">
Εβδομήντα χρόνια μετά την αναχώρηση του πρώτου συρμού από την Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς
Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ήταν ξημερώματα της Δευτέρας 15 Μαρτίου του 1943 όταν ξεκίνησε από την πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη το πρώτο τρένο με Εβραίους και με προορισμό την Πολωνία. Ακολούθησαν άλλες 19 αποστολές που οδήγησαν στον αφανισμό 50.000 Εβραίων.
Φέτος με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από αυτό το γεγονός ο δήμος Θεσσαλονίκης πραγματοποιεί εκδηλώσεις στη μνήμη των πρώτων θυμάτων του Ολοκαυτώματος από την πόλη μας. Τίτλος τους; «Ποτέ ξανά. Θεσσαλονίκη – Άουσβιτς. 70 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού».
«Η σχέση της πόλης με το Εβραϊκό στοιχείο της ήταν κάτι που δεν αναφέρονταν. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε αυτή τη μνήμη όχι γιατί αγαπάμε τους Εβραίους, αλλά γιατί έχουμε την υποχρέωση στους κατοίκους να αναδείξουμε την ιστορική μνήμη. Εβδομήντα χρόνια πριν μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού της πόλης χάθηκε. Οδηγήθηκε σε ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή. Και η πόλη έχασε ένα σημαντικό κομμάτι της», σημείωσε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κ. Γιάννης Μπουτάρης.
Παράλληλα αναφέρθηκε στην επίσκεψη αντιπροσωπείας του δήμου τον Απρίλιο στο στρατόπεδο του Άουσβιτς στο πλαίσιο της «πορείας των επιζώντων» που πραγματοποιείται κάθε χρόνο.
Στην παρουσία των Εβραίων στην πόλη μας αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης κ. Δαβίδ Σαλτιέλ. Και εστίασε στην αναχώρηση του πρώτου συρμού από την πόλη το 1943. «Σε αυτόν μεταφέρθηκαν τότε κάτοικοι του συνοικισμού Βαρόνου Χιρς, ο οποίος βρίσκονταν δίπλα στον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Μετά τον εκτοπισμό τους ο συνοικισμός μετατράπηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, στο οποίο οδηγήθηκαν πρώτα οι κάτοικοι από τις διπλανές γειτονιές (Μικρού Σταθμού, Αγίας Παρασκευής, Ρεζή Βαρδάρ) και από εκεί επιβιβάστηκαν με τη βία στα τρένα για την Πολωνία. Ακολούθησαν οι Εβραίοι των άλλων συνοικιών της πόλης. Μόνο ένα μικρό ποσοστό κατάφερε να κρυφτεί στη Νότια Ελλάδα», σημείωσε ο κ. Σαλτιέλ.
Οι εκδηλώσεις
Την Παρασκευή 15 Μαρτίου στο φουαγιέ του Δημοτικού Μεγάρου και ώρα 17.00 θα ανοίξει τις πύλες της η έκθεση «Θεσσαλονίκη: το άνθος των Βαλκανίων».
Την επόμενη μέρα στις 11.30 το πρωί θα γίνει μια πορεία ανάμεσα σε δύο συμβολικά σημεία μαρτυρίου των Εβραίων της Θεσσαλονίκης: αφετηρία θα είναι η πλατεία Ελευθερίας, στην οποία άρχισαν τα αντιεβραϊκά μέτρα τον Ιούλιο του 1942 και προορισμός θα είναι ο Παλιός Σιδηροδρομικός Σταθμός, αφετηρία των θανάσιμων εκτοπίσεων.
Και το βράδυ στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ θα δοθεί συναυλία Σεφαραδίτικης μουσικής (λαντίνο) The Jewish Soul με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης.*
Οι εκδηλώσεις τελούν υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης και διοργανώνονται από την Ισραηλίτικη Κοινότητα, την Πρεσβεία του Ισραήλ δτην Ελλάδα, το Παγκόσμιο Ισραηλιτικό Συμβούλιο και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Η έκθεση γίνεται και με την υποστήριξη της Καναδικής Πρεσβείας.
Εξάλλου την Κυριακή 17 Μαρτίου, στις 10.30 το πρωί θα τελεστεί μνημόσυνο για τους νεκρούς του ολοκαυτώματος στη συναγωγή Μοναστηριωτών (Συγγρού), με τη συμμετοχή σημαντικών προσωπικοτήτων του παγκόσμιου εβραϊσμού και με ομιλίες του προέδρου του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συμβουλίου Ρόναλντ Λάουντερ (Ronald S. Lauder) και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Εβραϊκού Συμβουλίου Μοζέ Κάντορ.
Στην επιμνημόσυνη δέηση έχει προσκληθεί και θα παραβρεθεί και ο πρωθυπουργός της χώρας Αντώνης Σαμαράς.
Την ίδια μέρα, μετά την επιμνημόσυνη δέηση, έχει προγραμματιστεί και θα πραγματοποιηθεί σε κεντρικό ξενοδοχείο της πόλης, για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη, το ετήσιο παγκόσμιο συνέδριο του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συμβουλίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων 70 και πλέον εβραϊκών οργανισμών από διάφορες χώρες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 15/3 και ώρα 12.00 στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης θα γίνει εκδήλωση για να τιμηθεί η μνήμη των μαθητών του Γαλλικού Ινστιτούτου και των γονέων τους που ήταν θύματα του Ολοκαυτώματος. Και στις 14.00- 17.00 ο Ivry Gitlis θα δώσει masterclass για μαθητές ωδείων της Θεσσαλονίκης.
Οι δύο παραπάνω εκδηλώσεις διοργανώνονται από το Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης, το Γαλλικό Προξενείο και την Ομάδα Διαπολιτισμικού και Διαθρησκευτικού Διαλόγου (με υπεύθυνη την κα Angela Ma. Arbeláez).
Έδρα Εβραϊκών Σπουδών θέλει να κάνει το ΑΠΘ
Εν τω μεταξύ, όπως ανακοίνωσε χθες ο πρύτανης του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης κ. Γιάννης Μυλόπουλος, στις προθέσεις του είναι να επαναδημιουργηθεί έδρα Εβραϊκών Σπουδών και Εβραϊκού Πολιτισμού στο ΑΠΘ (έδρα που υπήρχε αλλά είχε καταργηθεί από την δικτατορία του Μεταξά), αλλά και να δημιουργηθεί ένα μνημείο στο πανεπιστήμιο που θα θυμίζει ότι στο χώρο υπήρχε κάποτε το εβραϊκό νεκροταφείο.
Μάλιστα όπως ανέφερε ο κ. Μυλόπουλος ήδη έχουν έρθει σε επαφή με το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ ώστε το έργο «να φιλοτεχνηθεί από Ισραηλίτες συναδέλφους της Σχολής Καλών Τεχνών». Αντίστοιχα Έλληνες καθηγητές της Σχολής Καλών Τεχνών θα φτιάξουν ένα έργο που θα στηθεί στο πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.
* Είσοδος στην συναυλία με προσωπικές προσκλήσεις (κατόπιν συνεννόησης με την Ισραηλιτική Κοινότητα, ή το Γραφείο Δημάρχου του Δήμου Θεσσαλονίκης ή το γραφείο του Πρύτανη του Α.Π.Θ).
