">
…δεν χρηματοδοτήσει η Ευρώπη την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Δύο και πλέον χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης στην ευρωζώνη ο δογματισμός, η λάθος συνταγή και η αδράνεια των πολιτικών υπευθύνων της Ευρώπης έχει προκαλέσει την κατάρρευση του κοινωνικού συμβολαίου και κοινωνικής συνοχής, ενώ παράλληλα δεν έχει καταφέρει ούτε στο ελάχιστο να προστατέψει τις οικονομίες της Γηραιάς Ηπείρου. Τα οδυνηρά μέτρα λιτότητας που έχουν εφαρμοστεί από άκρη σ’ άκρη της Ευρώπης αποτυγχάνουν με πάταγο και πέρα από την απόλυτη ασφυξία στην οδηγούνται οι χώρες που βρίσκονται υπό καθεστώς Μνημονίου, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τις μεγάλες οικονομίες του ευρωπαϊκού νότου. Η Ισπανία αναγκάστηκε για πρώτη φορά να ζητήσει επισήμως διεθνή βοήθεια για τη στήριξη των τραπεζών της χώρας. Την ίδια στιγμή, όμως, η Μαδρίτη ξεκαθάρισε πως λόγω του οικονομικού μεγέθους της χώρας δεν είναι «τεχνικά δυνατόν» ένα ισπανικό Μνημονίου. Ούτε ο χρυσός δημοσιονομικός κανόνας Μέρκελ-Σαρκοζί, ούτε οι αποκρατικοποιήσεις κατάφεραν να αναχαιτίσουν την κρίση στην Ισπανία – για την ακρίβεια πέτυχαν ακριβώς το αντίθετο – και τώρα η Ευρώπη θα αναγκαστεί να ακούσει την απαίτηση της Ισπανίας για «τραπεζική ένωση», διότι διαφορετικά απειλείται με κατάρρευση όλο το οικοδόμημα.
Στις 19 Απριλίου το πρακτορείο Ρόιτερ μας έλεγε πως «το ερώτημα δεν είναι εάν αλλά πότε θα χρειαστεί πακέτο βοήθειας» η Ισπανία. Το πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερ κατέληγε στο συμπέρασμα αυτό καθώς, τρεις μέρες πριν το δημοσίευμα, το επιτόκιο των 10ετών ισπανικών ομολόγων έσπαγε - για πρώτη φορά τότε - το φράγμα του 6%, με το 7% να θεωρείται μη βιώσιμο για το δανεισμό μιας χώρας. «Θα χρειαστούν κεφάλαια από τον EFSF για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού τους συστήματος», ανέφερε τότε ο Carsten Brzeski, επικεφαλής οικονομολόγος της ING στις Βρυξέλλες,. Η Ευρώπη παρέμενε απλός παρατηρητής των εξελίξεων. Απαντούσε κιόλας. Ο επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ και μέλος του της ΕΚΤ, Γιαν Βάιντμαν, είχε μιλήσει στο Ρόιτερ εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας και ήταν κάθετος. «Δεν είναι δουλειά μας να προσφέρουμε οικονομική βοήθεια ώστε να μετατίθενται χρονικά οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις». Η Ευρώπη συνέχιζε το σενάριο περί απείθαρχων χωρών, ζητούσε επιβολή της λιτότητας σε μια κυβέρνηση που είχε ήδη κάνει περικοπές 37 δισ. στον προϋπολογισμό μιας χώρας με την μεγαλύτερη ανεργία στην Ευρώπη και βύθιζε το κεφάλι στην άμμο.
Ενάμιση μήνα μετά έγινε πραγματικότητα η πρώτη έκκληση της Ιβηρικής χώρας για διεθνή οικονομική βοήθεια δια στόματος του υπουργού Προϋπολογισμού Κρίστομπαλ Μοντόρο. Σε συνέντευξή του στον ισπανικό ραδιοφωνικό σταθμό Onda Cero, ο Κ. Μοντόρο υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκοί «θεσμοί» πρέπει να βοηθήσουν για τη στήριξη του τραπεζικού κλάδου της χώρας του, αρχής γενομένης από την Bankia. Δραματικές ειδήσεις με εκφοβιστική μουσική και αποκαλυπτικές εκφράσεις ξεχνούν να μας ενημερώσουν πως η Ισπανία νομοτελειακά θα έφτανε σ’ αυτό το σημείο. Κανένας σοβαρός οικονομολόγος ανά τον κόσμο δεν θα έλεγε το αντίθετο ούτε υπό την απειλή όπλου. Ξεχνούν να μας ενημερώσουν πως η αδράνεια της Ευρώπης είναι για ακόμη μια φορά υπεύθυνη για την όξυνση μιας κρίσης που μέχρι σήμερα φτωχοποιεί τους ευρωπαϊκούς λαούς δίχως το οποιοδήποτε αποτέλεσμα πέραν της διασφάλισης των συμφερόντων των οικονομικών ελίτ που συνεχίζουν να πλουτίζουν και μιας Γερμανίας που όντας το αποκούμπι των επενδυτών δανείζεται με μηδενικά επιτόκια.
