Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Οι τελωνειακοί έλεγχοι επέστρεψαν. Η Δανία καταλύει επί της ουσίας τη Συνθήκη Σένγκεν, σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται η ελεύθερη μετακίνηση των πολιτών, επαναφέροντας τους ελέγχους στα σύνορά της με τη Γερμανία και τη Σουηδία. Το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα Venstre επιμένει πως η απόφασή της αυτή έχει στόχο τη μείωση της διασυνοριακής εγκληματικότητας και πως δεν παραβιάζει τη συμφωνία για την ελεύθερη μετακίνηση που διέπει τον χώρο Σένγκεν. Όμως, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια συμμαχική κίνηση προς το ακροδεξιό Κόμμα του Δανέζικου Λαού (DF) της Πία Κιάρσγκαρντ, που στηρίζει την μειοψηφική κυβέρνηση.
Η Δανία πλέον γίνεται η πρώτη χώρα που αμφισβητεί την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι που δεν βρίσκει σύμφωνες ούτε τη Γερμανία, ούτε τις Βρυξέλλες. Συγκεκριμένα, εκπρόσωπος του γερμανού υπουργού Εξωτερικών επέκρινε την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι οι κανόνες της Συνθήκης Σένγκεν, που ισχύουν σήμερα σε μια ζώνη 25 ευρωπαϊκών κρατών, πρέπει να γίνονται σεβαστοί και να μην παραβιάζονται. Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν πως η κίνηση της Δανίας θα βρει μιμητές και σε άλλες χώρες, καθώς μικρά εθνικιστικά κόμματα, τα οποία τάσσονται εναντίον των μεταναστών επιβάλλουν διάφορες αλλαγές στην πολιτική σκηνή. Οι τελωνειακοί έλεγχοι επανήλθαν, λοιπόν, στα μεθοριακά περάσματα στα σύνορα με τη Γερμανία, καθώς και στα λιμάνια για τους ταξιδιώτες που προέρχονται από τη Σουηδία. Το ίδιο ισχύει και για όσους χρησιμοποιούν τη γιγάντια γέφυρα Όρεσουντ, που ενώνει την Κοπεγχάγη με το Μάλμε της Σουηδίας.
Παρά το προφανές πάγωμα της Συνθήκης, εκπρόσωπος της Ε.Ε. προσπάθησε να ρίξει τους τόνους και να μην προκαλέσει μεγαλύτερο ζήτημα. Συγκεκριμένα, ο Μικέλε Τσερκόνε, εκπρόσωπος της επιτρόπου Εσωτερικών Υποθέσεων Σεσίλια Μάλμστρομ, δήλωσε πως «Η Επιτροπή ενημερώθηκε για την ανάπτυξη από σήμερα (σ.σ. χθες) τελωνειακών που θα έχουν ως αποστολή να πραγματοποιούν συγκεκριμένους ελέγχους βασισμένους σε μια ανάλυση κινδύνου». «Η Επιτροπή θα παρακολουθήσει πολύ αυστηρά την εφαρμογή αυτής της πρώτης φάσης και θα ελέγχει επιτόπου για να είναι σίγουρη ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία γίνεται σεβαστή», διευκρίνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους, προσθέτοντας πως «η Δανία διαβεβαίωσε την Επιτροπή ότι δεν έχει πρόθεση να μην σεβαστεί την ευρωπαϊκή νομοθεσία». Όλα αυτά ενώ 50 επιπλέον τελωνειακοί υπάλληλοι έπιασαν χθες δουλειά στα σύνορα της Δανίας με Γερμανία και Σουηδία, όπου και αναμένεται πως μέχρι το 2014 θα έχουν αποκατασταθεί πλήρως οι έλεγχοι όσων εισέρχονται στη χώρα.
Πρέπει να επισημανθεί πως παρά τις αντιδράσεις των Βρυξελλών προς τη Δανία, η Σύνοδος Κορυφής του Ιουνίου είχε δημιουργήσει το κατάλληλο πλέγμα ώστε μια χώρα να μπορεί να καταλύει μονομερώς την Συνθήκη Σένγκεν. Οι φωνές τις Δανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας για επαναφορά των ελέγχων βρήκαν αντίσταση με τους λοιπούς ευρωπαίους ηγέτες να υπερασπίζονται, σε θεωρητικό επίπεδο, την αρχή της ελεύθερης μετακίνησης. Όμως, η υιοθέτηση του νέου κανόνα της «έσχατης λύσης» δημιουργεί ένα ευμετάβλητο σκηνικό. «Οι συνοριακοί έλεγχοι θα ισχύσουν μόνο σε πραγματικά κρίσιμες καταστάσεις, στις οποίες ένα κράτος-μέλος δεν είναι πλέον σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του βάσει των κανόνων του Σένγκεν σχετικά με την πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης υπηκόων τρίτων χωρών» αναφέρει στο κείμενο της Διακήρυξης της Συνόδου Κορυφής. Στην Δανία η ακροδεξιά Π. Κιάρσγκαρντ έκανε την βρώμικη δουλειά, ενώ η άνοδος των αντίστοιχων κομμάτων ανά την Ευρώπη προοικονομεί συνέχεια σε πολλά πεδία. Το μεταναστευτικό είναι το ένα, η χαμηλή φορολογία και το μικρό κράτος τα υπόλοιπα.