">
Της ΣΙΣΣΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Με ιδιαίτερη «καχυποψία» αντιμετωπίζει ο πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου Θεσσαλονίκης, Νίκος Βαλεργάκης την ανάθεση αποκρατικοποίησης του ΟΛΘ και της ΕΥΑΘ σε μεγάλα δικηγορικά γραφεία της Αθήνας, τονίζοντας πως κάποιοι προωθούν τα συμφέροντά τους μέσω της τρόικας. Σε συνέντευξή του στον «Τ.Θ.», εκφράζει την έντονη ανησυχία του σχετικά με το άνοιγμα και την απελευθέρωση του δικηγορικού επαγγέλματος που αποτελεί κατά τη γνώμη του και το κυριότερο υπάρχων πρόβλημα. Ξεκαθαρίζει πως η αποχή αποτελεί το έσχατο μέσο αντίδρασης καθώς οι αποχές διαρκείας έχουν αντίκτυπο στο βιοπορισμό των δικηγόρων. Κύριο όπλο τους στη δεδομένη χρονική στιγμή είναι οι διαβουλεύσεις. Σχετικά με τη βραδύτητα των δικαστικών διαδικασιών δηλώνει πως ο μεγάλος όγκος των υποθέσεων και η έλλειψη επαρκούς αριθμού δικαστών οξύνουν την κατάσταση. Όπως δηλώνει, λύση θα έδινε η ανοικοδόμηση νέων δικαστικών μεγάρων. Θετική είναι η στάση του απέναντι στην ίδρυση δικηγορικών εταιριών, υπογραμμίζοντας όμως την εναντίωση του στα καρτέλ και στο μονοπώλιο της δικηγορικής ύλης από ορισμένες εταιρίες σε όλη τη χώρα. Επιπλέον, προτείνει την προσθήκη 5ου έτους στη Νομική σχολή, ενώ υποστηρίζει πως η εξειδίκευση των δικηγόρων σε συγκεκριμένο είδος δικαίου, αν και θα αποτελούσε ιδανικό σενάριο, είναι κάτι το οποίο η ελληνική νοοτροπία δεν είναι ακόμα έτοιμη να δεχτεί.
Εδώ και ένα χρόνο είστε στο τιμόνι του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Ποια προβλήματα αντιμετωπίσατε και ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζετε τώρα, που η οικονομική αλλά και κοινωνική κρίση, έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις;
Τα προβλήματα είναι αυτά που ξεκινήσανε από την ψήφιση του νόμου 3919 για την απελευθέρωση του επαγγέλματος. Ο νόμος προέβλεπε να εκδοθούν κάποια προεδρικά διατάγματα, αλλά δυστυχώς μέχρι και σήμερα το υπουργείο δεν τα έχει εκδώσει. Έχουν σκαλώσει στο υπουργείο Οικονομικών από ότι μαθαίνουμε. Αυτό φυσικά δείχνει ότι ο ν.3919 που εμείς οι δικηγόροι δεν τον θέλαμε, δεν ικανοποίησε την τρόικα! Απ’ εκεί και πέρα, τίθενται επί τάπητος όλα τα ζητήματα που υποτίθεται ότι είχαμε λύσει πέρυσι δηλαδή ότι εξασφαλίσαμε να υπάρχει νόμιμη αμοιβή με τη μορφή του γραμματίου είσπραξης, αλλάξαμε τη διάταξη για τις δικηγορικές εταιρίες όπου πλέον μπορεί να είναι εταίρος από διαφορετικά Πρωτοδικεία. Το μεγάλο πρόβλημα το είχαμε το καλοκαίρι, όταν οι συμβολαιογράφοι ήθελαν να πάρουν τα συναινετικά διαζύγια, τις διαταγές πληρωμής, τις προσημειώσεις και το αντιμετωπίσαμε επιτυχώς, με το να μη φύγει η ύλη από τα δικαστήρια. Ήταν συνδικαλιστική νίκη και έμειναν στα δικαστήρια, με το νόμο που ψηφίστηκε για την επιτάχυνση της δίκης. Φυσικά τώρα υπάρχει το σημαντικό θέμα της παράστασης των δικηγόρων στα συμβόλαια και πάλι για τη διατήρηση των νόμιμων αμοιβών.
