Έρευνα στη Θεσσαλονίκη με αφορμή τη σημερινή, Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή
Μόλις για… 15 μέρες φτάνει ο μισθός για επτά στους 10 καταναλωτές στη Θεσσαλονίκης σύμφωνα με τα ιδιαίτερα ανησυχητικά στοιχεία που προκύπτουν από έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) Μακεδονίας και η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η οποία πραγματοποιήθηκε το διάστημα 4 - 8 Μαρτίου 2013 σε δείγμα 1.750 ερωτώμενων, το 72% δήλωσε ότι ο μισθός ή η σύνταξη φτάνουν μόλις για το πρώτο 15νθήμερο του μήνα, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία (92%), δηλώνει ότι το εισόδημα δαπανάται για τρόφιμα και τρέχουσες υποχρεώσεις. Σχεδόν όλοι οι ερωτηθέντες (97%) δήλωσαν ότι έχουν «κόψει» τις περιττές δαπάνες.
Το δείγμα των ερωτηθέντων χωρίστηκε σε τρεις ηλικιακές κατηγορίες (18-35, 36-55 και άνω των 56 ετών), με τους μεγαλύτερους να εμφανίζονται αισθητά πιο απαισιόδοξοι. Το 65% των νεότερων, το 80% της ηλιακής κατηγορίας 36-55 και το 92% των μεγαλύτερων δηλώνουν ότι νιώθουν απογοήτευση για την κατάσταση για το μέλλον. Σε απόγνωση υποστηρίζει ότι βρίσκεται το 82% των νέων, το 89% των ατόμων έως 55 ετών και το 94% των πιο ηλικιωμένων.
Πολύ μικρό ποσοστό των ερωτηθέντων πιστεύει ή «μάλλον πιστεύει» ότι θα υπάρξει βελτίωση των πραγμάτων στο μέλλον. Το 82%, μέσος όρος, επισημαίνει ότι τα νοικοκυριά έχουν γονατίσει από τους φόρους, το «χαράτσι» του τέλους δομημένης επιφάνειας, την αύξηση κόστους ζωής και τον ΦΠΑ. Το 90% θεωρεί ότι η υγεία και η παιδεία έχουν υποβαθμιστεί, αν και, σε πολλές των περιπτώσεων, αναγνωρίζουν ότι γιατροί και εκπαιδευτικοί καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες για να βελτιώσουν την κατάσταση.
Νέες μορφές θέρμανσης αλλά και διασκέδασης
Η οικονομική κρίση έχει στρέψεις τους καταναλωτές σε νέες μορφές θέρμανσης. Η στροφή αυτή έγινε για το 40% «αναγκαστικά» λόγω της αύξησης του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης. Εξάλλου, λόγω οικονομικής στενότητας διασκεδάζουν πλέον και διαφορετικά. Το 88% δήλωσε ότι ως μορφή διασκέδασης επιλέγει: φιλικές συναντήσεις σε σπίτια – παιχνίδια στο Internet- περίπατος – βόλτα με ποδήλατο – κινηματογράφος – βιντεοταινίες.
Σε σχέση με τις πηγές ενημέρωσης προκύπτει ότι μόλις το 15% εξακολουθεί να διαβάζει εφημερίδες, κυρίως τις κυριακάτικες ή περιοδικά (κυρίως θεματικά). Προτιμούν κυρίως την τηλεόραση, τη διαδικτυακή τηλεόραση (webtv) και το ραδιόφωνο/web radio σε ποσοστό 88%, αλλά και, δευτερευόντως, το Ίντερνετ (76% μέσο όρο).
Κοιτούν… έξω
Η έρευνα καταγράφει, επίσης, έντονο ενδιαφέρον για μετανάστευση. Το 85% των ερωτηθέντων της πρώτης ηλιακής κατηγορίας, το 72% της δεύτερης και το 52% της τρίτης υποστηρίζουν ότι σκέφτονται να στραφούν σε νέες αγορές εργασίας ή ότι ψάχνουν ήδη καινούργια δουλειά. Ακόμη, παρά την κρίση που περνούν οι θεσμοί, 68% επισημαίνει ότι διατηρεί την πίστη του στο τρίπτυχο οικογένεια, εκκλησία και ένοπλες δυνάμεις.
