστοιχα σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση και με την πλειοψηφία των ξενοδοχειακών και τουριστικών επιχειρήσεων να αναφέρει επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος, πολύ πριν τη διενέργεια των εκλογών.
Αναφορικά με τις πρώτες εκτιμήσεις για την πορεία της ζήτησης το ερχόμενο τρίμηνο, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξες, λόγω και της έναρξης της κύριας τουριστικής περιόδου στη χώρα. Σύμφωνα με τις επιχειρήσεις, παράγοντες που ενδεχομένως να επηρεάσουν θετικά την επιχειρηματική δραστηριότητα είναι η ενίσχυση των αφίξεων από νέες αγορές, η παροχή καλού επιπέδου υπηρεσιών σε ανταγωνιστικές τιμές, καθώς και η αύξηση των κρατήσεων από το διαδίκτυο.
Αντιθέτως, το ευμετάβλητο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις στον τουριστικό τομέα συνεχίζει να αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα που επηρεάζει αρνητικά την λειτουργία τους. Ως βασικό εμπόδιο αναφέρεται το λειτουργικό κόστος, το οποίο επιβαρύνεται από την υψηλή φορολογία, το ύψος των εργοδοτικών εισφορών κ.ά., σε συνδυασμό με την τρέχουσα οικονομική συγκυρία η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική υποχώρηση των εσόδων τους. Τέλος, από πολλές επιχειρήσεις επισημαίνεται ότι η αρνητική εικόνα της χώρας στις αγορές του εξωτερικού έχει προκαλέσει σημαντικές απώλειες –οι οποίες αποτυπώνονται, μεταξύ άλλων, στις μειωμένες διεθνείς αφίξεις στις αρχές του έτους, ενώ πιθανή επανάληψη κινητοποιήσεων αντίστοιχων των περσινών στη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου τονίζεται ως παράγοντας που θα επηρεάσει αρνητικά το εγχώριο τουριστικό προϊόν.
Σε ότι αφορά ειδικότερα τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, η πτωτική πορεία της ζήτησης επηρεάζει τον κύκλο εργασιών, με το 70% των επιχειρήσεων να αναφέρει κάμψη στα έσοδα, ενώ σε όρους απασχόλησης οι δυσμενείς εκτιμήσεις των επιχειρήσεων εντείνονται, καθώς η πλειοψηφία των επιχειρήσεων αναφέρει ότι προχώρησε σε μείωση του αριθμού των εργαζομένων τους.
Σε ότι αφορά τις υπόλοιπες τουριστικές επιχειρήσεις, η πλειοψηφία εκτιμά ότι η κατάστασή τους έχει χειροτερεύσει. Είναι ενδεικτικό ότι απρόσκοπτη λειτουργία αναφέρει μόλις το 3% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα, με τις εκτιμήσεις των επιχειρήσεων σε κάθε κατηγορία τουριστικής δραστηριότητας να είναι ιδιαίτερα απαισιόδοξες. Η ανεπαρκής ζήτηση για τις προσφερόμενες υπηρεσίες τους αποτελεί την κυριότερη αιτία των απαισιόδοξων εκτιμήσεων. Το αρνητικό κλίμα είναι πιο έντονο στις εταιρίες Ενοικίασης αυτοκινήτων και διοργάνωσης Συνεδρίων. Ακόμα πιο απαισιόδοξες είναι οι εκτιμήσεις σχετικά με τη ζήτηση που προέρχεται από τον εγχώριο τουρισμό.
Σημειώνεται ότι η 3η έρευνα συγκυρίας πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 30 Απριλίου 2012 με περίοδο αναφοράς το τρίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2012.
