Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Επανερχόμαστε στα μεγάλα σκάνδαλα των ΜΜΕ και σήμερα θα κολυμπήσουμε σε βαθιά νερά. Θα ασχοληθούμε με τον ιδεολογικό πόλεμο που εξαπέλυσαν τα αμερικάνικα ΜΜΕ κατά τη διάρκεια της επέμβασης στο Ιράκ. Η ωμή εξαπάτηση των αναγνωστών είχε ξεκινήσει βεβαίως πριν τον πόλεμο, όταν τα ψέματα του Τόνι Μπλερ και του Τζορτζ Μπους του νεότερου έγιναν «διασταυρωμένες πληροφορίες». Η σταυροφορία του FOX News στέφτηκε με επιτυχία, αφού κανείς δεν αμφισβητούσε την ύπαρξη «όπλων μαζικής καταστροφής» του Ιράκ. Όλοι ανέβηκαν στο άρμα του Μέρντοχ, ακόμη και οι έγκριτες εφημερίδες, στις οποίες ο κόσμος προστρέχει για αντικείμενη ενημέρωση, όπως οι Times της Νέας Υόρκης ή η Washington Post. Τα ντοκιμαντέρ Fahrenheit 9/11 του Μάικλ Μουρ και Uncovered του Ρόμπερτ Γκρίνγουολντ αναλύουν πως «οι διασταυρωμένες πληροφορίες» ήταν στην πραγματικότητα ψεύδη του Λευκού Οίκου.
Πριν την αυγή του Σοκ και Δέους, τον Μάρτιο του 2003, ο Ντικ Τσέινι, τότε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, ήρθε να υπερθεματίσει τις αναληθείς δηλώσεις των Μπους, Μπλερ και Κόλιν Πάουελ. «Οι Ιρακινοί θα υποδεχτούν τους Αμερικανούς στρατιώτες με λουλούδια», δήλωνε ο Τσέινι και λίγους μήνες μετά τα ΜΜΕ άρπαξαν την ευκαιρία να το αποδείξουν. Στις 9 Απριλίου στην Βαγδάτη στήθηκε το τέλειο σκηνικό. Το περίφημο γκρέμισμα του αγάλματος του Σαντάμ Χουσεΐν ήταν το ιδανικό πειστήριο για τον αμερικάνικο θρίαμβο και την χαρά που γέμισε τους Ιρακινούς. Λίγα λεπτά μετά το γκρέμισμα ο τότε υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ έλεγε στους δημοσιογράφους «Οι σκηνές των ελεύθερων Ιρακινών να γιορτάζουν στους δρόμους, πάνω σε αμερικάνικα τανκ, γκρεμίζοντας αγάλματα του Σαντάμ στο κέντρο της Βαγδάτης σου κόβουν την ανάσα. Βλέποντάς τες, ο νους σου πηγαίνει στην πτώση του Τοίχους του Βερολίνου και την κατάρρευση του Σιδηρού Παραπετάσματος»!
Έπρεπε να περάσουν 8 χρόνια για να έρθει στην επιφάνεια μια εμπεριστατωμένη έρευνα αναφορικά με την αληθοφάνεια και την πραγματικότητα της είδησης που μεταδόθηκε σε όλες τις γωνίες του πλανήτη. Ο ερευνητής δημοσιογράφος Peter Maass χρηματοδοτούμενος από τον αξιόλογο ιστότοπο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ProPublica επεξήγησε πώς τα ΜΜΕ «φούσκωσαν» το γκρέμισμα του αγάλματος. Από το 2004, το ντοκιμαντέρ Control Room του Jehane Noujaim είχε εμφανίσει δημοσιογράφους του δικτύου Al Jazeera να λένε πως το γκρέμισμα του αγάλματος του Σαντάμ ήταν ένα «σόου.. μια πολύ έξυπνη ιδέα». Ο Maass το πήγε πιο πέρα. Μιλώντας με δημοσιογράφους και φωτογράφους που ήταν εκεί (και ο ίδιος ήταν στο Ιράκ τότε) κατέθεσε τις μαρτυρίες τους. Ο Gary Knight, ο φωτογράφος που ακολουθούσε κατά πόδας τον διοικητή της μονάδας που έριξε το άγαλμα (ονόματι Μπράιαν ΜακΚόι), μίλησε με τον εκδότη του στο τηλέφωνο. Όταν ο εκδότης του τον ρώτησε γιατί δεν παίρνει φωτογραφίες, ο Knight απάντησε πως είναι πολύ λίγοι οι Ιρακινοί που παίρνουν μέρος και αυτοί που το κάνουν φαίνεται να το κάνουν μόνο για τους δημοσιογράφους. «Ήταν ένα σόου», είπε και αυτός. Ο εκδότης του, του είπε να κλείσει το τηλέφωνο και να αρχίσει να παίρνει φωτογραφίες. Ο Gary Knight σήμερα διευθύνει το πρόγραμμα Αφήγησης και Ντοκιμαντέρ στο Πανεπιστήμιο Ταφτ και δηλώνει πως «Κανείς δεν φωτογράφησε τους τριακόσιους δημοσιογράφος που βρίσκονταν στο πλήθος (..) δεν συμπεριλήφθησαν κομβικές πληροφορίες από το γεγονός και, άρα, είναι μια παραπλανητική αφήγηση».
Ο Robert Collier, ρεπόρτερ της San Francisco Chronicle, την βραδιά της 9ης Απριλίου του 2003 έστειλε το κομμάτι του σημειώνοντας πως ένας μικρός αριθμός Ιρακινών ήταν παρών στην πλατεία Φίρντος. Όταν ξύπνησε είδε το νέο του τίτλο. «Είμαστε ελεύθεροι! Σ’ ευχαριστούμε Πρόεδρε Μπους». Μάλιστα, ο εκδότης του είπε πως τα έκανε θάλασσα και δεν αντιλήφθηκε την εμβέλεια του ιστορικού γεγονότος. Εξ ου και η.. μικρή παρέμβαση. Μέχρι και σήμερα ο Collier επιμένει πως υπήρχαν πολλοί άνθρωποι που δεν πανηγύριζαν. «Υπήρχαν πολλοί που κάθονταν με τα χέρια τους σταυρωμένα», για να μας εξηγήσει πως αυτή είναι η δύναμη του κάδρου. Από τους εκατοντάδες ανθρώπους που βρίσκονταν εκεί, οι περισσότεροι ήταν δημοσιογράφοι, φωτογράφοι και Αμερικάνοι στρατιώτες όμως αρκούν και δέκα άνθρωποι που χοροπηδούν πάνω στο άγαλμα για να πείσεις πως πρόκειται για έναν πατροπαράδοτο Αμερικάνικο Θρίαμβο. Σήμερα γνωρίζουμε πως στην πραγματικότητα τότε ξεκινούσε ο πόλεμος.
Την επόμενη εβδομάδα θα επανέρθουμε με ένα σκάνδαλο που έγινε ταινία.