">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ένα πραγματικό Μεσανατολικό έπος. Μια μεγάλη νίκη των ξεχασμένων, καταπιεσμένων, βασανισμένων και περιθωριοποιημένων, ενάντια στην διαφθορά και την αγριότητα. Μια λιτή ανακοίνωση του Σουλεϊμάν, επιβεβαίωνε ότι «Ο πρόεδρος Μουμπάρακ εγκατέλειψε την Προεδρία της χώρας», για να ακολουθήσει η έκρηξη της λαοθάλασσας στους δρόμους του Καΐρου. Οι «κολασμένοι» του αραβικού κόσμου, ηθικά και κοινωνικοπολιτικά ταπεινωμένοι επί δεκαετίες, πανηγύρισαν ανά εκατομμύρια μια ανατροπή, η οποία 18 ημέρες πριν, φάνταζε αδιανόητη. Ευρωπαίοι και Αμερικάνοι παρακολουθούσαν ανήμποροι ένα κολοσσιαίο κοινωνικό ξέσπασμα να εκθρονίζει τον τριακονταετή τους σύμμαχο-τύραννο και να πανηγυρίζει έξαλλα σε όλη την Αίγυπτο. Η παράδοση της εξουσίας στο στρατό δεν ισοδυναμεί με αλλαγή καθεστώτος, ούτε η παραίτηση Μουμπάρακ εξαφανίζει ως δια μαγείας τους κοινωνικοπολιτικούς λόγους που οδήγησαν τον Αιγυπτιακό λαό στην εξαθλίωση. Ωστόσο, στην 18η ημέρα της λαϊκής εξέγερσης, η οποία έμελλε να είναι η «ημέρα της αποχώρησης», δεν κυριάρχησε μονάχα η εύλογη ευφορία των «ελεύθερων ανθρώπων», όπως δηλώνουν οι διαδηλωτές της Ταχρίρ, αλλά και η αποφασιστικότητα για την ριζική καταβαράθρωση του καθεστώτος.
Η Αίγυπτος γυρίζει σελίδα. Η δικτατορία του πρόεδρου της Αιγύπτου, Χόσνι Μουμπάρακ, ανήκει πλέον στο παρελθόν. Η «ημέρα μαρτύρων», όπως αποκαλούσαν τη χθεσινή κινητοποίηση οι διαδηλωτές, τελικά εξελίχθηκε σε «ημέρα νίκης» για τον Αιγυπτιακό λαό. όπως ανακοίνωσε το χθεσινό απόγευμα ο αντιπρόεδρος, Όμαρ Σουλεϊμάν, την εξουσία αναλαμβάνει το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο και ο αγώνας για μια πραγματική αλλαγή του καθεστώτος συνεχίζεται.
Στο διάγγελμα του Μουμπάρακ προς το έθνος, την Πέμπτη το βράδυ, ενώ η φημολογία για αποχώρησή του είχε κορυφωθεί, ο Αιγύπτιος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα παραμείνει στην εξουσία έως και το Σεπτέμβριο, όταν και θα διεξαχθούν οι προγραμματισμένες εκλογές. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι παραχώρησε ορισμένες από τις εξουσίες του στον αντιπρόεδρο Ομάρ Σουλεϊμάν, δίχως, ωστόσο, να τις διευκρινίσει. Η χαρά και ο ενθουσιασμός του κόσμου μετατράπηκε σε οργή, με πολλούς διαδηλωτές, που ήταν συγκεντρωμένοι στην πλατεία Ταχρίρ του Καΐρου να φωνάζουν συνθήματα εναντίον του και να πετούνε παπούτσια στην γιγαντοοθόνη, όπου εκείνη την ώρα μετέδιδε το διάγγελμα του Μουμπάρακ. Εν συνεχεία, ο στρατός δήλωσε ότι στηρίζει τον πρόεδρο Μουμπάρακ.
Την Παρασκευή το πρωί, ωστόσο, το Al Arabiya μετέδωσε ότι ο Μουμπάρακ εγκατέλειψε το Κάιρο, για να έρθει η επιβεβαίωση λίγες ώρες αργότερα. Ο αντιπρόεδρος, και δεξί χέρι του Μουμπάρακ, των ΗΠΑ και του Ισραήλ, Ομάρ Σουλεϊμάν, ανακοίνωσε πως «Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές τις οποίες περνά η χώρα, ο πρόεδρος, Χόσνι Μουμπάρακ, αποφάσισε να αφήσει τη θέση του προέδρου της δημοκρατίας. Έδωσε στο Ανώτατο Συμβούλιο των Ενόπλων Δυνάμεων τη δικαιοδοσία να διοικήσει το κράτος. Ο Θεός είναι ο προστάτης και ο συμπαραστάτης μας».
