">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Οι τραυματικές στιγμές της συλλογικής μνήμης των Βρετανών επανέρχονται πιο επίμαχες και συγκρουσιακές παρά ποτέ. Μια οικονομική κρίση, όπως και τότε. Οι δρόμοι του Μπρίξτον και του Τότεναμ, όπως και τότε. 30 χρόνια και κάτι μήνες μετά από εκείνη την οδυνηρή επέτειο, οι γειτονιές παίρνουν και πάλι φωτιά. Ήταν 10 Απριλίου 1981 όταν το νότιο Λονδίνο πλημμύριζε από νεαρούς της στοχοποιημένης και περιθωριοποιημένης μαύρης κοινότητας. Πέτρες, τούβλα και φωτιά ήταν η απάντησή τους σε μια Αστυνομία που καταχρόνταν την εξουσία της με απόλυτη ασυλία.
Όταν κόπασαν οι ταραχές, ο Λόρδος Σκάρμαν [Lord Scarman] εστάλη να ερευνήσει τα αίτια του βίαιου εκείνου ξεσπάσματος. Στην εμβληματική του αναφορά προς την τότε κυβέρνηση της Αγγλίας, ο Λόρδος Σκάρμαν διαπίστωνε πως επρόκειτο για ένα «ξέσπασμα οργής και αγανάκτησης από τους νεαρούς μαύρους εναντίον της Αστυνομίας» που απέρρεε από τη σχέση δυσπιστίας και απέχθειας ανάμεσα στην Αστυνομία και τις τοπικές κοινότητες.
Εν έτει 1981 ο Λόρδος Σκάρμαν μπορεί να έλεγε πως υπήρχαν «σύνθετοι πολιτικοί, κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες» που οδήγησαν στην έξαρση της βίας, αλλά κυρίως έκανε λόγο για «φυλετικές διακρίσεις». 20 χρόνια μετά, ο Σερ Γουίλιαμ Μακφέρσον [Sir William Macpherson] με δική του έκθεση διαπίστωνε κάτι πολύ πιο σκληρό. Ο φόνος του Στίβεν Λόρενς [Stephen Lawrence], ενός μαύρου έφηβου που δολοφονήθηκε καθώς περίμενε για το λεωφορείο στις 22 Απριλίου του 1993, έφερε στην επιφάνεια μια πραγματικότητα που ακόμη και την περίοδο των μεγάλων ταραχών παρέμεινε ανείπωτη.
Η Αστυνομία δεν έπραξε όπως άρμοζε στον φόνο του Στ. Λόρενς, ούτε στην επιτόπου σκηνή με τον αιμόφυρτο νέο να μην λαμβάνει πρώτες βοήθειες, ούτε κατά την διάρκεια της έρευνας, όπου οι ύποπτοι δεν συνελήφθησαν ποτέ. Σύμφωνα με τον Σερ Γουίλιαμ Μακφέρσον το συμπέρασμα ήταν ένα. «Θεσμικός ρατσισμός». Η πολυπολιτισμική κοινωνία της Βρετανίας είχε αποτύχει πολύ πιο πριν το πει ο Ντ. Κάμερον, λόγω των συστηματικών και σκόπιμων διακρίσεων στις δομές της χώρας. Παράλληλα, η ενδελεχής έρευνα στους κόλπους της Μητροπολιτικής Αστυνομίας έδειχνε πως οι προτάσεις του Λόρδου Σκάρμαν «για θετικό ρατσισμό», σχεδόν 20 χρόνια πριν, ήταν ακόμη στο συρτάρι.
Στην παρούσα φάση η κατανόηση των προηγούμενων ταραχών και του ρόλου της αστυνομίας είναι ιδιαίτερα σημαντική. Όμως τα ευρήματα του Λόρδου Σκάρμαν και του Σερ Μακφέρσον φαίνεται να ωχριούν έμπροσθεν της τωρινής πραγματικότητας. Η κοινωνική ανάφλεξη προκαλείται από την πολυσχιδή αποτυχία όλων των δομών του κράτους, με την αστυνομία να είναι απλά ένα από τα πολλά κομμάτια στο μωσαϊκό.
Παρατηρούμε ήδη την δαιμονοποίηση κοινωνικών ομάδων, καθώς είναι μια προσφιλής τακτική των πολιτικών (και των πάντα αιμοδιψών ΜΜΕ). Παραλείπεται με θράσος η οποιαδήποτε ανάληψη της ευθύνης για την συστημική ανισότητα που προκαλεί την εγκληματικότητα και τα «κοινωνικά προβλήματα» εν γένει. Εξ ου και οι ταραχές επανέρχονται, είτε λόγω Σαρκοζί στα προάστια του Παρισιού είτε λόγω του θανάτου του Μαρκ Ντούγκαν στα προάστια του Λονδίνου. Οι μάνικες νερού ή οι πλαστικές σφαίρες ή ο στρατός θα σταματήσει τις τωρινές ταραχές. Όμως, η πλήρης απουσία κάποιου είδους κοινωνικού συμβολαίου θα μας οδηγεί ξανά και ξανά στην ίδια θέση.
Καταστολή είναι η απάντηση του Κάμερον
Χθες υπήρχε η πρώτη ανθρώπινη απώλεια από τις ταραχές που συγκλονίζουν την Βρετανία. Ένας 26χρονος που είχε τραυματιστεί από σφαίρα, εβρισκόμενος μέσα σε αυτοκίνητο στο νότιο Λονδίνο, υπέκυψε στα τραύματά του, ενώ τα διεθνή μέσα δεν διευκρινίζουν περαιτέρω πληροφορίες. Παράλληλα, ο Ντέιβιντ Κάμερον διέκοψε τις διακοπές του για να αναπτύξει αστυνομική δύναμη 16.000 ανδρών στους δρόμους του Λονδίνου. Όπως όλα δείχνουν η Σκότλαντ Γιαρντ ετοιμάζεται για σκληρή καταστολή, πιθανώς και με χρήση πλαστικών σφαιρών, ενώ τα επεισόδια, οι εμπρησμοί και οι λεηλασίες έχουν επεκταθεί πλέον εκτός Λονδίνου με ταραχές σε Μπέρμιγχαμ, Λίβερπουλ, Νότιγχαμ και Μπρίστολ και οι συλλήψεις ξεπερνούν τις 500.
