">
Επιστήμονες από όλο τον κόσμο παλεύουν καθημερινά να κατανοήσουν το πέπλο μυστηρίου που καλύπτει τον ανθρώπινο εγκέφαλο με αποτέλεσμα να έχουν έρθει πλέον πολύ κοντά στο να διαχειρίζονται ακόμη και να μορφοποιούν τις πληροφορίες που εμπεριέχει.
Οι ερευνητές προσπαθούν να βρουν το ελιξίριο της μνήμης, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να «σβήνει» κάθε άσχημη ανάμνηση. Αφού απέδειξαν πως ο εγκέφαλος προστατεύει σθεναρά τα μυστικά του, προχώρησαν σε πειράματα σχετικά με την αντιμετώπιση των τραυματικών αναμνήσεων για να δουν αν η μνήμη μπορεί τελικά να «ξαναγραφτεί». Για ακόμη μια φορά οι επιστήμονες στην προσπάθεια τους να διεισδύσουν στα μυστικά της μνήμης, αποφάσισαν να δοκιμάσουν αν μπορούν να επεξεργαστούν τις πληροφορίες του εγκεφάλου.
Έτσι στη διάρκεια ενός πειράματος για να θεραπευτεί ένα κοριτσάκι από τον φόβο του στα σκυλιά, της έδειξαν φωτογραφίες σκυλιών που ήταν τελείως ακίνδυνα. Διείσδυσαν στα αρχεία της μνήμης της, απέβαλαν τις άσχημες πληροφορίες και ενθάρρυναν την κοπέλα να βιώσει και πάλι τα συναισθήματα που ένιωσε όταν την τρόμαξε το ζώο.
Μετά από το πείραμα, η κοπέλα έμαθε να ανταποκρίνεται στην καινούρια μνήμη της και όταν ρωτήθηκε για το σκυλί απάντησε πως την είχε σώσει από πνιγμό και από ληστές που διέρρηξαν το σπίτι της. Αυτή ήταν η νέα εικόνα που είχε για τα σκυλιά.
Στο τελικό στάδιο της θεραπείας οι επιστήμονες πρόσθεσαν και επεξεργάστηκαν τις επιπλέον αναμνήσεις με την βοήθεια της ύπνωσης.
Οι ίδιοι ερευνητές πραγματοποίησαν παρόμοια πειράματα σε στρατιώτες, θύματα τροχαίων ατυχημάτων και βιαστών με αποτέλεσμα οι εθελοντές να παρουσιάσουν λιγότερο φόβο στις σοκαριστικές τους αναμνήσεις.
Η τελευταία έρευνα βασίζεται σε μια ριζικά νέα αντίληψη για την αποθήκευση αναμνήσεων στον εγκέφαλο. Παλαιότερα οι επιστήμονες πίστευαν πως η μνήμη μπορούσε να καθοριστεί εξ ολοκλήρου και μόνο κατά την διάρκεια του γεγονότος. Μετά και από τα νέα πανομοιότυπα πειράματα οι εμπειρογνώμονες διαπίστωσαν πως οι αναμνήσεις καταχωρούνται στον εγκέφαλο όπως και οι φάκελοι σε ένα ράφι: όταν επιλέγεις να δεις έναν φάκελο μπορείς και να αλλάξεις κάτι.
«Δεν θέλουμε να διαγράψουμε όλες τις αναμνήσεις, θα ήταν αντιδεοντολογικό και θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα και σε άλλες αναμνήσεις που είναι συνδεδεμένες με κάτι ανεπιθύμητο», δήλωσε ο Roger Pitman καθηγητής της Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Harvard. «Το ιδανικό σενάριο είναι να μειωθεί ή να εξαλειφθεί ο φόβος που συνοδεύει την συγκεκριμένη ανάμνηση. Ο κύριος στόχος είναι να παρέχουμε θεραπεία ακριβώς τη στιγμή που η ανάμνηση εξάγεται από το αρχείο του μυαλού, και να αποθηκεύσουμε τη νέα, όπως ένας υπολογιστής σε μια αναβαθμισμένη εκδοχή του».
Πιθανώς αυτές οι νέες μέθοδοι επεξεργασίας της μνήμης θα βοηθήσουν στο μέλλον στη θεραπεία διαφόρων φοβιών, στο σύνδρομο μετατραυματικού στρες και άλλων προβλημάτων που σχετίζονται με αυξημένο άγχος.
Σύμφωνα με δηλώσεις του ψυχιάτρου και διευθυντή του ΙΨΚ (Ιατρικό Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο) στη Θεσσαλονίκη, κυρίου Στέργιου Κουτσομήτρου, «σήμερα έχουμε τη δυνατότητα με εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως είναι οι ακτινογραφίες ποζιτρονίων, να κατανοούμε ποιες περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιούνται ανάλογα με τα συναισθήματα που προκαλούνται στον άνθρωπο». Ποια σημεία δηλαδή του μυαλού συνδέονται με το Α ή το Β συναίσθημα ώστε να προσπαθήσουμε στη συνέχεια να τα επεξεργαστούμε. Παρόλα αυτά, υποστηρίζει ο κ. Κουτσομήτρος, ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποδεικνύεται μέρα με τη μέρα πιο περίπλοκος από όσο φανταζόμαστε και η μνήμη τελικά δεν σχετίζεται με ένα μόνο μέρος του εγκεφάλου αλλά με τη συνολική λειτουργία και συνεργασία των μελών του.
ΝΤΙΑΝΑ ΠΕΛΙΒΑΝΙΔΟΥ
