">
Συνέντευξη στον ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ
Ο εθνικός ήρωας Μανώλης Γλέζος, που μαζί με τον αξέχαστο Λάκη Σάντα κατέβασαν τη γερμανική σημαία που είχαν υψώσει στην Ακρόπολη οι κατακτητές του χιτλερικού στρατού, εξακολουθεί να προμαχεί για το μέγα θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων, για τις πολλαπλές καταστροφές που επέφεραν στην Ελλάδα, στα κρίσιμα και εφιαλτικά τέσσερα χρόνια της γερμανικής κατοχής.
Ο Μανώλης Γλέζος, ο βαθυστόχαστος και πολυμέριμνος αυτός δημοκρατικός διεθνώς πολίτης της ελληνικής πατρίδας, δεν θέλησε, ούτε για ένα λεπτό, να επαναπαυθεί στις δάφνες του ηρωικού του κατορθώματος, που τον κατέστησε σύμβολο για τις μεταπολεμικές γενιές ως σήμερα.
Αντίθετα, από τον όποιο επαναπαυμό του ο μέγας Μανώλης Γλέζος στρατεύθηκε στους δημοκρατικούς αγώνες της προοδευτικής αριστεράς, σε όλη τη μετέπειτα διαδρομή του, ως σήμερα. Πανταχού παρών σε όλες τις μεταπολεμικές δύσκολες στιγμές του τόπου ως τους αγώνες του κατά της χούντας. Αλλά και μετά από αυτή, σε όλους τους γνήσιους δημοκρατικούς αγώνες από τη μεταπολίτευση ως σήμερα.
Παράλληλα, όμως, με τους πολιτικούς του αγώνες, ο Μανώλης Γλέζος αυτοστρατεύθηκε στη μεγάλη υπόθεση των γερμανικών αποζημιώσεων προς την Ελλάδα και τους Ελληνες. Η ενασχόλησή του με το μείζονος εθνικής σημασίας αυτό θέμα, του έδωσε τις δυνατότητες μιας καθολικής επόπτευσης αυτής της μεγάλης υπόθεσης. Η οποία γίνεται ακόμα πιο σημαντικής σημασίας, από τη στιγμή κατά την οποία η Γερμανία της κυρίας Μέρκελ δημιούργησε την πρόκληση της δυσμεταχείρισης της Ελλάδας στο κρισιμότατο θέμα που δημιούργησαν οι διεθνείς κερδοσκόποι, για το ελληνικό εξωτερικό χρέος. Μια πρόκληση που δημιουργεί μια σύγχρονη αντίληψη γερμανικού οικονομικού ελέγχου σε όλα τα επίπεδα εθνικής κυριαρχίας της χώρας.
Ο Μανώλης Γλέζος, στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στον «Τύπο Θεσσαλονίκης», αποκαλύπτει όλες τις διαστάσεις του μεγάλου αυτού θέματος, για όλα τα επίπεδα των εκμεταλλεύσεων των χιτλερικών κατακτητών, σε βάρος της καταληφθείσας και κατεχόμενης Ελλάδας. Από τα κλεμμένα αρχαία ως τα πλαστά νομίσματα που κυκλοφόρησαν στην κατοχή, για να καταληστεύσουν τον ελληνικό λαό.
Για να πει, τελικά, ο Μανώλης Γλέζος, ότι αν η Γερμανία αποδώσει τα οφειλόμενα κλεμμένα -από τις καταστροφές- στην Ελλάδα, μαζί με τους τόκους, τότε η χώρα θα μηδένιζε το χρέος και θα μπορούσε να «δανείσει» κι άλλη χώρα. Όμως, το μεγάλο ερωτηματικό είναι, γιατί οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν απαίτησαν αποφασιστικά, αυτές τις οφειλές, αλλά και γιατί οι Γερμανοί, συνεχώς, υπεκφεύγουν.
Πάντως, ο Μανώλης Γλέζος εξακολουθεί να είναι ακόμα ένας πρόμαχος Έλληνας, σε καιρούς που τόσοι άτολμοι Έλληνες, δεν προμαχούν για τα δίκαιά μας. Ο «Τύπος Θεσσαλονίκης», συγχαίρει αυτό τον ξεχωριστό Έλληνα για τη συνέντευξή του, πιστεύοντας πως πρέπει να αποτελεί πρότυπο για τους αληθινούς νέους δημοκράτες της σύγχρονης Ελλάδας.
