Προκαλούν σήμερα οι άνθρωποι μια μαζική εξαφάνιση του μεγέθους εκείνης που είχε ως συνέπεια την εξάλειψη των δεινοσαύρων; Η απάντηση, σύμφωνα με μια νέα μελέτη είναι, ναι. Ωστόσο, έχουμε ακόμη χρόνο για να σταματήσουμε αυτήν τη δυσάρεστη εξέλιξη.
Μαζικές εξαφανίσεις ειδών συνέβησαν πέντε φορές ως τώρα στην ιστορία της Γης, η τελευταία με την εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν 65 εκατ. χρόνια.
Η νέα επιστημονική μελέτη καταλήγει στο ανησυχητικό συμπέρασμα ότι τα τρία τέταρτα περίπου των σημερινών ζώντων οργανισμών μπορεί να έχουν εξαφανιστεί μέσα στα επόμενα 300 χρόνια και σε κάθε περίπτωση μέσα στους επόμενους 22 αιώνες – εκτός και εάν οι άνθρωποι αλλάξουν ριζικά τις συνήθειές τους.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή παλαιοβιολογίας και παλαιοντολογίας Άντονι Μπαρνόσκι του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας – Μπέρκλεϊ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό «Nature», σημαίνουν συναγερμό, αισιοδοξούν ωστόσο ότι η κατάσταση δεν έχει προχωρήσει τόσο πολύ ώστε να είναι μη αναστρέψιμη.
Σύμφωνα με τη δαρβινική θεωρία της φυσικής επιλογής και της εξέλιξης, είναι αναμενόμενο ότι τα είδη θα εμφανίζονται και θα εξαφανίζονται από προσώπου Γης στο πέρασμα του χρόνου. Όμως όταν τα ¾ των συνολικών ειδών εξαφανίζονται σχετικά γρήγορα, τότε αυτό συνιστά μαζική εξαφάνιση και σε αυτήν ακριβώς την πορεία φαίνεται να βρίσκεται ήδη ξανά ο πλανήτης μας, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Η νέα εξελισσόμενη έκτη μαζική εξαφάνιση, για την οποία προειδοποιούν οι επιστήμονες, θα έχει ως αιτία τις ανθρώπινες δραστηριότητες και τις συνέπειες τους, όπως είναι κλιματική αλλαγή. Οι Αμερικανοί επιστήμονες, κατέληξαν στα συμπεράσματά τους μελετώντας τα υπάρχοντα απολιθώματα ζώων.
Αν όλα τα θηλαστικά που σήμερα θεωρούνται ότι απειλούνται με εξαφάνιση, όντως εξαφανιστούν μέσα στα επόμενα 100 χρόνια, τότε σε περίπου 300 χρόνια από τώρα, το 75% όλων θηλαστικών δεν θα υπάρχει πια. Οι ερευνητές επέκτειναν πέρα από τα θηλαστικά τις εκτιμήσεις τους και υπολόγισαν ότι από τα αμφίβια ως τα πουλιά, τα ερπετά, τα φυτά και τις άλλες μορφές ζωής, περίπου το 1% έως 2% του συνόλου των ειδών έχει ήδη εξαφανιστεί και το 20% έως 50% απειλείται.
Πάντως, όπως επισημαίνουν ειδικοί, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι συγκρίσεις με το παρελθόν δεν είναι καθόλου εύκολες, καθώς το αρχείο των απολιθωμάτων έχει πολλά κενά, καθιστώντας αδύνατη την καταγραφή κάθε είδους που εξελίχτηκε στη Γη και κάποια στιγμή εξαφανίστηκε. Τα «χαμένα» αυτά είδη, σύμφωνα με μερικές εκτιμήσεις, μπορεί να αποτελούν ακόμα και το 99% όλων των ειδών που κάποτε υπήρξαν. Επιπλέον, η χρονολόγηση των απολιθωμάτων δεν είναι πάντα εύκολη, με συνέπεια, όταν ανακαλύπτεται μια προηγούμενη μαζική καταστροφή, να μην είναι εύκολο να προσδιοριστεί αν αυτή κράτησε ένα «σαββατοκύριακο», μια δεκαετία ή 10.000 χρόνια.