Πιθανόν να χρειαστούν πρόσθετα μέτρα τα έτη 2013-14 προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε χθες το κλιμάκιο στελεχών της τρόικα, μετά την ολοκλήρωση της πέμπτης επίσκεψης αξιολόγησης στην Ελλάδα. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να ληφθούν πριν από τα μέσα του 2012 και, σύμφωνα με την ανακοίνωση, «είναι ουσιώδους σημασίας να επικεντρωθούν στο σκέλος των δαπανών».
Η τρόικα αναφέρει ότι η επόμενη δόση ύψους 8 δισ. ευρώ (5,8 δισ. ευρώ από τα κράτη μέλη της ευρωζώνης και 2,2 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ) θα είναι διαθέσιμη, πιθανότατα, στις αρχές Νοεμβρίου.
Ακόμη, προβλέπει ότι η ύφεση θα είναι εντονότερη σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιουνίου, ενώ η ανάκαμψη δεν αναμένεται πριν από το 2013. Όσον αφορά το 2012, η τρόικα πιστεύει ότι τα πρόσθετα μέτρα που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, σε συνδυασμό με την αποφασιστική εφαρμογή του επικαιροποιημένου Μεσοπρόθεσμου, θα επαρκέσουν ώστε το δημοσιονομικό πρόγραμμα να επανέλθει στη σωστή πορεία και να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου για έλλειμμα 14,9 δισ. ευρώ. Τονίζει όμως ότι η επίτευξη του δημοσιονομικού στόχου για το 2011 δεν είναι πλέον εφικτή, εν μέρει λόγω περαιτέρω μείωσης του ΑΕΠ αλλά και λόγω αποκλίσεων στην υλοποίηση κάποιων μέτρων που είχαν συμφωνηθεί.
Η τρόικα σημειώνει ότι δεν παρατηρείται προς το παρόν βελτίωση της εμπιστοσύνης των επενδυτών ούτε αύξηση των επενδύσεων. Αναφορά γίνεται στην ανάκαμψη των εξαγωγών. Για τον πληθωρισμό τονίζεται ότι «έχει μειωθεί δραστικά το τελευταίο έτος και αναμένεται να παραμείνει σε επίπεδα κατώτερα του μέσου πληθωρισμού της ευρωζώνης στο προσεχές μέλλον». Σημειώνεται πάντως ότι σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,1% το Σεπτέμβριο από 1,7% που ήταν τον Αύγουστο.
Για τις ιδιωτικοποιήσεις τονίζεται ότι οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην προετοιμασία των προς ιδιωτικοποίηση περιουσιακών στοιχείων και, ως ένα βαθμό, η επιδείνωση των συνθηκών της αγοράς συνεπάγονται αισθητή μείωση των εσόδων που αναμένονταν το 2011 και προστίθεται ότι «βασικός παράγοντας επιτυχίας του προγράμματος είναι η διατήρηση της ανεξαρτησίας του ταμείου ιδιωτικοποιήσεων από πολιτικές πιέσεις».
Το κλιμάκιο των στελεχών της τρόικα χαρακτηρίζει ως «σημαντικό βήμα» την απόφαση να ανασταλεί η υποχρεωτική επέκταση των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων σε επίπεδο επιχείρησης, ενώ ζητά από τις ελληνικές αρχές να επιμείνουν περισσότερο στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο δημόσιο τομέα και την οικονομία γενικότερα.
«Θετική, πρακτική και ισορροπημένη» χαρακτήρισε ο υπουργός Οικονομικών, Ευάγγελος Βενιζέλος την ανακοίνωση της τρόικας. Όπως επισημαίνει ο κ. Βενιζέλος, το επόμενο βήμα δεν είναι απλώς και μόνο η εκταμίευση της έκτης δόσης, αλλά η ολοκλήρωση και ενεργοποίηση των αποφάσεων της 21ης Ιουλίου και η έναρξη της εφαρμογής ενός νέου προγράμματος «που δίνει οριστική και πειστική απάντηση στο μείζον ζήτημα της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους».