Πόσο εύκολο είναι για την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση να διεκδικήσει τα κατοχικά δάνεια από τη Γερμανία, η οποία για πολλά χρόνια προβάλλει διάφορες δικαιολογίες προκειμένου να μην τα καταβάλλει;
Η Γερμανία προβάλλει δικαιολογίες για τα κατοχικά δάνεια, διότι στην ουσία ποτέ δεν τα ζητάει η ελληνική κυβέρνηση. Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Άλλο θέμα είναι οι οφειλές προς τους πολίτες, οι λεγόμενες αποζημιώσεις, και άλλο θέμα είναι οι οφειλές προς το δημόσιο, δηλαδή προς το κράτος, οι οποίες είναι δύο ειδών.
Μπορείτε να μας εξηγήσετε ποια είναι αυτά τα είδη οφειλών;
Το πρώτο είδος είναι οι αρχαιολογικοί θησαυροί. Είναι πραγματικά αδιανόητο, γιατί μέχρι σήμερα οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν έχουν ζητήσει από τη Γερμανία να επιστραφούν αυτοί οι αρχαιολογικοί θησαυροί. Μάλιστα ο σχετικός πίνακας έχει εκδοθεί από την αρχαιολογική εταιρεία, ενώ πλήρη κατάλογο έχει και το τμήμα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το δεύτερο είδος οφειλών είναι οι λεγόμενες επανορθώσεις, δηλαδή καταστροφές που προξένησε το ναζιστικό καθεστώς στην Ελλάδα και την οικονομία της. Εδώ θέλω να σημειώσω πως δεν αναφέρομαι στις καταστροφές εξαιτίας των πολεμικών συγκρούσεων, αλλά στις καταστροφές στην Ελληνική οικονομία.
Όταν λέτε οικονομική καταστροφή, τι εννοείτε; Πώς την προκάλεσαν στη χώρα μας;
Το πρώτο πλήγμα προήλθε καταρχάς με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα τους ακολούθησε ένα επιτελείο οικονομολόγων, το οποίο πήρε αμέσως στα χέρια του το 51% όλων των επιχειρήσεων του Δημοσίου, δηλαδή τις ΔΕΚΟ, και το 51% όλων των ιδιωτικών επιχειρήσεων.
Το δεύτερο πλήγμα στην οικονομία προκλήθηκε από την κυκλοφορία ενός πλαστού γερμανικού χαρτονομίσματος, το οποίο δεν είχε κανένα απολύτως αντίκρισμα. Με αυτόν τον τρόπο οι δυνάμεις κατοχής έκλεβαν όλο τον ελληνικό λαό. Ο Έλληνας πολίτης δεν μπορούσε να αντιληφθεί ότι με τις δραχμές αγόραζε 50μάρκα, τα οποία όμως ήταν πλαστά. Μάλιστα όταν αυτό το θέμα έφτασε στους ειδικούς των τραπεζών, έψαξαν να βρουν ποια τράπεζα είχε εκδώσει το συγκεκριμένο νόμισμα. Πάνω στο χαρτονόμισμα ήταν σημειωμένο ότι είχε εκδοθεί από την Κρατική Πιστωτική Τράπεζα. Όταν, όμως, άνοιξαν τον κατάλογο των γερμανικών τραπεζών, διαπίστωσαν πως τέτοια τράπεζα δεν υπήρχε. Στη συνέχεια κοιτάζοντας καλύτερα το χαρτονόμισμα διαπίστωσαν πως είχε ένα νούμερο έκδοσης με κόκκινα γράμματα, αλλά δεν είχε υπογραφή ούτε του υπουργού Οικονομικών, όπως έχουν τα χαρτονομίσματα, ούτε του διοικητή της Τράπεζας που το είχε εκδώσει. Ήταν εντελώς πλαστό. Ήταν μία αφαίμαξη της οικονομίας της χώρας με αυτό το σύστημα, καθώς κάθε φορά που πήγαινε ένας Γερμανός στο περίπτερο και αγόραζε κάτι, που κόστιζε, για παράδειγμα, 6 δραχμές, έδινε το χαρτονόμισμα των 50 μάρκων, που, τονίζω και πάλι, ήταν πλαστό και ζητούσε τα ρέστα σε δραχμές.