Τρώνε στο σπίτι
Από άλλη έρευνα, με θέμα «Διατροφή και Οικονομική κρίση» που διεξήγαγαν σε συνεργασία με την ΕΚΠΟΙΖΩ οι φοιτήτριες του τμήματος Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Α. Παναγοπούλου και Β. Σκάκκου, προκύπτει ότι το 93% των καταναλωτών έχει περιορίσει το φαγητό από έξω (π.χ. εστιατόρια, ταβέρνες). Επίσης, το 44% απάντησε ότι το εισόδημά του δεν επαρκεί για την κάλυψη των καθημερινών διατροφικών του αναγκών, ενώ δηλώνει ότι το βασικό κριτήριο για την επιλογή τροφίμου αλλά και για την επιλογή του καθημερινού γεύματος είναι το κόστος.
Τα τρόφιμα που έχουν περιοριστεί λόγω διατροφικών συνηθειών αλλά και λόγω κόστους είναι το κρέας (63,7%), τα ψάρια (60,5%), τα γλυκά (51,2%) και το αλκοόλ (48,8%). Τα τρόφιμα που επιλέγονται για συχνότερη κατανάλωση, σε σχέση με το παρελθόν, είναι τα ρύζι/πατάτες (70,8%), τα όσπρια (70,8%), το ψωμί (50,2%) και τα λαχανικά (46,9%).
Πάντως, στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι άλλη έρευνα η οποία διενεργήθηκε από την MARC ΑΕ για λογαριασμό της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος και η οποία δόθηκε επίσης χθες στη δημοσιότητα δείχνει ότι δύο στους δέκα καταναλωτές σταμάτησαν να αγοράζουν ψωμί. Οι δύο βασικότεροι λόγοι μείωσης της κατανάλωσης ψωμιού είναι η μείωση των μελών της οικογένειας (37,1%) και η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών λόγω δίαιτας ή λόγω υγείας (36,7%). Έπονται οι λόγοι οικονομίας 22,9%, αριθμός διπλάσιος εκείνων που δήλωναν ότι η τιμή του ψωμιού αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα αγοράς πριν από δύο χρόνια.
Πώς αισθάνονται
Στο μεταξύ από το πρόγραμμα ψυχολογικής υποστήριξης της ΕΚΠΟΙΖΩ προκύπτει, όπως ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου η εθελόντρια στο πρόγραμμα Α. Λελέκη MBPsS Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Οικογενειακή Θεραπεύτρια, εθελόντρια το «κύριο πρόβλημα των μετεχόντων ήταν η συναισθηματική φόρτιση: Αισθάνονταν απομόνωση, αγωνία, απόγνωση, θυμό, ντροπή, ενώ αρκετοί είχαν αυτοκτονικούς ιδεασμούς. Ένα κοινό στοιχείο ήταν η αίσθηση επικείμενου κινδύνου εξ αιτίας των ξαφνικών αλλαγών που συνέβησαν στο βιοτικό τους επίπεδο.
Σκορδάς: Οι επιχειρήσεις να επιδείξουν κοινωνική ευθύνη
«Καθώς οι εποχές της αλόγιστης κι αμέριμνης κατανάλωσης, έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί, οφείλουμε όλοι να αναδείξουμε την ιδιότητά μας ως καταναλωτή, σε εργαλείο ατομικής και κοινωνικής ευθύνης», δηλώνει ο υφυπουργός Ανάπτυξης Αθανάσιος Σκορδάς, με αφορμή τη σημερινή Ημέρα του Καταναλωτή.
Όπως τονίζει στο μήνυμά του, σήμερα είναι πολύ πιο σημαντικό από άλλες εποχές να προβαίνουμε σε αγορές, που θα υπακούουν στα κριτήρια τα οποία θέτει ενώπιον μας η πραγματικότητα.
Επισημαίνει ακόμη ότι η κυβέρνηση εργάζεται καθημερινά για τη βελτίωση των συνθηκών μέσα στις οποίες ο καταναλωτής ασκεί τα δικαιώματά του και προσθέτει ότι αυτή η προσπάθεια θα τελεσφορήσει μόνο αν και οι επιχειρήσεις επιδείξουν κοινωνική ευθύνη και παρέχουν υψηλής ποιότητας αγαθά στη χαμηλότερη δυνατή τιμή, συνεκτιμώντας τις τεράστιες προσπάθειες που καταβάλλει κάθε πολίτης αυτής της χώρας, προκειμένου να ξεπεράσουμε την κρίση και να μπούμε σε ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο.