">
YB ΛΕ ΜΑΝΑΚ / Εκδόσεις Αγήστου Μνήμης
Μετάφραση από τα Γαλλικά Γιάννης Δ. Ιωαννίδης
Δημοσιεύθηκε στην ημερήσια εφημερίδα
«Τύπος Θεσσαλονίκης» στις 14-6-2009.
Παρουσίαση: Δημήτρης Κακαβελάκης
Ένα αξιόλογο βιβλίο ενός ελεύθερου γάλλου στοχαστή που κατάφερε από το καμίνι της εργατικής του δουλειάς (και δουλείας) να ανέρθει στο επίπεδο μιας πνευματικής ελευθερίας, με αντίθεση στον αχαλίνωτο υλισμό, ο οποίος δεν μπορεί να διανοηθεί ότι δεν μας καθορίζει τόσο η φυσική πλευρά των αναγκών μας, όσο ο τρόπος με τον οποίο τις ικανοποιούμε. Γιατί ο τρόπος με τον οποίο ικανοποιούμε αυτές τις ανάγκες μας δεν είναι τόσο ζήτημα υλικών και ιστορικών αναγκαιοτήτων, όσο είναι ζήτημα ηθών, ζήτημα κουλτούρας.
Αντίθετα από τις φυσικές ανάγκες μας, τα πάθη δεν έχουν την ακαμψία της φυσικής αιτιοκρατίας. Έχουν την ευκολία που χαρακτηρίζει το γεγονός ότι είμαστε απροκαθόριστοι…, όπως γράφει ο ΥΒ ΛΕ ΜΑΝΑΚ, η διαχωρισμένη επιστήμη που διαπράττει τερατώδη σφάλματα, πριν καν αποδείξει το οτιδήποτε. Με βασική αιτία ότι η σύγχρονη προσπάθεια να μετατρέψουμε τις γνώσεις σε πληροφορία, ισοδυναμεί με μια οριστική εγκατάλειψη του ανθρωπισμού. Ουσιαστικά, η φυσική κληρονομιά μας αποτελεί την υλική βάση, χωρίς την οποία δεν θα υπήρχαμε. Πέρα όμως από αυτό το γεγονός πρέπει να αναζητήσουμε την εξω-φυσική διάσταση της ύπαρξής μας, η οποία αποτελεί την πρωταρχική βάση της ουσίας μας…
«Η κρυφή γοητεία του ΥΛΙΣΜΟΥ» είναι ένα ενδιαφέρον βιβλίο που κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 1987. Τότε, που συνέβη, διεθνώς, ένα μεγάλο και επικίνδυνο οικονομικό κραχ, το οποίο γκρέμισε πολλά από όσα ξέραμε και αποκάλυψε πολλά από όσα δεν ξέραμε για τα σκληρά δεδομένα που θα ακολουθούσαν. Όπως, η κατάρρευση της σοβιετικής αυτοκρατορίας.
Η κυριαρχία της αμερικανικής υπερδύναμης με την επιβολή του «φασιστικού» οικονομικού φιλελευθερισμού, την παγκοσμιοποίηση της ανοιχτής εμποροκρατικής (και υπερ-εκμεταλλευτικής «νέας τάξης» πραγμάτων.
Μέσα από το χάος της βίας
Μια επικυρίαρχη υπερ-εξουσιαστικότητα η οποία ΣΑΡΩΤΙΚΑ επιβλήθηκε με νέους πολέμους που δημιούργησαν αντιδράσεις τρομοκρατικής βίας που η Αμερική (μαζί με χώρες της Δύσης όπως η Αγγλία του Μπλερ) τις αντιμετώπισε με πρωτοφανείς αντιτρομοκρατικές μεθόδους που οδήγησαν τον κόσμο σε μια καθολική επι-τρομοκρατία των πάντων κατά πάντων!
Ώσπου, τώρα και καιρό, μέσα από το χάος της βίας και της αντιβίας, της τρομοκρατίας και της αντιτρομοκρατίας, της άγριας υπερ-εκμετάλλευσης και της εφιαλτικής ανισότητας φθάσαμε στη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του σήμερα. Αυτή που βάζει σε μια συνολική υπερ-κρίση όλο το σύστημα της οικονομίας της εκμετάλλευσης, η οποία αντιμετωπίζεται, πια, από-γνωστικά τόσο από τους φορείς της, όσο και από όλους όσους την υφίστανται. Δηλαδή από τα κράτη που λειτουργούν με τα εξοντωτικά πρότυπα του ανταγωνισμού της οικονομίας που αποτελεί μια συνεχή παρανομία για τους εκμεταλλευόμενους πολίτες της χώρας μας, τους πολίτες των τρίτων χωρών (κυρίως) αλλά και από τους πολίτες της αναπτυγμένης δύσης καθώς και από τους πολίτες της ίδιας της Αμερικής, η οποία διαμόρφωσε και επέβαλλε τα πρότυπα της υπερ-εκμετάλλευσης της νέας τάξης. Πληρώνοντας και χρυσώνοντας τους μάνατζερς της για να αποκομίζουν οι εταιρίες τους μεγαλύτερα κέρδη, σε βάρος της μεγεθυνόμενης οικουμενικά φτώχειας και εξαθλίωσης.
Με αποτέλεσμα (όπως προέκυψε από τη σημερινή καθολική κρίση) οι ίδιοι υπερ-εκμεταλλευτές και οι χρυσοπληρωμένοι διευθυντές τους να έχουν οδηγήσει την οικονομία, την κοινωνία και τη δημοκρατία της αγοράς στη βαριά αποτυχία της.
Μια αποτυχία που επιβάλλει την ανατροπή της
Μια αποτυχία που επιβάλλει την άμεση ανατροπή της. Γιατί όπως κρίνουν όλοι οι κοινωνικοί φορείς στη χώρα μας, στη Δύση, στην Ανατολή, στον Βορρά και στο Νότο, αν συνεχιστεί ο κοινωνικός καταναγκασμός της υπερ-εκμετάλλευσης τότε όλη η ανθρωπότητα θα οδηγηθεί σε επικίνδυνη εξέγερση κατά της νέας ανθρώπινης δουλείας και των μεθόδων βίας και καταναγκασμού που την αναπαράγουν…
Όμως, μια τέτοια «τυφλή» εξέγερση θα καταπνιγεί δημοκρατικο-εξουσιαστικά στο αίμα με την «ιερή» αποστολή των νέων εξουσιαστών (τύπου Μπους κλπ), την επιβολή και τον έλεγχο της νέας τάξης πραγμάτων μιας και ισοπεδώθηκαν οι διαμεσολαβητικοί φορείς (συνδικαλιστές, πνευματικοί και κοινωνικοί φορείς, μειονότητες κλπ), οι οποίοι θα συνδύαζαν το λόγο της εξουσίας με το λόγο των εξουσιαζόμενων.
Η εξάρτηση των διανοούμενων…
Τώρα, όμως, οι διαμαρτυρίες, κυρίως, των διανοουμένων είναι συμβατικές και συμβιβασμένες. Για να λέγεται και να ακούγεται ένας λόγος χλιαρής διαμαρτυρίας, η οποία, συνήθως, εξυπηρετεί την εξουσία ως άλλοθι δημοκρατικής ελευθερίας…
Και τούτο γιατί όλοι περίπου οι σύγχρονοι διανοούμενοι βρίσκονται εξαρτημένοι μέσα στην αλλοτρίωση του κόσμου της φθοράς και της διαφθοράς. Για να μην έχει καμιά επιρροή η φωνή τους στον «κουφό» κόσμο μας.
Την πραγματικότητα της σύγχρονης φθοράς και διαφθοράς των εξουσιών, των εξουσιαστών, αλλά και των εξουσιαζομένων, όπως αναφέρουμε στην αρχή του σημερινού κειμένου μας, την περιέγραψε από το 1987, ο γάλλος συγγραφέας αιρετικής σκέψης και αμφισβητισιακής λογιότητας Υβ Λε Μανάκ (1942). Γεννημένος σε μια λαϊκή γειτονιά του Καρτιέ Λατεν αναφέρει με περηφάνια πως στο δρόμο του σπιτιού του έμεινε για χρόνια ο Καρλ Μαρξ και ο μεγάλος γάλλος φιλόσοφος και στοχαστής Ερνέστο Ρενάν.
Έζησε μαζί με ροκ εν ρολ και κομμουνισμό, για να περάσει, ως βιομηχανικός εργάτης της κουλτούρας στον «συμβουλιακό» κομμουνισμό, ζώντας και συνεργαζόμενος μαζί με «αιρετικούς» στοχαστές, σαν τον Λούκατς, τον Κάρς, τον Πανενούκ ή τον Λε Φέρβ, καθώς και με ομάδες νέας πολιτικοκοινωνικής κουλτούρας, όπως η ομάδα του Κορνήλιου Καστοριάδη «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρισμός» ή με την διεθνή ομάδα των καταστασιακά (situationniste). Ειδικότερα με τον Γκυ Ντεμπόρ, τον Βανεγκέλ κλπ.
Τα πικρά συμπεράσματα του «επαναστατικού χώρου» τα αποτύπωσε στο κείμενο «Αυτοψία της κοινωνικής σχέσης». Τα λόγια του κειμένου του είναι ξεκάθαρα και προκαλούν κάθε εφησυχασμό.
Μια σύγχρονη μαρτυρία
Η ΚΡΥΦΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΥΛΙΣΜΟΥ (λόγος για την ανθρώπινη ουσία) παρά το γεγονός ότι πρωτοκυκλοφόρησε το 1987 στο Παρίσι εξακολουθεί σήμερα μετά από 22 χρόνια να αποτελεί μια σύγχρονη ΜΑΡΤΥΡΙΑ κρίσης και πνευματικής κριτικής για όλα τα επίπεδα της σημερινής παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που δημιούργησε ο υπερ-εξουσιασμός και η υπερ-εκμετάλλευση των πάντων τόσο στην Ελλάδα όσο και σ’ ολόκληρο τον κόσμο.
Αναγκαίος ο λόγος κατάκρισης…
Εμείς σήμερα θα παρουσιάσουμε μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο του Υβ Λε Μανάκ για να επισημάνουμε:
α) τη διαχρονική αξία του κριτικού λόγου αυτού του αμφισβητησιακού συγγραφέα, β) την πνευματική ευθύνη του, γ) την ανάγκη να τολμήσουν να αντισταθούν καταγγελτικά οι Έλληνες διανοούμενοι -όλων των κλάδων- και ιδιαίτερα οι λογοτέχνες μας, αλλά και οι δοκιμιογράφοι, καθώς και οι καλλιτέχνες μας συνολικά. Γιατί, οι οδυνηρές καταστάσεις τις οποίες αντιμετωπίζουμε στεντόρειες φωνές να διακηρύξουν λόγο κατάκρισης των συμβαινόντων που θέτουν σε κίνδυνο τον πολιτισμό, τα πνευματικά, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα των Ελλήνων πολιτών, που καθημερινά, και πιο πολύ χάνονται όπως χάνονται και αξίες στην Ευρώπη της μεγάλης πνευματικής κληρονομιάς που την έχει τόσο πολύ κακοποιήσει.
Η κατάρρευση της εύθραυστης συναίνεσης
Στον πρόλογο του συγγραφέα, για την ελληνική έκδοση γράφονται και τα εξής:
«Πέρασαν είκοσι χρόνια από τότε που έγραψα την κρυφή γοητεία του υλισμού. Στο διάστημα αυτό κατέρρευσε η εύθραυστη κοινωνική συναίνεση που είχε προκύψει από την ήττα του Ναζισμού και εκφράστηκε ουσιαστικά στη λεγόμενη «πλήρη απασχόληση» και στο σεβασμό ελάχιστων οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.