Η σύντομη ανακοίνωση του αντιπροέδρου έγινε δεκτή με πανηγυρισμούς από τους εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές που ήταν συγκεντρωμένοι στην πλατεία Ταχρίρ και από τα εκατομμύρια πολιτών σε ολόκληρη την Αίγυπτο, που πολεμούσαν τη δικτατορία του Μουμπάρακ στους δρόμους, τις τρεις τελευταίες εβδομάδες. «Ρίξαμε το καθεστώς» φώναζαν οι συγκεντρωμένοι στην πλατεία Ταχρίρ, κλαίγοντας, γελώντας και αγκαλιάζοντας ο ένας τον άλλο. Η ριζοσπαστική και συλλογική πολιτική ανυπακοή οδήγησε στην παράλυση ενός τυραννικού καθεστώτος.
Η συσσωρεμένη οργή μετατράπηκε σε εξέγερση, η οποία ανάγκασε τις ΗΠΑ, ενώ η Κλίντον 17 μέρες πριν αναφερόταν στον Μουμπάρακ ως «πιστό φίλο» και «οικογένεια», να τον εγκαταλείψουν. Μολονότι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή η εξουσία βρίσκεται στα χέρια του στρατού, «Ένα έθνος που έχει ζήσει το θαύμα των μαζικών κινητοποιήσεων και την τεράστια άνοδο της πολιτικής συνειδητοποίησης δεν θα είναι εύκολο να καμφθεί», όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας και διανοητής Ταρίκ Αλί [Tariq Ali]. Οι διεκδικήσεις του Αιγυπτιακού λαού είναι ξεκάθαρες, όπως άρση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης και διάλυση του κοινοβουλίου, όποτε είναι σαφές ότι τυχόν μη ικανοποίηση των αιτημάτων θα ξαναβγάλει τους εξεγερμένους στο δρόμο.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Η παράταξη των Αδελφών Μουσουλμάνων ζήτησε από το στρατό να παραδώσει σύντομα την εξουσία σε πολιτική κυβέρνηση. «Καλούμε για μια ασφαλή και σταθερή μετάβαση της εξουσίας σε μια κυβέρνηση καθοδηγούμενη από πολίτες και στη σύνταξη ενός Συντάγματος ανώτερου από το υπάρχον της διεφθαρμένης κυβέρνησης» ανέφερε ο Ρασάντ Μπαγιούμι, αναπληρωτής γενικός γραμματέας των Αδελφών Μουσουλμάνων, μιλώντας στο Γερμανικό Πρακτορείο. «Θα πρέπει να εκπονηθεί ένα Σύνταγμα που θα εγγυάται την ελευθερία και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μια πολιτική κυβέρνηση που θα αποτελείται από τεχνοκράτες μέχρις ότου διενεργηθούν ελεύθερες, δίκαιες εκλογές υπό πλήρη διαφάνεια» πρόσθεσε. Ο επικεφαλής του Αραβικού Συνδέσμου, ο Αιγύπτιος Αμρ Μούσα, δήλωσε από τη πλευρά του ότι είναι βέβαιος ότι η χώρα του θα επιλέξει το σωστό δρόμο. «Είμαι αισιόδοξος ότι θα επιλέξουμε το σωστό δρόμο για την Αίγυπτο και τον αιγυπτιακό λαό», επισήμανε στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN, ενώ πρόσθεσε ότι η παραίτηση του Μουμπάρακ σημαίνει ότι «καταφέραμε αυτό που επιθυμούσε ο λαός». Εξάλλου, ο Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι, χαιρέτησε την ανακοίνωση του Ομάρ Σουλεϊμάν, λέγοντας ότι «αυτή είναι η σημαντικότερη μέρα της ζωής μου».
Διεθνείς αντιδράσεις
Η επικεφαλής της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάθριν Άστον, εξέφρασε ικανοποίηση για την απόφαση του Αιγύπτιου προέδρου να παραιτηθεί, λέγοντας ότι ο Χόσνι Μουμπάρακ «άκουσε τη φωνή του αιγυπτιακού λαού» και ότι κατ' αυτόν τον τρόπο άνοιξε το δρόμο για «πιο άμεσες και πιο βαθιές μεταρρυθμίσεις». Η Άστον πρόσθεσε ότι η ΕΕ σέβεται την απόφαση του Μουμπάρακ να παραιτηθεί και ζητεί να υπάρξει διάλογος για τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης ευρύτερης βάσης στην Αίγυπτο. Επιπλέον, σημείωσε ότι η ΕΕ συμμερίζεται το στόχο του αιγυπτιακού λαού για μια ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία και για τη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών. «Είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο διάλογος, οδηγώντας σε μία κυβέρνηση που θα είναι ευρέως αντιπροσωπευτική και θα σέβεται τις φιλοδοξίες του λαού» της Αιγύπτου, επισήμανε συγκεκριμένα.
