Τα νησιά Κέιμαν είναι ο πιο… αγαπημένος φορολογικός παράδεισος για την παγκόσμια οικονομική ελίτ.
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Η παγκόσμια οικονομική ελίτ χρησιμοποιώντας τα κενά νόμου στην φορολογική νομοθεσία κρύβει τουλάχιστον 17 τρισ. ευρώ ($21 τρισ.) μη καταγεγραμμένου πλούτου σε μυστικούς λογαριασμούς σε φορολογικούς παραδείσους έως το τέλος του 2010. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με το οικονομικό μέγεθος της αμερικάνικης και ιαπωνικής οικονομίας μαζί!
Κομβική παγκόσμια έρευνα αποδεικνύει πως την ίδια στιγμή που οι λαοί ανά τον κόσμο βυθίζονται στη λιτότητα επωμιζόμενοι χρέη που δεν δημιούργησαν, η παγκόσμια οικονομική ελίτ θησαυρίζει αυξάνοντας τον πλούτο της και κρατώντας τον ανέγγιχτο από φορολογία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα που ζητήθηκε από το Παγκόσμιο Γραφείο Φορολογικής Δικαιοσύνης - έναν διεθνή ανεξάρτητο οργανισμό που μέσω της έρευνας και ανάλυσης προσπαθεί να εξηγήσει τον ρόλο της φορολογίας και τις επιβλαβείς επιπτώσεις της φοροδιαφυγής ή των φορολογικών παραδείσων - και συντάχθηκε από τον οικονομολόγο, αυθεντία στους φορολογικούς παραδείσους, Τζέιμς Χένρι εν έτει 2005 το αντίστοιχο νούμερο ήταν 4,4 τρισ. ευρώ το 2005, παρουσιάζοντας ετήσια άνοδος της τάξεως του 16 τοις εκατό!
Χρησιμοποιώντας στοιχεία από το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα, την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών και τις εθνικές κυβερνήσεις, η νέα έρευνα, όπως λέει ο Τζ. Χένρι «επικεντρώνει την προσοχή μας στην τεράστια μαύρη τρύπα της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία δεν έχει ποτέ στο παρελθόν μετρηθεί – τον ιδιωτικό offshore πλούτο - και τα τεράστια ποσά αφορολόγητου εισοδήματος που δημιουργεί. Όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο διψούν για έσοδα, αλλά και μια περίοδο όπου έχουμε μεγαλύτερη επίγνωση παρά ποτέ για το κόστος της οικονομικής ανισότητας».
Αυτός ο πλούτος, όπως το θέτει ο Τζ. Χένρι, προστατεύεται από μια «ακριβοπληρωμένη εργατική συντροφιά» που μέσω του τραπεζικού, νομικού και λογιστικού τομέα εκμεταλλεύεται την έλλειψη συνόρων στην παγκόσμια οικονομία. «Όπως προκύπτει από την έρευνα, ο offshore τομέας – ο οποίος εξειδικεύεται στην φοροαπαλλαγή – σχεδιάστηκε και λειτουργείται, όχι από σκιώδεις τράπεζες που βρίσκονται σε απόκρυφα νησιά, αλλά από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές τράπεζες του κόσμου, από δικηγορικά και λογιστικά γραφεία, τα οποία βρίσκονται στο Λονδίνο, στην Νέα Υόρκη και τη Γενεύη. Η ενδελεχής ανάλυση αυτών των τραπεζών δείχνει πως οι ηγέτες τους είναι οι ίδιοι που έχουν πρωταγωνιστήσει στις κυβερνητικές διασώσεις και σε άλλες πρόσφατες οικονομικές στρεψοδικίες». Οι τρεις ιδιωτικές τράπεζες που χειρίστηκαν τα περισσότερα offshore περιουσιακά στοιχεία είναι οι UBS και Credit Suisse στην Ελβετία και η Goldman Sachs. Συνολικά χειρίστηκαν περισσότερα από 5,1 τρισ. ευρώ το 2010.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα;
Όπως απαντά ο Τζ. Χένρι αυτή η έρευνα διαφοροποιεί τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και μετράμε την οικονομική ανισότητα. «Αυτός ο κρυφός offshore πλούτος είναι αρκετά μεγάλος για να κάνει σημαντική διαφορά σε όλες τις συμβατικές μετρήσεις της ανισότητας. Με δεδομένο πως το μεγαλύτερο κομμάτι του κρυμμένου οικονομικού πλούτου ανήκει σε μια μικρή ελίτ, οι επιπτώσεις είναι συγκλονιστικές. Για τις περισσότερες χώρες, η παγκόσμια οικονομική ανισότητα δεν είναι απλά μεγαλύτερη από αυτή που πιστεύαμε, αλλά αναπτύσσεται πολύ γρηγορότερα». Για να καταλάβουμε καλύτερα τι σημαίνουν αυτά, να αναφέρουμε πως το ποσό των 17 τρισ. ευρώ ανήκει σε λιγότερους από 10 εκατομμύρια ανθρώπους. Τα 8,1 τρισ. εξ αυτών ανήκουν σε 100.000 ανθρώπους.