Τώρα, ο άνθρωπος κερδοσκοπεί ξανά αχαλίνωτα και εντελώς αδιάντροπα πάνω στη δουλεία του ανθρώπου. Ο σεβασμός της κοινωνικής συναίνεσης έχει καταρρεύσει ολοσχερώς. Τον κόσμο τον διαχειρίζονται οι πολυεθνικές. Κι όσοι τομείς εξακολουθούν να βρίσκονται στα χέρια του κράτους περνούν στα χέρια ιδιωτών. Όλα όσα αποτελούσαν το όποιο περιεχόμενο της Δημοκρατίας, όλα όσα δικαιολογούσαν την πολιτική και ειδικά την ψευδαίσθηση ότι ανήκουμε σε ένα έθνος, έχασαν ολότελα το όποιο νόημά τους.
Η εξαφάνιση του λαού
Το έγραψε στο βιβλίο του η Αλήθεια και το Ψέμμα, ότι: «Οι διανοούμενοι εκπροσωπούν τη μεγαλύτερη απειλή σε βάρος της πνευματικής ακεραιότητας». Μια αδιαμφισβήτητη απόδειξη αυτής της προφητείας του Τζωρτζ Οργουελ, κρίνει ο Υβ Λε Μανάκ πως αποτελεί το γεγονός της στράτευσης των διανοούμενων μετά το 1968 (μαθητική εξέγερση του Γαλλικού Μακ) η συστράτευση των διανοούμενων με το νεοφιλελευθερισμό. Τότε αυτοί έπαψαν να μιλούν για το λαό -και ο λαός εξαφανίστηκε. Με τους σημερινούς διανοούμενους να μην αντέχουν την κριτική σκέψη, για να προτιμούν να βολεύονται σε μια σκέψη …συνδικαλιστική.
Όλα τα ανωτέρω περιέχονται στον πρόλογο του συγγραφέα που εκφράζεται «μαστιγωτικά» για τη συνολική πνευματική και κοινωνικοπολιτική κρίση.
Όμως, στον επίλογό του, γραμμένο ειδικά για την ελληνική έκδοση, αναφέρει, επίσης, μαστιγωτικές (πολύτιμες) σκέψεις) διάσημων συγγραφέων που εκφράστηκαν πολύ πριν από αυτόν. Για να καταλήξει στον κανονικό επίλογό του ενδιαφέροντος αυτού βιβλίου του με τα εξής:
Φτάσαμε στην υποδούλωση του πνεύματος…
…Χωρίσαμε το σώμα από το πνεύμα κι έτσι αποκτήσαμε ένα σώμα χωρίς πνεύμα, ένα σώμα που υποδουλώνει το πνεύμα… Ξεχάσαμε την πνευματική μας διάσταση, που δεν έγκειται τόσο σε μια διαχωρισμένη πρακτική θρησκευτικής ηθικής όσο στο να στηρίζει το σώμα… με τον άνθρωπο να απορροφηθεί στην ικανοποίηση της υλικής άνεσης, η οποία παράγει την πνευματική λήθη. Παρ’ όλα αυτά ο άνθρωπος στέκεται πάντοτε μπροστά στην ανοικτότητα της ολότητας, μπροστά στη δική του ανοικτότητα ενός ατελεύτητου όντος.
«Η ΚΡΥΦΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΥΛΙΣΜΟΥ» του Γάλλου συγγραφέα Υβ Λε Μανάκ, είναι ένα βιβλίο για την ανθρώπινη ουσία μέσα από τις σελίδες του οποίου καταγγέλλεται η πνευματική απουσία…
Ένα βιβλίο πνευματικών αναζητήσεων σε καιρούς που αυτές σκιάζονται ως την ώρα που οι σκοτεινές σκιές θα διαλυθούν για να βρεθεί η κρυφή γοητεία της ύλης μέσα από την πνευματικότητά της στο νέο μας κόσμο.
