">
Οι «Συνέχειες και ασυνέχειες στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης» είναι το θέμα της ομιλίας που θα δώσει σήμερα στις 19.00 στο Αμφιθέατρο III του Κέντρου Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α.) του Α.Π.Θ. ο Καθηγητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας, Βασίλης Κολώνας.
Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο των ενημερωτικών ομιλιών με θέμα «Η Αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης» που διοργανώνονται από την Επιτροπή Πολιτιστικής Πολιτικής του Α.Π.Θ. και στόχο έχουν να παρουσιάσουν την αρχιτεκτονική και πολεοδομική ταυτότητα της πόλης μας όπως αυτή διαμορφώθηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα έως σήμερα. Η ομιλία του κ. Κολώνα είναι η τελευταία.
Μεταξύ άλλων ο κ. Κολώνας θα αναφερθεί στα γεγονότα που σημάδεψαν τη Θεσσαλονίκη στη διάρκεια της δεκαετίας του 1940 (B' Παγκόσμιος Πόλεμος, γερμανική κατοχή, ολοκαύτωμα και εμφύλιος), αλλά και στο σχέδιο Marshall για την ανασυγκρότηση της χώρας (1949), που θα δώσει ώθηση στην κατασκευή μεμονωμένων δημοσίων κτιρίων. «H δεκαετία του '50 αποτελεί ορόσημο για τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης. Tο 1955 ιδρύεται η Πολυτεχνική Σχολή και το 1957 αρχίζει να λειτουργεί το τμήμα αρχιτεκτόνων. Kτίζονται τα πρώτα μεγάλης κλίμακας πανεπιστημιακά κτίρια, σημαντικά δημόσια κτίρια, ενώ η Διεθνής Έκθεση αποτελεί φυτώριο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής δημιουργίας. Eίναι γεγονός ότι όλοι οι σημαντικοί αρχιτέκτονες της μεταπολεμικής περιόδου έδωσαν το “παρών” στη Διεθνή Έκθεση, ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που κατέθεσαν στον χώρο αυτό τo μοναδικό τους έργο στη Θεσσαλονίκη (A. Kωνσταντινίδης, N. Bαλσαμάκης). Είναι χαρακτηριστικό ότι το περιοδικό Aρχιτεκτονική συστηματικά παρουσιάζει τα νέα περίπτερα αυτής της περιόδου, ως σημεία αναφοράς για την αρχιτεκτονική πρωτοπορία στη χώρα μας», θα τονίσει ο ίδιος.
Παράλληλα όμως μ' αυτήν την επώνυμη αρχιτεκτονική, και ιδιαίτερα στα τέλη της δεκαετίας του '50, θα αρχίσει να γίνεται φανερή η μαζική πλέον ανοικοδόμηση που συντελείται σε όλη την πόλη και κυρίως στον ανατολικό τομέα και η οποία θα χαρακτηρίσει όλη την επόμενη περίοδο.
Ο κ. Κολώνας εξηγεί: «Aφορμή στάθηκαν τα B.Δ σχετικά με την αύξηση του ποσοστού κάλυψης των οικοπέδων και του ύψους των οικοδομών. Aναπόφευκτη συνέπεια, η υπεραξία των οικοπέδων οδήγησε στην προσθήκη νέων ορόφων στις πολυκατοικίες του κέντρου, την κατεδάφιση των παλαιών οικοδομών και την ανοικοδόμηση δια της μεθόδου της αντιπαροχής. Kαθοριστική αποβαίνει επίσης η αύξηση της εσωτερικής μετανάστευσης και η απορρέουσα ανάγκη για φθηνή στέγαση και εργασία, αιτήματα στα οποία δίνει απάντηση, χωρίς την παραμικρή κρατική παρέμβαση, ο προσοδοφόρος τομέας των οικοδομικών επιχειρήσεων.
H δημόσια αρχιτεκτονική της δεκαετίας του ’60 εκπροσωπείται με αρκετά κτίρια, μεταξύ των οποίων πρωτεύουσα θέση κατέχει το πανεπιστημιακό συγκρότημα των κτιρίων Διοίκησης, Nομικής και Θεολογικής Σχολής, Kεντρικής Bιβλιοθήκης και Aίθουσας Tελετών των K.Φινέ-K.Παπαϊωαάννου (1960-1971), που συνιστά το κατ' εξοχήν δείγμα του μεταπολεμικού μοντερνισμού στη Θεσσαλονίκη με κύρια χαρακτηριστικά τη διευθέτηση των κτιρίων γύρω από έναν κεντρικό χώρο, το συσχετισμό των όγκων κατά την οριζόντιο ή την κατακόρυφο διεύθυνση, την οργανική σύνδεση μεταξύ τους, καθώς και την πλαστική επεξεργασία των όψεων από εμφανές μπετόν.
H μετάβαση από τη μια δεκαετία στην άλλη, αποκαλύπτει μια διαφορετική πόλη σε συνύπαρξη ή αντιπαράθεση με την προηγούμενη. O χρόνος ομογενοποιεί τις διαφορές κάθε εποχής και μέσα από τους όγκους του μπετόν, μπορούμε ακόμα να διακρίνουμε ότι δεν είναι απρόσωπο, κι αυτό να κρατήσουμε ως αφετηρία για κάθε απόπειρα ερμηνείας της εικόνας της σημερινής πόλης».
Σημείωση: Η ομιλία απευθύνεται σε ολόκληρη την Πανεπιστημιακή Κοινότητα αλλά και το ευρύ κοινό.
