Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Μέσα σε γιορτινή ατμόσφαιρα αλλαγής, η πλατεία Ταχρίρ υποδέχτηκε τη λαοθάλασσα των εξεγερμένων παιδιών της. Η «πορεία των εκατομμυρίων» ήταν μια μεγαλειώδης συγκέντρωση, στην οποία, σύμφωνα με έγκυρους υπολογισμούς, συμμετείχαν πάνω από ένα εκατομμύριο διαδηλωτές. Ένα τεράστιο πλήθος πολιτών κάθε ηλικίας κατέκλυσε την «πλατεία της ελευθερίας», ενώ ο στρατός είχε εκ των προτέρων διαβεβαιώσει ότι δεν προτίθεται να καταφύγει σε χρήση βίας ώστε να διαλύσει τους διαδηλωτές. Συγκεκριμένα, ο στρατός είχε ανακοινώσει το βράδυ της Δευτέρας πως αναγνωρίζει τη νομιμότητα των αιτημάτων των διαδηλωτών, καθώς και ότι «οι ένοπλες δυνάμεις δεν θα καταφύγουν σε χρήση βίας εναντίον του σπουδαίου λαού μας».
Την ίδια στιγμή η Βρετανία, μέσω του Ντέιβιντ Κάμερον, αποφάσισε να ακολουθήσει την πολιτική των ΗΠΑ, καταδικάζοντας τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης από τον Μουμπάρακ. Οι ΗΠΑ, όπως και το Ισραήλ, είχαν αρχικά την ελπίδα ότι θα μπορούσε να παίξει το ρόλο του Μουμπάρακ, ο Ομάρ Σουλεϊμάν, ο οποίος είχε ορισθεί αντιπρόεδρος το Σαββατο (29/01/11). Ωστόσο, τα γεγονότα και η λαϊκή οργή ξεπέρασαν, για ακόμη μια φορά τις τελευταίες μέρες, τις μεθοδεύσεις των ΗΠΑ. Η περίπτωση του συγκεκριμένου, στενού συμμάχου Αμερικής και Ισραήλ, αντιμετωπίστηκε με χλευασμό από τον αιγυπτιακό λαό και όπως γράφει ο Guardian, «ένα καινούργιο όνομα προστέθηκε στη λίστα αεροπορικών επιβατών προς τη Σαουδική Αραβία: Ομάρ Σουλεϊμάν».
Οι διαδηλώσεις θεριεύουν και μόνο με κάποια συνταρακτική αλλαγή γεγονότων και momentum μπορεί να σώσει την εξουσία του ο Μουμπάρακ. Ακόμη και ο Νετανιάχου, σύμφωνα με χθεσινές του δηλώσεις, απέσυρε την κάλυψή του στο αιγυπτιακό καθεστώς. Εξ ου και η αντίδραση των ΗΠΑ, η οποία διασαφηνίζεται απόλυτα στις δηλώσεις του Τόνι Μπλερ στο CNN, «η αλλαγή είναι απαραίτητη, αλλά πρέπει να είναι μια σταθερή αλλαγή». Το μεγάλο χαρτί των ΗΠΑ για την διάδοχη κατάσταση είναι πλέον ο Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι, ο οποίος πολύ βολικά δεν απορρίπτει τις συνομιλίες με τον Σουλεϊμάν. Εδώ έγκειται, άλλωστε, η μεγαλύτερη πρόκληση για τα λαϊκά κινήματα στην Αίγυπτο, η επιβολή μιας πολιτικής λύσης που θα εγκαθιδρύει μια πραγματική αυτοκυριαρχία των Αιγυπτίων, μακριά από αχυράνθρωπους.
