">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
«Ας είμαστε σαφείς, η βία της χθεσινής νύχτας δεν είχε καμία σχέση με τον θάνατο του κ. Ντούγκαν. Ήταν ένα αχρείαστο καιροσκοπικό πλιάτσικο συνδυασμένο με ωμή βία-τίποτα παραπάνω και τίποτα λιγότερο». Αυτές ήταν οι δηλώσεις του Νικ Κλεγκ, αρχηγού των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κάμερον, για τα δραματικά επεισόδια των τελευταίων ημερών σε προάστια του Λονδίνου. Ο κ. Ντούγκαν, στον οποίο αναφέρεται ο Ν. Κλεγκ, πέθανε την περασμένη Πέμπτη, από σφαίρα αστυνομικού και τα αναπάντητα ερωτήματα για τις συνθήκες θανάτου του 29χρονου άνδρα οδήγησαν δεκάδες ανθρώπους έξω από το αστυνομικό τμήμα στην περιοχή Τότεναμ. Μέσα σε λίγες ώρες τα προάστια του βόρειου Λονδίνου είχαν πάρει φωτιά.
Ήταν Σάββατο απόγευμα όταν περίπου 200 άνθρωποι μαζεύτηκαν για να διαδηλώσουν ειρηνικά, φωνάζοντας πως «θέλουμε απαντήσεις». Η αστυνομία όμως τηρούσε σιγή ιχθύος. Δεν υπήρξε καμία περαιτέρω ενημέρωση πέρα των αρχικών δηλώσεων σύμφωνα με τις οποίες ο Μαρκ Ντούγκαν, που ήταν επιβάτης ενός ταξί την ώρα του πυροβολισμού, ήταν το «αντικείμενο προσχεδιασμένης επιχείρησης από τη Σκότλαντ Γιαρντ». Η παντελής έλλειψη ενημέρωσης οδήγησε σε ένα όργιο φημών. Αναμεταδίδονταν σενάρια ανάμεσα στους διαδηλωτές και τους ανθρώπους της εν λόγω κοινότητας, ένα εκ των οποίων έλεγε πως ο Μ. Ντούγκαν πυροβολήθηκε ενώ ήδη φορούσε χειροπέδες.
Μέσα σε λίγες ώρες η ειρηνική διαδήλωση μετατράπηκε σε ξέσπασμα βίας. Το πρωί της Κυριακής το σκηνικό στο Τότεναμ και στο Γουντ Γκριν μονοπωλούσαν τα πυρπολημένα κτίρια, τα καμένα αυτοκίνητα και τα λεηλατημένα μαγαζιά. Τι συνέβη στις ώρες που μεσολάβησαν και τι ακριβώς ήταν αυτό που άναψε το εύφλεκτο φιτίλι παραμένει αδιευκρίνιστο. Οι μαρτυρίες ποικίλουν. Το BBC μετέδωσε αυτόπτες μάρτυρες που ισχυρίστηκαν ότι η απρόκλητη επίθεση αστυνομικών σε 16χρονη κοπέλα, που ζητούσε απαντήσεις, προκάλεσε την σταδιακή επιδείνωση των γεγονότων. Άλλοι παραβρισκόμενοι δήλωσαν πως ένα πλήθος νεαρών ήρθε προετοιμασμένο να εκμεταλλευτεί την κατάσταση και να δημιουργήσει το χάος που επακολούθησε.
Ο Στάφορντ Σκοτ, ένας εκ των οργανωτών της διαμαρτυρίας, πέταξε το γάντι στην αστυνομία, που έβλεπε τον αριθμό των διαδηλωτών να αυξάνεται αλλά δεν θέλησε να αποκριθεί στα ερωτήματά τους. «Είπα στον Αρχιεπιθεωρητή ότι θέλαμε να φύγουμε πριν νυχτώσει. Αν μας άφηνε να περιμένουμε μέχρι αργά τη νύχτα, τότε η ευθύνη θα ήταν δική τους. Εμείς δεν μπορούσαμε να εγγυηθούμε πως η κατάσταση δεν θα ξέφευγε από κάθε έλεγχο». Οι παρακλήσεις του Στ. Σκοτ για να απευθυνθεί στο πλήθος ο επικεφαλής επιθεωρητής έπεσαν στο κενό. Σύμφωνα με τους διοργανωτές της διαμαρτυρίας, όταν κανείς δεν ήρθε για να μιλήσει στους συγκεντρωμένους κάποιοι νέοι άνδρες έκαψαν δυο περιπολικά. Παράλληλα, η ιστορία του ξυλοδαρμού μιας 16χρονης κοπέλας από αστυνομικούς, είτε αληθινή είτε όχι, επιδείνωνε την κατάσταση.