Ως αντίδραση λοιπόν σε όλες αυτές τις μεταρρυθμίσεις πραγματοποιούνται αποχές των δικηγόρων, που ορισμένες φορές είναι και διαρκείας, σε όλη τη χώρα. Ποιος είναι ο απώτερος σκοπός αυτών των κινητοποιήσεων; Ποια η δική σας θέση απέναντι στο ζήτημα;
Η αποχή είναι το τελευταίο μέσο αντίδρασης. Για αυτό πρέπει να γίνεται πάντοτε λελογισμένα και με φειδώ. Δυστυχώς δεν έχουν όλοι αυτή την άποψη και φυσικά δεν είναι θέση ότι απέχουμε μέχρι να καταργηθούν οι νόμοι που ψηφίστηκαν. Αυτό δεν έγινε ποτέ και δεν πρόκειται να γίνει ποτέ. Από την άλλη μεριά η αποχή αν είναι για πολλές μέρες, δημιουργεί πρόβλημα στο βιοπορισμό των συναδέλφων γιατί το 90% των δικηγόρων ζούνε από το επάγγελμά τους. Αφήνω και ένα 10% που έχει και άλλες δραστηριότητες. Οι δικηγόροι αυτοί λοιπόν που ζούνε από αυτή τη δουλειά αν δεν γίνονται τα δικαστήρια, κακά τα ψέματα δεν παίρνουν χρήματα. Έρχονται συνάδελφοι και μου λένε: «Ωραία καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουνε θέματα, όμως πως θα ζήσουμε εμείς αν δεν κάνουμε 2 δικαστήρια το μήνα;». Εγώ λέω σε αυτούς τους συναδέλφους ότι η αποχή πρέπει να γίνεται όταν εισάγονται τα νομοσχέδια, όταν είμαστε ακόμα στη διαβούλευση. Τότε εκεί πρέπει να είναι και πάλι λελογισμένη σε 48ωρες και κλειστές αποχές δηλαδή χωρίς επιτροπές αδειών, με κλειστά τα Δικαστήρια, με μια μεγάλη συγκέντρωση στο Βαρδάρη έξω από τα Δικαστήρια και το βασικό να γίνει και μια ενημέρωση της κοινής γνώμης γιατί τα περισσότερα από αυτά θίγουν τον πολίτη. Οι συνάδελφοι αυτοί που δε θέλουν να κάνουν αποχή δεν είναι ότι είναι αντίθετοι σε αυτά που λέμε εμείς, είναι ότι έχουν βιοποριστικό πρόβλημα και πρέπει να το καταλάβουμε και αυτό. Δεν μπορούμε δηλαδή εκεί που λέμε ότι δεν πάμε καλά και ειδικά στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που δεν υπάρχει κανένα εκκρεμές νομοσχέδιο να γίνει αποχή γιατί όχι μόνο δεν έχει λόγο ύπαρξης αλλά έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Σε αυτή τη φάση είναι άλλα τα όπλα. Δηλαδή οι διαβουλεύσεις…
Υπάρχει γενικότερα η άποψη ότι η δικαιοσύνη είναι «αργή». Το γεγονός ότι σε σημαντικές υποθέσεις συνηθίζεται να δίνονται αναβολές επί αναβολών με αποτέλεσμα να περνάνε αρκετά χρόνια και οι υποθέσεις να χρονίζουν και σε μερικές περιπτώσεις να ξεχνιούνται εξυπηρετεί κάποιους σκοπούς; Κρύβεται κάτι άλλο πίσω από αυτή την τακτική;
Ο ορισμός της δικαιοσύνης είναι συγκεκριμένος γιατί υπάρχουν αντικειμενικά μερικά προβλήματα. Υπάρχουν πολλές υποθέσεις, υπάρχουν λίγοι δικαστές, υπάρχει γενικά μία βραδύτητα όταν δικάζεται μια σημαντική υπόθεση. Το θέμα των αναβολών είναι ένα θέμα που το κρίνει το δικαστήριο κάθε φορά. Είναι δικαίωμα του διαδίκου να ζητήσει αναβολή για λόγο που πιστεύει ότι είναι σοβαρός. Το δικαστήριο αποφασίζει. Αν δεν υπάρξουν περισσότερες αίθουσες, περισσότεροι δικαστές, περισσότεροι δικαστικοί υπάλληλοι, το πρόβλημα αυτό θα συνεχίζει να χρονίζει. Πρέπει να αυξηθούν οι αίθουσες. Πώς θα γίνει αυτό; Να χτίσουμε νέα δικαστικά μέγαρα; Υπάρχει ένας ορθολογισμός. Ίσως θα έπρεπε να έχουμε περισσότερους δικαστές, για να έχουμε περισσότερες δίκες…