Όταν η τότε κυβέρνηση του τόπου διαπίστωσε ότι κυκλοφορούσαν τριών ειδών χαρτονομίσματα, ένα το ελληνικό, ένα το πλαστό γερμανικό και ένα η Μεσογειακή Δραχμή (Mediterranean Drachma), είπε ότι δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα με την κυκλοφορία τριών νομισμάτων. Τότε οι Γερμανοί απάντησαν πως είχε δίκιο και ζήτησαν από την ελληνική πλευρά να αγοράσει το πλαστό χαρτονόμισμα.
Επίσης υπάρχει μία σύγχυση σχετικά με το θέμα του χρυσού. Οι Γερμανοί, αντίθετα με ό,τι ακούγεται, δεν πήραν το χρυσό. Στην πραγματικότητα δεν υπήρχε χρυσός, καθώς τον είχε πάρει όλο η κυβέρνηση του βασιλιά και τον είχε μεταφερθεί στη Μέση Ανατολή και από εκεί σε άλλο μέρος. Αντίθετα αυτό που έκαναν οι Γερμανοί ήταν να κατάσχουν όλα τα κέρματα που ήταν σε κυκλοφορία, τα οποία τα έλιωσαν και πήραν από αυτά 9 τόνους ασήμι, αρκετούς τόνους νικελίου, μόλυβδου και ψευδάργυρου, που τους ήταν χρήσιμα για την πολεμική τους βιομηχανία. Όλα αυτά τα πλήρωσαν με ένα ελάχιστο ποσό.
Τι άλλες οικονομικές ζημιές προκάλεσαν οι Γερμανοί στην Ελλάδα;
Υπάρχει μία διεθνής σύμβαση, που λέει ότι, όταν ένα κράτος καταλαμβάνει μία άλλη χώρα, ο λαός της χώρας αυτής υποχρεούται να διατρέφει το στρατό κατοχής. Όμως το 1919, εξαιτίας μίας ομάδας διανοητών που προωθούσαν τα ανθρώπινα δικαιώματα, προστέθηκε μία παράγραφος στη σύμβαση αυτό, που όριζε ότι ο λαός της υπό κατοχή χώρας θα διατρέφει τον στρατό κατοχής, εάν δύναται. Βάσει αυτής της συνθήκης, αν το υπολογίσουμε, στην Ελλάδα εισήλθε η στρατιά του Φον Λιστ, που αποτελούνταν από 360.000 Γερμανούς, ακολούθησαν 60.000 άνδρες του βουλγάρικου Πρώτου Σώματος Στρατού, και στη συνέχεια 250.000 άνδρες του ιταλικού στρατού που ήταν στην Αλβανία. Ήταν, λοιπόν, δυνατόν ο ελληνικός λαός να διαθρέψει 770.000 στρατό;
Παρόλα αυτά ο Ελληνικός λαός όχι μόνο πλήρωνε για αυτά τα στρατεύματα, αλλά υποχρεώθηκε να διαθρέψει και το African Korps, τη στρατιά του Ρόμελ, κατ' εξαίρεση όλων των άλλων λαών της Ευρώπης. Δεν υποχρέωσαν καμία άλλη κατεχόμενη χώρα να δώσει τρόφιμα για το στρατό του Ρόμελ, παρά μόνον την Ελλάδα, η οποία εκείνη την περίοδο δεν μπορούσε να τα βγάλει πέρα. Αυτό εννοούμε, όταν λέμε καταστροφή της οικονομίας της χώρας. Όλα αυτά υπολογίστηκαν σε 7.100.000.000 δολάρια αγοραστικής αξίας του 1938, ένα ποσό που αν υπολογιστεί σήμερα σε ευρώ ανέρχεται σε 108.000.000.000 ευρώ χωρίς τους τόκους από το 1944 που θα έπρεπε να αρχίσει η καταβολή.