«Βομβαρδισμένο Λονδίνο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου»
Κάπως έτσι η ειρηνική διαμαρτυρία έδωσε τη θέση της στις λεηλασίες, το πλιάτσικο και τις συλλήψεις. Κάτοικος της περιοχής περιέγραψε με τον ως άνωθεν αναφερόμενο τίτλο το σκηνικό της γειτονιάς του. Τις επόμενες δυο ημέρες παραπλήσιες ταραχές εκδηλώθηκαν και σε άλλα σημεία της βρετανικής πρωτεύουσας. Στο Μπρίξτον του νότιου Λονδίνου λεηλατήθηκαν καταστήματα. Στο Έινφιλντ του βόρειου Λονδίνου βιτρίνες καταστημάτων καταστράφηκαν και ένα περιπολικό υπέστη σημαντικές φθορές. Ακόμη και στην τουριστική Όξφορντ Σέρκους αναφέρθηκαν παρόμοια κρούσματα βίας. «Είναι μια δύσκολη κατάσταση με μικρούς θύλακες βίας, λεηλασίες και ταραχές που ξεσπούν σε αρκετές συνοικίες», δήλωσε η Κριστίν Τζόουνς, της αστυνομίας του Λονδίνου.
Μια περιθωριοποιημένη κοινότητα σε εποχή λιτότητας
Ο αντιδήμαρχος του Λονδίνου Κιτ Μόλτχαουζ, ελλείψει του δημάρχου Μπόρις Τζόνσον που ήταν και παρέμεινε σε διακοπές, απέδωσε τα επεισόδια σε έναν μικρό αριθμό παράνομων στοιχείων με κίνητρό τους την κλοπή και όχι την κοινωνική διαμαρτυρία. Τόσο αυτός όσο και ο Νικ Κλεγκ αρνήθηκαν να παραδεχτούν την σύνδεση ανάμεσα στα γεγονότα και την πραγματικότητα των συγκεκριμένων προαστίων του Λονδίνου. Η οικονομική πρωτεύουσα της Ευρώπης είναι μια πόλη σφοδρών ανισοτήτων. Η μαύρη κοινότητα του Τότεναμ που ζει σε χρόνια ανέχεια και ανεργία, βλέπει τις κοινωνικές παροχές να εκμηδενίζονται. Οι καταγγελίες για κατάχρηση εξουσίας από πλευράς αστυνομικών αρχών συμπληρώνει το πάζλ του γκέτο.
«Είμαστε μια παραμελημένη περιοχή με ιδιαίτερα υψηλή ανεργία», δήλωσε στο Reuters o 49χρονος Ουζοντίμνα Ουίγκβε, ένας πρόσφατα απολυμένος οδοκαθαριστής. Ενώ ένας γείτονας του διερωτόταν «Πώς είναι δυνατόν να ρίχνεις 1 εκατομμύριο νέους στην ανεργία και να περιμένεις να κάτσουν φρόνιμα;» Η απάντηση της βρετανικής κυβέρνησης είναι πως πρόκειται για εγκληματίες και πως η αστυνομία έπρεπε να αντιδράσει διαφορετικά. Μια θατσερικού τύπου προσέγγιση που προβλέπει μεγαλύτερη και γενικευμένη καταστολή. Όμως, παρότι η έννοια της πολιτικής διαμαρτυρίας είναι ιδιαίτερα εύπλαστη στα χέρια πολιτικών, ΜΜΕ και καιροσκόπων, το πλιάτσικο σε μια από τις φτωχότερες περιοχές του Λονδίνου και της Βρετανίας δεν στερείται κοινωνικού συμβολισμού. Η κυβέρνηση διαλέγει να αγνοεί τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες, την συγκυρία της πλήρους αποκαθήλωσης του αστυνομικού σώματος λόγω του σκανδάλου Μέρντοχ αλλά και την επικείμενη σύγκρουση που θα φέρουν τα μέτρα. Υπό αυτών των συνθηκών η Βρετανία οδεύει για μια αναβίωση της δεκαετίας του ΄80.
