">
Γράφει ο Σωτήρης Μπαμπατζιμόπουλος
Αξιολόγηση: ***
Σκηνοθεσία: Τζον Λάσιτερ
Τις φωνές δανείζουν οι: Σάκης Ρουβάς, Παύλος Κοντογιαννίδης, Βίκυ Καγιά
Διάρκεια: 116΄
Ο Μακουίν είναι ένα αυθάδες πρωτοεμφανιζόμενο αυτοκίνητο αγώνων που θέλει να κερδίσει την μεγάλο κούρσα της χρονιάς και φυσικά τη δόξα, τα λεφτά και το θαυμασμό των θηλυκών αυτοκινήτων. Στον τελικό στην Καλιφόρνια θα τρέξουν μονάχα τρία αυτοκίνητα, αλλά λόγω ενός απροόπτου στο ταξίδι ο Μακουίν θα βρεθεί κολλημένος σ’ ένα χωριό στη μέση του πουθενά και θα πρέπει να τα βγάλει πέρα με τα ζόρικα αυτοκίνητα και παράλληλα να πάρει ένα μάθημα ζωής περί ταπεινότητας και σεβασμού.
Τα κινούμενα σχέδια είναι η τροφή των παιδιών κι όχι μόνο. Το σχέδιο δίνει απεριόριστες δυνατότητες, όλα τα όνειρα μπορούν να πάρουν σάρκα και μπογιά, τα πάντα επιτρέπονται και είναι πιθανά, το μόνο όριο είναι οι περιορισμοί της φαντασίας. Κι εκεί ακριβώς είναι το μεγάλο στοίχημα. Ναι, μπορεί η φαντασία να είναι δαιδαλώδης και χαώδης, απρόβλεπτη και ανεξερεύνητη, αλλά όχι, δεν είναι απύθμενη. Και το έργο της δημιουργίας γίνεται ακόμα πιο δύσκολο, όταν οι ενήλικες καλούνται να αναπαραγάγουν τις οργιώδεις εικόνες που φωλιάζουν στο μυαλό ενός πεντάχρονου παιδιού. Διότι μαζί με την ενηλικίωση, την κοινωνική προσαρμογή, τις συμβάσεις της καθημερινότητας, τις υποχρεώσεις, τις πιστωτικές κάρτες, τα σεξουαλικά αδιέξοδα και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο έρχεται κι ο θάνατος της παιδικής αθωότητας-διαβολικότητας που συνοδεύει όλο το μαγικό σουρεαλισμό ενός κόσμου που όρια δεν έχει.
Κι έτσι παρουσιάζονται δυο βασικά προβλήματα. Πρώτον, οι ενήλικες δημιουργοί-παραμυθάδες στην προσπάθειά τους να ικανοποιήσουν το μικρό σε ηλικία κοινό πέφτουν πολλάκις στην παγίδα του παλιμπαιδισμού σαν αρκετούς γονείς που νομίζουν ότι για να επικοινωνήσουν με το παιδί τους πρέπει να συμπεριφερθούν σαν να τους έχει πέσει η νοημοσύνη πενήντα βαθμούς. Δεύτερον, οι δημιουργοί πέφτουν στην ακόμα μεγαλύτερη και αναπόφευκτη παγίδα της μετάδοσης όλων των κόμπλεξ, στερεοτύπων, εκφοβισμών, πατριαρχικών αξίων, σεξουαλικών καταπιέσεων που ταλανίζουν την ενήλικη κοινωνία, η οποία συνειδητά, υποσυνείδητα και με χίλιους δυο τρόπους μεταδίδει όλο το πακέτο με ευλάβεια στα παιδιά.
Ο διάσημος αμερικανός δημιουργός Τζον Λάσιτερ ξέρει να ελίσσεται υπέροχα και να αποφεύγει τους σκοπέλους. Επιλέγει τους καλύτερους συνεργάτες, ενθαρρύνει τις πιο καινοτόμες ιδέες και απαγορεύει τον ανόητο και ανούσιο παλιμπαιδισμό. Αν μη τι άλλο τις περισσότερες φορές οι ταινίες του έχουν πολλαπλές αναγνώσεις και μπορούν να τις απολαύσουν τόσο οι μικροί όσο και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία θεατές. Παρόλα αυτά δεν πετυχαίνει πάντα διάνα στην αποφυγή των κοινωνικών κλισέ και στερεοτύπων. Το ηθικό κομμάτι είναι στιβαρό, οι αξίες συνοχής της οικογένειας και της φιλίας πρωτοστατούν, ενώ τιμωρείται η αυταρέσκεια, η φιληδονία και η υπεροψία. Μέχρι εδώ όλα καλά, θα μπορούσε να πει κανείς. Ταυτόχρονα, όμως, παρωδούνται το κλισέ του αγράμματου και αφελούς αγρότη με την καλή καρδιά, οι πολιτιστικές διαφορές και η (παρ)ορμητικότητα των νέων.
Το τελικό πρόσημο είναι σαφώς θετικό. Να σημειώσουμε ότι η ταινία είναι παραγωγής 2006 και προβάλλεται μόνο μεταγλωττισμένη, μια κακή συνήθεια που δυστυχώς έχει επικρατήσει τα τελευταία δέκα χρόνια (παλιότερα τουλάχιστον προβαλλόταν και η αυθεντική εκδοχή). Όσο προσεγμένη κι αν είναι η ελληνική απόδοση πώς να παραβλέψεις το γεγονός πως ο Όουεν Ουίλσον δανείζει τη φωνή του στον πρωταγωνιστή, ενώ η βαριά φωνή του μεγάλου Πολ Νιούμαν δανείζεται στο αυτοκίνητο-δικαστή Χάντσον;