Και δεν φθάνουν όλα αυτά. Ενώ είναι πασίγνωστο ότι κατάντησαν την Ελλάδα να δανείζεται συνεχώς από τους ξένους, μία φορά έγινε και η ίδια δανειστής της Γερμανίας με το λεγόμενο αναγκαστικό δάνειο, το οποίο ήταν 1.500.000.000 δολάρια αγοραστικής αξίας του 1938, που σημαίνει 54.000.000.000 ευρώ χωρίς τους τόκους.
Δηλαδή μας χρωστούν οι Γερμανοί 162.000.000.000 ευρώ χωρίς τους τόκους. Κάποιος φίλος υπολόγισε το ποσό με τόκους 3%, το οποίο ανέρχεται σε 1.500.000.000.000 ευρώ. Αν αυτό το ποσό είχε καταβληθεί, η Ελλάδα όχι μόνο δεν θα χρειαζόταν δάνεια, αλλά θα μπορούσε να δανείζει και τους άλλους.
Θα μπορούσαμε να διεκδικήσουμε άμεσα αυτά τα χρήματα;
Θα μπορούσαμε να διεκδικήσουμε αμέσως το αναγκαστικό δάνειο. Αν η ελληνική πλευρά ανέθετε σε έναν οποιοδήποτε δικηγόρο από αυτούς που ασχολούνται με τα διεθνή θέματα να προωθήσει αυτό το θέμα, βάσει νόμου είναι υποχρεωμένοι αμέσως οι Γερμανοί να καταβάλλουν το ποσό. Να σημειώσω μάλιστα πως οι Γερμανοί είχαν καταβάλλει δύο δόσεις αυτού του δανείου το 1944 θέλοντας να δείξουν ότι είναι φερέγγυοι. Απομένει, λοιπόν, το υπόλοιπο του δανείου. Συνεπώς δεν μπορεί κανείς να το αμφισβητήσει και άρα μπορεί να κινηθεί η αμέσως διαδικασία.
Οι Γερμανοί προβάλλουν όλα αυτά τα χρόνια διάφορες δικαιολογίες, ώστε να μην καταβάλουν αυτά τα χρήματα. Ευσταθούν οι δικαιολογίες τους;
Όταν πήγα στο Βερολίνο και έγινα δεκτός στο υπουργείο Εξωτερικών, συζήτησα με κάποιον διευθυντή και δεν μου είπε ποτέ ότι δεν μας χρωστούν τα χρήματα αυτά, αλλά αντίθετα μου δήλωσε ότι θα μεταβιβάσει τα αιτήματά μου στην κυβέρνηση.
Μάλιστα έχω επανειλημμένως επισκεφθεί με αντιπροσωπεία του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα τη γερμανική πρεσβεία και ποτέ ο Γερμανός πρέσβης δεν μας έχει πει ότι δεν μας χρωστούν, αλλά αντίθετα μας δηλώνει ότι θα μεταβιβάσει τα αιτήματά μας.
Επίσης από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση, όταν την πιέζουμε να κάνει κάποια βήματα, μας λέει ότι δεν έχουμε παραιτηθεί και δεν παραιτούμαστε ποτέ από τις απαιτήσεις μας. Στην ουσία βέβαια αυτό που δεν κάνει η ελληνική κυβέρνηση, είναι να τις διεκδικήσει.
Να ξέρετε πως όταν οι Γερμανοί βουλευτές της αριστεράς θέτουν ερωτήματα στη γερμανική κυβέρνηση και στο γερμανικό κοινοβούλιο, δεν τους δίνουν την απάντηση ότι η Γερμανία δεν χρωστά τίποτα, ενώ όλα αυτά που λέγονται δήθεν για non paper δεν έχουν καμία αξία.
Μπορείτε να μας πείτε πόσο είναι το συνολικό ποσό των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, από όλα αυτά;
Όσον αφορά το δημόσιο, το ποσό το γνωρίζουμε και ανέρχεται σε 162.000.000.000 χωρίς τους τόκους. Αν υπολογιστεί με τόκους 3% φθάνει το 1.500.000.000.000. Το θέμα είναι, όμως, ότι ακόμη και ένα μάρκο να μας όφειλαν οι Γερμανοί, όφειλαν να το πληρώσουν ως εγγύηση ότι δεν θα επαναλάβουν τα ίδια και στο μέλλον. Σε αυτό το σημείο είμαστε κατηγορηματικοί.