Αν κανείς βρεθεί στο αρχείο των Δικαστηρίων θα δει στοίβες παλαιών βιβλίων, σκονισμένους φακέλους δικογραφιών, μαύρες σακούλες σκουπιδιών με σχετικά παλαιότερων υποθέσεων, γενικότερα μια εικόνα που περισσότερο θυμίζει υποανάπτυκτη χώρα. Τι πρέπει να γίνει για να βελτιωθεί η κατάσταση; Η δημιουργία ενός συστήματος μηχανογράφησης δε θα ήταν μία λύση σε όλο αυτό το γραφειοκρατικό χάος; Είναι εφικτό στην πράξη;
Είναι ζήτημα χώρου. Δεν μπορείς να βάλεις σε ένα χώρο παραπάνω πράγματα από αυτά που μπορεί να πάρει. Δεύτερον, είναι η αδιαφορία των δικαστικών υπαλλήλων που τα στοιβάζουν με αυτό τον τρόπο. Και δίνω και στους δικηγόρους ένα φταίξιμο, γιατί όταν τελειώνει η υπόθεση δεν πάνε να πάρουν τα σχετικά τους και μόνο όταν έρχεται να δικαστεί η έφεση τα αναζητούν. Αποφασίσαμε λοιπόν να καταστρέφονται όταν συμπληρώνεται η 3ετία όπου πλέον δεν μπορείς να κάνεις έφεση. Δεν είναι θέμα μηχανοργάνωσης, γιατί ένας φάκελος μέσα έχει έγγραφα και δεν μπορείς να τα περάσεις σε κάποιο κομπιούτερ. Για αυτά πρέπει να υπάρχει ένας χώρος τέτοιος και μια καλή αρχειοθέτηση από ανθρώπους που ξέρουν από αρχειοθέτηση.
Ποια η γνώμη σας για τη δυνατότητα σύστασης «Αστικής Επαγγελματικής Δικηγορικής Εταιρείας»;
Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν είμαστε κατά των δικηγορικών εταιριών. Είναι ξεκάθαρο. Αυτό είναι κάτι που προσπαθούν να το πλασάρουν για να μας συκοφαντήσουν. Οι δικηγορικές εταιρίες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν και στο εξωτερικό είναι και πολύ διαδεδομένες σε αντίθεση με την Ελλάδα. Εμείς είμαστε υπέρ των δικηγορικών εταιριών, αλλά εναντίον των καρτέλ, που μπορούν να γίνουν από 5 εταιρίες σε όλη την Ελλάδα και που θα νέμονται τη δικηγορική ύλη. Θα βρούμε τον τρόπο να μπλοκάρουμε τέτοιες καταστάσεις μέσω των δικηγορικών συλλόγων.
Όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιούνται το τελευταίο διάστημα στο δικηγορικό κόσμο (όπως η αύξηση της τιμής των μεγαροσήμων, το άνοιγμα του επαγγέλματος, η κατάργηση της παράστασης των δικηγόρων στα συμβόλαια κλπ) σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης γίνονται για την επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης και τη βελτίωση των συνθηκών στα σωφρονιστικά ιδρύματα. Κατά τη γνώμη σας αυτοί οι «στόχοι» του υπουργείου αποτελούν πρόφαση προκειμένου να εξυπηρετηθούν άλλα κερδοσκοπικά συμφέροντα;
Το έχουμε πει κατά επανάληψη. Πριν από 2 εβδομάδες δημοσιεύθηκε ότι ανατέθηκε σε μεγάλα δικηγορικά γραφεία των Αθηνών η αποκρατικοποίηση οργανισμών, μεταξύ των οποίων και δύο της Θεσσαλονίκης, του Λιμανιού και της ΕΥΑΘ. Με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν αυτές οι εταιρίες; Έγινε καμία πρόσκληση ενδιαφέροντος; Όλα αυτά το έχουμε τονίσει ότι δεν έρχονται από καμία τρόικα, έρχονται μέσω της τρόικας! Δηλαδή κάποιοι στην Ελλάδα που έχουνε συμφέροντα κεντρικά, διοχετεύουν αυτές τις απόψεις και έρχονται και λένε ότι το ζητάει η τρόικα. Αυτή είναι η μεγάλη μας αντίρρηση για αυτό και είμαστε εναντίον όλων αυτών των ρυθμίσεων έτσι όπως έρχονται. Με το νόμο που έλεγε ο κύριος Παπαϊωάννου ότι θα αποσυμφορηθούν οι φυλακές και θα υπάρξει βελτίωση και λύση του προβλήματος των πρώην κρατουμένων στα Διαβατά, μόνο αυτό δεν έγινε! Είναι 650 κρατούμενοι, σε 350 θέσεις και αποφυλακίστηκαν οι 7. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν, τι σπουδαίο μέτρο ήταν που θα αποσυμφόριζε τις φυλακές.