Την ώρα που οι κυβερνήσεις ανά τον κόσμο, από το Τελ Αβίβ μέχρι την Ουάσινγκτον και από την Αθήνα μέχρι το Λονδίνο, ανακοινώνουν συνεχόμενες περικοπές, σε μια αδιέξοδη πολιτική λιτότητας, με στόχο να μειώσουν τα έξοδα του κράτους, η έρευνα θέτει το δικά της ερωτήματα στους ισχυρούς του κόσμου. «Τα διαφυγόντα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από τους υπολογισμούς μας είναι τεράστια. Είναι αρκετά μεγάλα για να κάνουν σημαντική διαφορά στα οικονομικά πολλών χωρών», λέει ο Τζ. Χένρι.
Ποιος φταίει;
Πέρα από την αναφορά που γίνεται για τον τραπεζικό τομέα, ο Τζ. Χένρι αναφέρει επίσης πως «είναι σκανδαλώδες το γεγονός ότι επίσημοι οργανισμοί όπως το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.), οι G-20, καθώς και μεγάλες κεντρικές τράπεζες, έχουν αφιερώσει τόσο λίγη έρευνα σε αυτόν τον τομέα. Το σκάνδαλο, μάλιστα, είναι ακόμη μεγαλύτερων διαστάσεων αν σκεφτεί κανείς πως αυτοί οι οργανισμοί έχουν ήδη στη διάθεσή τους τα περισσότερα από τα στοιχεία που χρειάζονται για μια τέτοια έρευνα. Για δικούς τους λόγους έχουν ανεχτεί την αθέατη ανάπτυξη του offshore τομέα για πάρα πολύ μεγάλο διάστημα», καταλήγει ο Τζ. Χένρι.
ΗΠΑ: Οι πλούσιοι εξακολουθούν να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί… φτωχότατοι
Οι λέξεις που έχουμε συνηθίσει να εκφραζόμαστε είναι γνωστό πως λίγο πολύ μας επιβάλλονται από τα μίντια. Φράσεις κλισέ βομβαρδίζουν καθημερινά το μυαλό μας σε βαθμό, μάλιστα, που αρχίζουμε να σκεφτόμαστε με αυτούς τους όρους. Ως γνωστόν, λοιπόν, αυτό που ζούμε σήμερα στην Ελλάδα – κάτι που ζουν και στα περισσότερα σημεία του Δυτικού κόσμου – είναι μια μεγάλη οικονομική κρίση. Παραπλανητικό αν το καλοσκεφτούμε, καθώς όπως αποδεικνύεται και από την έρευνα του Κογκρέσου οι πλούσιοι εξακολουθούν να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί… φτωχότατοι.
Συγκλονιστικά είναι τα ευρήματα της έρευνας. Το μερίδιο του πλούτου των ΗΠΑ που έχει στην κατοχή του το φτωχότερο μισό του πληθυσμού μειώθηκε σε 1,1 τοις εκατό. Αντιθέτως, το μερίδιο του πλούτου που κατέχει το πλουσιότερο 1% συνέχισε να αυξάνεται και έφτασε στο 34,5%. Μάλιστα, το μερίδιο που κατέχει το πλουσιότερο 10% έφτασε το 74,5%!
Το 1,1 του 50% των Αμερικανών είναι η συνέχεια της πτωτικής πορείας που έχει παρουσιάσει ο συγκεκριμένος δείκτης από το 1995, όταν και είχε φτάσει στο ψηλότερο σημείο με ποσοστό 3,6%. Η πιο δραματική πτώση σημειώθηκε μετά το 2007, δηλαδή στις χρονιές της κρίσης μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, σύμφωνα με την ανάλυση των δεδομένων από την τελευταία έρευνα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Όπως είναι φανερό από τα αναφερθέντα νούμερα, συνολικά το μερίδιο του πλούτου που κατέχει το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών στην Αμερική αυξήθηκε την περίοδο 1989 – 2010. Αντιθέτως, σε κάθε άλλο τμήμα του υπόλοιπου 90% των νοικοκυριών - δηλαδή τη μεσαία και κατώτερη τάξη - το μερίδιο μειώθηκε.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα η «εντυπωσιακή κατάρρευση των τιμών των κατοικιών» ήταν ο κύριος λόγος για την περαιτέρω κλιμάκωση της οικονομικής ανισότητας μεταξύ 2007 και 2010. Όπως συμπαιρένει η έρευνα, η πτώση της χρηματιστηριακής αγοράς «έπαιξε ένα σημαντικό, αλλά μικρότερο ρόλο» εν μέρει επειδή οι τιμές των μετοχών, σε αντίθεση με την αξία των σπιτιών, σε γενικές γραμμές έχουν ανακτηθεί.
Όπως σημειώνει η Huffington Post, η έκθεση του Κογκρέσου μπορεί να συμπεραίνει πως «η αυξανόμενη ανισότητα είναι λόγος ανησυχίας», όμως επί του πρακτέου δεν προτείνει τίποτα ως προς την αντιμετώπισή της. Αντιθέτως, μάλιστα, σημειώνει πως στους κόλπους του Κογκρέσου «υπάρχουν διαφορετικές θεωρίες για τις επιπτώσεις αναδιανεμητικών πολιτικών όσον αφορά την μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη». Φέξε μου και γλίστρησα. Διαφορετικές όπως Ομπάμα- Μπους; Το ψέμα Μπάρακ Ομπάμα άφησε τον φορολογικό νόμο Μπους για όσο περισσότερο μπορούσε και τώρα για την επανεκλογή του μας λέει πως ο Γουόρεν Μπάφετ, άλλο χρυσό παιδί και αυτός, έχει δίκιο και πρέπει να φορολογηθεί. Συγχαρητήρια.