Είχατε μία συνάντηση με τον κ. Σαμαρά πριν από λίγες μέρες για αυτό το θέμα. Μπορείτε να μας πείτε τι συζητήσατε;
Ο πρόεδρος της ΝΔ άκουσε με προσοχή όλα αυτά που σας έχω ήδη πει τεκμηριωμένα και με στοιχεία και είπε πως θα κάνει ό,τι μπορεί για το θέμα αυτό. Μάλιστα είπε πως, όταν ήταν υπουργός Πολιτισμού, κανένας δεν τον ενημέρωσε για τις κλοπές ή μάλλον τις ληστείες των αρχαιολογικών θησαυρών, τους οποίους η Γερμανία δεν έχει επιστρέψει.
Θα μπορούσε από την ελληνική κυβέρνηση να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα ότι η Γερμανία έδωσε πίσω τα χρήματα και στη Γιουγκοσλαβία και στην Πολωνία σε ανάλογες περιπτώσεις;
Εδώ θέλω να σημειώσω πως άλλη είναι η περίπτωση της Γιουγκοσλαβίας και της Πολωνίας σε σχέση με την Ελλάδα. Όταν ζητάς κάτι από τους Γερμανούς σχετικά μ’ αυτό το θέμα, λένε «ζήτησέ μου δάνειο, μη μου ζητάς να εξοφλήσω τα χρέη». Παίρνοντας αυτήν την απάντηση οι κυβερνήσεις και μπροστά στις δυσκολίες που συναντούν προκειμένου να καταφύγουν σε δικαστήρια, δέχονται τα δάνεια.
Τα ίδια έκανε η Γερμανία και στον Τίτο και του σύναψαν δάνειο, το οποίο θα επιστρεφόταν μετά από 99 χρόνια, άτοκο. Αυτό όμως που είπα και στην αρχή είναι ότι τη σύγκριση με την Ελλάδα δεν την έχει καμία άλλη χώρα σ’ αυτό το θέμα. Αυτά που οφείλουν στην Ελλάδα είναι πολλαπλάσια απ’ ό,τι χρωστούσαν σε άλλες χώρες. Παράδειγμα, ο ελληνικός πληθυσμός, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, ήταν 7.430.000 περίπου. Όταν τελείωσε ο πόλεμος ήταν 6.800.000. Δηλαδή χάσαμε 500.000 χιλιάδες πληθυσμό. Κανένα άλλο κράτος του κόσμου δεν είχε λιγότερο πληθυσμό όταν τελείωσε ο πόλεμος σε σχέση με αυτόν που είχε στην αρχή του. Γι’ αυτό και η Ελλάδα είναι ολόκληρη ένα ολοκαύτωμα. Έχει χάσει το 13,5% του πληθυσμού της.
Εκτός από αυτό υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τους οποίους θα έπρεπε, ακόμα και να μη μας χρωστούσαν, να μας βοηθήσουν. Ποιοι είναι αυτοί οι λόγοι; Αν δεν έχει σήμερα ναζιστικό καθεστώς η Γερμανία οφείλεται και στην πάλη του ελληνικού λαού, που ανέτρεψε τα σχέδια του Χίτλερ στη διάρκεια του πολέμου με τη μάχη της Κρήτης. Όταν καθήλωσε εδώ ο ελληνικός λαός 13 επίλεκτες γερμανικές μεραρχίες, που αν ήταν στο μέτωπο, δεν ξέρω τι θα γινόταν. Άρα, αν δεν έχει σήμερα ένα ναζιστικό καθεστώς η Γερμανία, οφείλεται, εγώ λέω, και στην πάλη του ελληνικού λαού. Άρα και μόνο γι’ αυτό το λόγο θα έπρεπε να χρωστούν ευγνωμοσύνη στην Ελλάδα.