Η Γερμανίδα καγκελάριος, Άγκελα Μέρκελ, χαρακτήρισε την απόφαση του Μουμπάρακ ως «ιστορική μεταβολή», ενώ παράλληλα κάλεσε τη χώρα να σεβαστεί τη συνθήκη ειρήνης που είχε συνάψει το 1979 με το Ισραήλ. Ισραηλινός αξιωματούχος, που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο, επανέλαβε την ανάγκη να τηρηθεί η συμφωνία ειρήνευσης που είχαν συνάψει το 1979 η Αίγυπτος και το Ισραήλ. «Αυτή η συμφωνία εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο χωρών και αποτελεί εγγύηση για τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής», πρόσθεσε. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο αξιωματούχος, ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του «οι ώρες είναι κρίσιμες για να κάνουμε δηλώσεις εν θερμώ», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι οι ισραηλινοί αξιωματούχοι «έχουν μία κάποια ανησυχία μπροστά στις αβεβαιότητες» που έχουν ανακύψει μετά την αποχώρηση του Μουμπάρακ.
Η Χαμάς από την πλευρά της χαιρέτισε την παραίτηση του Μουμπάρακ ως «την αρχή της νίκης της επανάστασης», την ώρα που στη Λωρίδα της Γάζας εκτυλίσσονται σκηνές πανηγυρισμών. «Θεωρούμε την παραίτηση του προέδρου Μουμπάρακ ως την ανακοίνωση της αρχής της νίκης της αιγυπτιακής επανάστασης, όλες τις διεκδικήσεις της οποίας υποστηρίζουμε», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Σάμι Αμπού Ζούχρι, εκπρόσωπος της Χαμάς. «Καλούμε την αιγυπτιακή κυβέρνηση να αποφασίσει άμεσα την άρση της πολιορκίας της Γάζας και το άνοιγμα του αιγυπτιακού περάσματος» της Ράφα, πρόσθεσε.
Τα στερεότυπα και η «επανάσταση του Facebook»
Ο διεθνής τύπος, κυρίως ο αγγλοσαξονικός, σε ολόκληρη την πορεία της λαϊκής εξέγερσης στην Αίγυπτο στέκει εντυπωσιασμένος από την χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με αποκορύφωμα τον παρουσιαστή του CNN, Πιρς Μόργκαν, σύμφωνα με τον οποίο «η χρήση του Facebook και του Twitter, είναι η πιο συναρπαστική πλευρά αυτής της επανάστασης».
Πρόκειται για μια περίφημη απόδειξη της δυτικής αναπαράστασης ενός κόσμου, που είτε δεν μπορεί, είτε δεν θέλει, είτε δεν έχει μπει ποτέ στον κόπο να καταλάβει. Είναι ένα τρανό πειστήριο της υπεροψίας του Ευρωπαίου ή Αμερικάνου, ο οποίος ερμηνεύει αυτό που ο ίδιος επιθυμεί. Ωσάν τα τεχνολογικά επιτεύγματα της δύσης να χάρισαν την ευκαιρία για μια καλύτερη ζωή στους καταπιεσμένους και υποανάπτυκτους. Εξάλλου, αυτός δεν ήταν ο ρόλος του χριστιανισμού παλιότερα και της δυτικής δημοκρατίας ακόμη και σήμερα;
Η εξέγερση, προφανώς χρησιμοποίησε τα προαναφερθέντα μέσα, ωστόσο, η ρίζα της βρισκόταν στην διεκδίκηση της δουλειάς, της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας. Η ουσία της βρισκόταν στην πολιτικοποίηση των εξαθλιωμένων και καταπιεσμένων. Η «συναρπαστική πλευρά της επανάστασης» βρισκόταν στην αγανάκτηση του γιγαντιαίου πλήθους, το οποίο συγκρούστηκε σφόδρα με τις δυνάμεις του καθεστώτος και μέτρησε 300 καταγεγραμμένους νεκρούς και χιλιάδες τραυματίες.
Ο Μίλτον Φρίντμαν [Milton Friedman] των New York Times, δήλωνε στο πρόσφατο άρθρο του για την Αίγυπτο, εντυπωσιασμένος από το γεγονός ότι οι διαδηλωτές στην Ταχρίρ μαζεύουν τα σκουπίδια. Μα τι υποκρισία. Η αναγωγή των εξεγερμένων στην Ταχρίρ σε ακτιβιστικό κίνημα του δυτικού κόσμου μόνο κλαυσίγελο μπορεί να προκαλέσει. Στην πλατεία Ταχρίρ, οι εξεγερμένοι ήταν διατεθειμένοι να δεχτούν το κόστος των πεποιθήσεων τους, έχοντας γλαφυρά στο νου τους ποιο είναι αυτό, καθώς και η σφαίρα και η πείνα σκοτώνουν το ίδιο. Ήταν πραγματικοί επαναστάτες.