Η χθεσινή διαδήλωση των εκατομμυρίων ήταν η απάντηση στην υποκριτική στάση των δυτικών ηγετών και διεθνών ΜΜΕ. Η διεθνής ανησυχία, που αναπαράγεται από μίντια και διάφορους υπουργούς εξωτερικών ανά τον κόσμο, άραγε από τι προκαλείται; Εφόσον δεν πρόκειται για μουσουλμάνους φονταμενταλιστές, γιατί δεν είχαμε ταχθεί στο πλευρό των διαδηλωτών, που παλεύουν για αξίες, τις οποίες τιμούμε, ενθαρρύνουμε και (θεωρητικά μιλάμε πάντα) αντιπροσωπεύουμε; Το δίκτυο FOX, του Ρούμπεν Μερντοχ, στην Αμερική εξακολουθεί να μιλάει για πραξικόπημα από «ομάδες που σχετίζονται με την Αλ Κάιντα». Όπως παρατηρεί ο Έλβις της φιλοσοφίας, Σλαβόι Ζίζεκ, σε άρθρο του δημοσιευμένο στον Guardian, «Η πεποίθηση των δυτικών φιλελεύθερων, πως η πραγματική δημοκρατική ιδέα [στον αραβικό κόσμο] περιορίζεται σε μικρές ελίτ, ενώ η πλειοψηφία του κόσμου μπορεί να κινητοποιηθεί μοναχά μέσω του θρησκευτικού φονταμενταλισμού ή του εθνικισμού, έχει αποδειχτεί λανθασμένη».
Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι αράδες η δήλωση του Μουμπάρακ, κατ’ εντολήν Ομπάμα, ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα στις επόμενες εκλογές, ακόμη ήταν φημολογούμενη. Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση ο δικτάτορας να έκανε τη συγκεκριμένη δήλωση, είναι σαφές ότι δεν πρόκειται να κατευνάσει την οργή του λαού.
Τα θύματα της Τυνησίας
Η εξέγερση στην Τυνησία, η οποία οδήγησε στην ριζοσπαστική διάθεση ολοκλήρου του αραβικού κόσμου, συνάντησε τη βίαιη καθεστωτική καταστολή. Εξ ου και οι 219 νεκροί, αλλά και οι 510 τραυματίες, όπως ανακοίνωσε χθες ο επικεφαλής της αποστολής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο ρόλος του ΟΗΕ, άλλωστε, όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα από τη μια περιορίζεται στην μακάβρια καταμέτρηση θυμάτων, ενώ σε άλλες περιπτώσεις παίζει ο ίδιος ο οργανισμός το ρόλο του δυνάστη.
Παραίτηση της κυβέρνησης στην Ιορδανία
Ο πρωθυπουργός της Ιορδανίας οδηγήθηκε σε παραίτηση, καθώς οι πολιτικές εξελίξεις στην Αίγυπτο προκαλούν ντόμινο εξελίξεων σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο. Ο βασιλιάς Αμπντάλα, έπειτα από την παραίτηση του Σαμίρ Αλ-Ριφάι, έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Μαρούφ αλ Μπακίτ, ο οποίος είχε διατελέσει πρωθυπουργός της χώρας την περίοδο 2005-2007. Επιπλέον, ο αλ Μπακίτ έχει υπάρξει στο παρελθόν αρχηγός εθνικής ασφάλειας, αλλά και πρεσβευτής της Ιορδανίας σε Ισραήλ και Τουρκία.
Οι διαδηλώσεις, που δονούν και την Ιορδανία εδώ και βδομάδες είχαν θέσει στο επίκεντρο τον Αλ-Ριφάι, καθώς θεωρείται υπεύθυνος για τις αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και των τροφίμων στην Ιορδανία. Η καταναγκαστική παραίτησή του είναι απόηχος της έκρυθμης κατάστασης στην Τυνησία και την Αίγυπτο, όμως παρά την έκκληση για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, οι διαδηλωτές της Ιορδανίας δεν πρέπει να συγχέονται με αυτούς των άλλων δυο χωρών, καθώς έως τώρα, δεδηλωμένα, δεν επιθυμούν την κατάλυση του καθεστώτος. Οι αξιωματούχοι του Μετώπου Ισλαμικής Δράσης (FAI), κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης στην Ιορδανία, δήλωσαν άλλωστε χθες στο Γαλλικό Πρακτορείο πως ζητούν πολιτικές μεταρρυθμίσεις εντός του υπάρχοντος καθεστώτος.
Ο βασιλιάς στη σχετική επιστολή του προς τον Μαρούφ αλ Μπακίτ, ο οποίος είναι πολύ δημοφιλής στη χώρα, τον καλεί «να λάβει άμεσα και σαφή μέτρα για πραγματικές πολιτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα αντανακλούν το όραμά μας για σύγχρονες μεταρρυθμίσεις εν γένει, που θα υποστηρίζουν τη δράση μας υπέρ της δημοκρατίας».