Η Ιταλία εμπλέκεται καθόλου σ’ αυτή την υπόθεση, η οποία ήταν μια από τις χώρες που συμμετείχαν στον πόλεμο με τις δυνάμεις του Άξονα;
Η Ιταλία έχει ήδη ξεχρεώσει το χρέος της. Συνήλθε στο Παρίσι το 1946 μία συμμαχική επιτροπή των 19 χωρών της Ευρώπης που πολέμησαν το ναζισμό και καταλόγισε τι πρέπει να πληρώσει η κάθε ναζιστική χώρα (Γερμανία, Αυστρία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ιταλία) στις χώρες τις οποίες κατέκτησαν. Λογάριασε λοιπόν τι έπρεπε να πληρώσει η Ιταλία στην Ελλάδα και τι έπρεπε να πληρώσει η Βουλγαρία για τις ζημιές που έγιναν. Και η Ιταλία και η Βουλγαρία τα ξεπλήρωσαν. Αλλά, υπάρχει το ερώτημα, θα είχαν κατακτήσει οι Ιταλοί και οι Βούλγαροι την Ελλάδα, αν δεν υπήρχε η Γερμανία που την κατέκτησε και αυτοί την ακολούθησαν ως κολαούζοι; Δηλαδή αυτή τη στιγμή ο κύριος υπεύθυνος αυτοεξαιρείται κι έχουν πληρώσει το χρέος τους οι κολαούζοι. Αυτή είναι φοβερή αδικία, που γίνεται σε βάρος της Ελλάδας.
Όσον αφορά τη σημερινή οικονομική κρίση πώς τη βλέπετε;
Την Ελλάδα την βρήκαν το πιο εύκολο θύμα, εξαιτίας της υποτέλειας που δείχνει η σημερινή κυβέρνηση. Η Ελλάδα είναι το θύμα ενός χρηματιστηριακού πολέμου. Όλη η ιστορία είναι οι χρηματαγορές. Παίζεται ένα παιχνίδι διεθνώς γύρω από το ποιος ιδιοκτήτης χρηματιστηριακών μετοχών θα κερδίσει περισσότερα. Δεν τους ενδιαφέρουν ούτε οι λαοί, ούτε οτιδήποτε. Και τελικά το πιο εύκολο θύμα απ’ όλα, εξαιτίας της υποτέλειας των κυβερνώντων μας ήταν η Ελλάδα και γι’ αυτό ξεκίνησαν από την Ελλάδα. Τώρα πλέον έχουν μπει στη δίνη όλες οι χώρες της Ευρώπης.
Μπορεί να αντιταχθεί η Ελλάδα σ’ αυτό το κλίμα που έχει δημιουργηθεί;
Βέβαια, μπορεί, όπως έκανε το Εκουαδόρ, ο Ισημερινός και η Αργεντινή. Μπορεί να πει απλά, σταματώ, δεν υπάρχουν χρέη, δεν χρωστάμε. Προσέξτε. Αυτή τη στιγμή πληρώνουμε τα πανωτόκια. Πληρώνουμε τα χρεολύσια των χρεών. Σ’ ένα άρθρο του οικονομολόγου και πρώην ευρωβουλευτή του ΚΚΕ Γιάννη Θεωνά, που δημοσιεύεται αυτές τις μέρες σε περιοδικό, εξηγεί (με στοιχεία) ότι κατά τον προϋπολογισμό του 2009 και του 2010 και τον προβλεπόμενο του 2011, τα έσοδα παρά την κακή διαχείριση, παρά τις φοροαπαλλαγές, παρά τη φοροδιαφυγή και γενικότερα την κακή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, είναι περισσότερα από τα έξοδα. Πού είναι το πρόβλημα άρα; Αποδεικνύεται ότι αυτά που παίρνουμε ως δάνεια είναι για να εξοφλούμε τους τόκους των παλιών δανείων. Δηλαδή, ένας φαύλος κύκλος, που δανειζόμαστε, για να εξοφλούμε τα δάνεια. Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Υπάρχει πραγματικά χρέος; Μήπως πληρώνουμε συνέχεια ένα χρέος που το έχουμε εξοφλήσει; Με λίγα λόγια δανειζόμαστε για να εξοφλούμε δάνεια και δεν δανειζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε προβλήματα οικονομίας της χώρας. Αυτό είναι το μεγάλο δυστύχημα.