«Ο πολιτικός και οικονομικός χρόνος έχει πυκνωθεί πάρα πολύ», προσθέτει.
Η αντιπολίτευση
Ως αποτύπωση της «ολιγωρίας, της ασυνέπειας και της ανεπάρκειας της κυβέρνησης», ερμηνεύει, από την πλευρά της, η ΝΔ την ανακοίνωση της τρόικας. «Η δήλωση της Τρόικας συμπυκνώνει τα αδιέξοδα της οικονομικής πολιτικής. Αναδεικνύει τις εσφαλμένες επιλογές και τις συνεχείς αναδιπλώσεις της. Επιβεβαιώνει ότι και το «σχέδιο σωτηρίας» που εκπονήθηκε με το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο απέτυχε», σχολίασε ο αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών της ΝΔ, Χρ. Σταϊκούρας.
Για επιβεβαίωση της «καταστροφικής» πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση έκανε λόγο ο Συνασπισμός. «Η τρόικα με την έκθεσή της ομολογεί ότι η ασκούμενη πολιτική διογκώνει την ύφεση», παρατηρεί ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης και συμπληρώνει ότι «την ίδια στιγμή οριστικοποιείται η επιλογή των δανειστών για συρρίκνωση των συλλογικών συμβάσεων». «Η τρόικα παρουσιάζει με πολύ ευγενικό τρόπο τις ανεπάρκειες και τις αβελτηρίες της κυβέρνησης που την οδηγούν να μην πετυχαίνει τους στόχους που είχε ψηφίσει στο μεσοπρόθεσμο πριν από τρεις μόλις μήνες», αναφέρει η Δημοκρατική Συμμαχία.
Σύγχυση προκάλεσαν δηλώσεις του Γιούνκερ
Εν τω μεταξύ, αναστάτωση προκάλεσαν προς στιγμήν δηλώσεις του προέδρου του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, στην αυστριακή κρατική τηλεόραση για «ακόμη μεγαλύτερο κούρεμα» του ελληνικού χρέους. Ειδικότερα, ο δημοσιογράφος στη διατύπωση της ερώτησης ανέφερε ότι ενώ η απόφαση της 21ης Ιουλίου ήταν στο 21%, τώρα μιλάμε για ένα κούρεμα 50% έως 60%, ο Γιούνκερ απάντησε: «Μιλάμε για ακόμη περισσότερο». Λίγο αργότερα ο εκπρόσωπος του κ. Γιούνκερ, έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτό που ήθελε να πει είναι ότι το «κούρεμα» ίσως ξεπεράσει το 21%, αλλά δεν εννοούσε ότι θα είναι πάνω από το εύρος του 50-60%. Σημειώνεται ότι, η αβεβαιότητα για το ύψος του «κουρέματος» των ελληνικών σε συνδυασμό με τις ανησυχίες για κρατικοποίηση και άλλων τραπεζών, παρά τις κυβερνητικές διαψεύσεις, οδήγησαν σε «ελεύθερη» πτώση τις τιμές των τραπεζικών μετοχών και οδήγησαν την αγορά στα χαμηλότερα επίπεδα από τις αρχές Ιουνίου του 1993. O Γενικός Δείκτης Τιμών στο Χ.Α. έκλεισε στις 725,45 μονάδες σημειώνοντας πτώση σε ποσοστό 1,97%.
Εξάλλου, ο απερχόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλον Τρισέ, μιλώντας σε Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου, εξέφρασε την άποψη ότι η κρίση έχει φτάσει σε μια συστημική διάσταση, ενώ αναφερόμενος ειδικά στην Ελλάδα, είπε ότι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας που λειτουργεί «άτακτα» και προσέθεσε πως η ένταξη της Ελλάδας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση έγινε με «ακατάλληλο» τρόπο.