Από την πλευρά της Μαδρίτης, ο Κ. Μοντόρο περιέγραψε την πίεση που υφίσταται πλέον η οικονομία της χώρας του, παραδεχόμενος ευθέως ότι με τα σημερινά κόστη δανεισμού, οι αγορές έχουν ουσιαστικά κλείσει για την Ισπανία. «Αυτή τη στιγμή έχουμε πρόβλημα πρόσβασης στις αγορές, ενώ έχουμε ανάγκη χρηματοδότησης του χρέους μας». Το spread διακράτησης του δεκαετούς ισπανικού ομολόγου έναντι του γερμανικού έφθασε τις 548 μονάδες βάσης την Παρασκευή.
Έτσι, παρότι μέχρι σήμερα η κυβέρνηση της Μαδρίτης διαβεβαίωνε πως η Ισπανία θα καλύψει με εθνικά κεφάλαια την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της, ο Κ. Μοντόρο έκανε στροφή 180 μοιρών τονίζοντας πως οι τράπεζες της χώρας θα πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθούν μέσω των ευρωπαϊκών μηχανισμών. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον υπουργό Προϋπολογισμού, οι ισπανικές τράπεζες δεν χρειάζονται «υπερβολικά» ποσά για να ανακεφαλαιοποιηθούν και το ερώτημα είναι «από που προέρχεται αυτό το ποσό». Με δεδομένο αυτό, κάλεσε τους «ευρωπαϊκούς θεσμούς» να τοποθετηθούν με σαφήνεια στο θέμα της λεγόμενης «τραπεζικής ένωσης» της ΕΕ. Ο κ. Μοντόρο απέφυγε να αναφέρει συγκεκριμένο ποσό που χρειάζονται οι ισπανικές τράπεζες.
Η δήλωσή του προκάλεσε άμεσα πτωτικές τάσεις στο ευρώ εξανεμίζοντας άμεσα το «υψηλό εβδομάδας» που σημείωνε νωρίτερα η ισοτιμία του έναντι του δολαρίου (το ευρώ υποχώρησε στα 1,2456 δολάρια, ενώ νωρίτερα είχε ανέλθει μέχρι τα 1,2542 δολάρια, υψηλότερο επίπεδο από τις 25 Μαΐου), χάρη κυρίως στην προσδοκία ότι η τηλεδιάσκεψη των υπουργών οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών της G7 θα επιτάχυνε τις απαιτούμενες τολμηρές αποφάσεις.
Ο κ. Μοντόρο είπε ακόμα ότι η Ισπανία, λόγω του μεγέθους της -τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρωζώνη- δεν μπορεί να προσφύγει στον μηχανισμό διάσωσης και ότι αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι «περισσότερους μηχανισμούς ευρωπαϊκής ενοποίησης». Η Ισπανία τάσσεται υπέρ ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα επέτρεπε τη δημιουργία μίας μεγαλύτερης τραπεζικής ένωσης, πράγμα που θα σημαίνει την εγκατάλειψη μέρους της δημοσιονομικής της κυριαρχίας, προκειμένου να αποφύγει ένα πρόγραμμα διάσωσης. Πρέπει το θέμα να λυθεί πριν τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, στις 28-29 Ιουνίου, τόνισε.
Ραχόι: Τραπεζική ένωση και ευρωομόλογα
Και ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι κάλεσε την Ευρώπη να «στηρίξει τις χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες» μιλώντας την Τρίτη στην ισπανική Γερουσία. O Μ. Ραχόι τάχθηκε υπέρ μίας «τραπεζικής ένωσης» και των ευρωομολόγων. «Η Ευρώπη πρέπει να πει πού πάει για να αποκτήσει ενότητα, πρέπει να πει ότι το ευρώ είναι ένα μη αναστρέψιμο σχέδιο το οποίο δεν κινδυνεύει, πρέπει να στηρίξει τις χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα», δήλωσε ο Ραχόι, ενώ υπογράμμισε ότι το «πιο άμεσο» πρόβλημα της Ισπανίας είναι «το πρόβλημα χρηματοδότησης».
«Κατά τη γνώμη μου χρειάζεται μεγαλύτερη οικονομική ολοκλήρωση με μια δημοσιονομική αρχή και μια τραπεζική ολοκλήρωση, μια τραπεζική ένωση με ευρωομόλογα, μια εποπτική αρχή για τον τραπεζικό τομέα και ένα ταμείο εγγύησης των ευρωπαϊκών καταθέσεων», υπογράμμισε ο Ισπανός πρωθυπουργός. «Αυτά θα εισηγηθώ στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο».
Κοινώς, έπειτα από τις εξαγγελίες από πλευράς Γαλλίας, Ιταλίας και Κομισιόν και η Ισπανία δηλώνει ρητά πως επιθυμεί μια «τραπεζική ένωση», κάτι το οποίο θα συρρικνώσει εκ νέου την εθνική κυριαρχία των κρατών-μελών.
G-7: Άλλη μια ανούσια επικοινωνία
Ούτε καν σε κοινή δήλωση δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν οι υπουργοί Οικονομικών της G-7. Παρά την καθημερινή επιδείνωση της κρίσης, η εσπευσμένη και δραματική τηλεδιάσκεψη των 7 δεν επέφερε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα πέρα από τα συνήθη ευχολόγια. Συγκεκριμένα, όπως δήλωσε ο Ιάπωνας υπουργός Οικονομικών, οι ευρωπαίοι εταίροι στο G7 δεσμεύτηκαν να ανταποκριθούν γρήγορα στην κρίση στην ευρωζώνη. Πρόσθεσε ότι οι υπουργοί όλης της ομάδας G7 (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Καναδάς, Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία και Ιταλία) «κατέληξαν σε μια κοινή διάγνωση όσον αφορά την κρίση». Οι ΗΠΑ, οι οποίες προεδρεύουν φέτος του G7, κάλεσαν τους Ευρωπαίους να λάβουν «άλλα μέτρα» για να επιλύσουν την κρίση, καθώς «οι αγορές εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικές». Νωρίτερα, το πρακτορείο Ρόιτερ μετέδιδε πως σύμφωνα με πηγές που επικαλούνταν η τηλεδιάσκεψη θα εξελισσόταν σε σφυροκόπημα της Γερμανίας, ώστε να αλλάξει στρατηγική και να συμφωνήσει σε μέτρα ανάπτυξης. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Γερμανία από την πλευρά της θέλει την Ισπανία στο μηχανισμό διάσωσης!
«Συμμορίες» fund που εποφθαλμιούν τα ασημικά των ισπανικών τραπεζών
Σε θέση επιφυλακής για να αγοράσουν έναντι πινακίου φακής ακίνητα και περιουσιακά στοιχεία ισπανικών τραπεζών βρίσκονται επιθετικά fund, σύμφωνα με ανάλυση του πρακτορείου Ρόιτερ. Πρόκειται για επενδυτικούς οίκους που είχαν «εμφανιστεί» και στην Ιρλανδία και τώρα ευελπιστούν πως όσες ισπανικές τράπεζες υφίστανται πιέσεις θα έχουν μικρά περιθώρια αντιστάσεων στο «ξεπούλημα» στοιχείων - ανάμεσα στα οποία και κατοικίες που έχουν κατασχεθεί - προς ενίσχυση των ισολογισμών τους.
«Θέλουν να επιβεβαιώσουν πως θα είναι ανάμεσα στους πρώτους πέντε που θα καλέσουμε όταν τα περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών βγουν στην αγορά» ανέφερε στο Ρόιτερ ανώτατος τραπεζίτης που χειρίζεται το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο του ομίλου του. Προηγούμενες κρούσεις στην Ισπανία ήταν απογοητευτικές για τα εν λόγω fund και εταιρείες real estate, αναφέρει το πρακτορείο. Τώρα όμως, οι νέες μεταρρυθμίσεις στο τραπεζικό σύστημα θα αναγκάσουν ορισμένες τράπεζες - κυρίως αυτές που απολαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση - να θέσουν προς πώληση κατασχεμένα ακίνητα και έτσι το περιβάλλον αποτιμάται καθοριστικά ευνοϊκότερο.
Οι εκτιμήσεις ότι οι τράπεζες έχουν να αντιμετωπίσουν ζημίες ύψους 137 δισ. ευρώ θα κάνει επιτακτική την ανάγκη για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να πουλήσουν όσο-οσο τα περιουσιακά τους στοιχεία. Σύμφωνα με το πρακτορείο, ορισμένοι πιστεύουν πως το ξαφνικό αυτό ενδιαφέρον έχει ήδη λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά στις τιμές. «Η τιμή που είναι διατιθέμενες να πωλούν οι τράπεζες και να αγοράσουν οι επενδυτές έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό. Αυτό είναι δεδομένο» είπε δικηγόρος στη Μαδρίτη, σύμβουλος σε θέματα αναδιάρθρωσης τραπεζικών ταμιευτηρίων.