Όπως γνωρίζουμε ένας απόφοιτος Νομικής πρέπει να πραγματοποιήσει 18μηνη άσκηση προκειμένου να πάρει την άδεια άσκησης του επαγγέλματος. Ωστόσο πολλοί ασκούμενοι ισχυρίζονται πως σπουδές και άσκηση είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα. Πόσο έτοιμα νομίζετε είναι τα νέα παιδιά για να αντιμετωπίσουν στην πράξη το επάγγελμα; Είναι προετοιμασμένοι ή πρόκειται για μια απότομη βουτιά στα βαθιά;
Με λύπη μου ακούω ότι ακόμα δεν έχει συνδεθεί ακόμα το πανεπιστήμιο με την πράξη. Αυτό είναι απαράδεκτο. Εισηγηθήκαμε να προστεθεί ένας 5ος χρόνος στη Νομική Σχολή που θα είναι 6 μήνες άσκηση στα δικαστήρια και 6 μήνες άσκηση σε ένα δικηγόρο και να καταργηθεί η άσκηση. Εγώ το πίστευα και το πιστεύω, ότι επαφίεται πλέον στον «πατριωτισμό» ας το πούμε έτσι του ασκουμένου να μάθει ή να μη μάθει. Γιατί υπάρχουν παιδιά που μέσα σε ένα 1,5 χρόνο νομίζεις ότι είναι 5 χρόνια δικηγόροι και άλλα που όταν τελειώσουν την άσκηση είναι σαν να μην κάνανε ποτέ. Σαφέστατα παίζει ρόλο και ο δικηγόρος στον οποίο πας. Και εμείς όμως είμαστε από εκεί και πέρα υποχρεωμένοι ως δικηγορικός σύλλογος να διαμορφώσουμε και όλο το πλαίσιο. Να έχουμε σεμινάρια επιμορφωτικά, να έχουμε τις δραστηριότητές μας και τις δράσεις μας για τον ασκούμενο, να του δείξουμε ότι μπαίνει σε ένα χώρο, σε ένα επάγγελμα όπου δεν είναι καταναγκαστικά έργα. Δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα βιοπορισμού. Είναι και κάτι παραπάνω η δικηγορία. Αυτό είναι το δικό μας το καθήκον. Όμως για μένα τα πάντα ξεκινάνε από την επιλογή και τη διάθεση του ασκουμένου να γίνει δικηγόρος.
Είστε υποστηρικτής της εξειδίκευσης των δικηγόρων σε συγκεκριμένο είδος δικαίου όπως συμβαίνει στο εξωτερικό ή νομίζετε πως όλοι πρέπει να ασχολούνται με όλα; Θα βοηθούσε κάτι τέτοιο στην «αποσυμφόρηση»του επαγγέλματος;
Αυτό θα ήταν το ιδανικό. Αλλά δυστυχώς με 6.000 δικηγόρους στη Θεσσαλονίκη, με 22.000 στην Αθήνα, 800 στο Ηράκλειο, στη Λάρισα, στην Πάτρα, δεν μπορεί να γίνει αυτό. Δεν μπορείς να αφήσεις καμία υπόθεση. Είναι θέμα βιοπορισμού. Μακάρι να γινότανε αυτό. Άλλωστε στην Ελλάδα ακόμα η σχέση του δικηγόρου με τον πελάτη του είναι μια πολύ προσωπική σχέση εμπιστοσύνης. Ο πελάτης έρχεται σε εσένα. Αν του πεις ότι ο τάδε είναι ειδικός σε αυτό το θέμα θα σου πει: «έλα ρε συ, εγώ εσένα ξέρω. Δεν θέλω να πάω σε αυτόν». Αυτό θα ήταν πάρα πολύ καλό να γίνει. Θα προϋπέθετε όμως την ύπαρξη μεγάλων εταιριών με εξειδίκευση –συνεργασιών μεταξύ δικηγόρων. Αλλά αυτό που πιστεύω εγώ είναι ότι ακόμα η ελληνική νοοτροπία δεν μπορεί να το δεχτεί.
Βλέποντας καθημερινά να κλείνουν όλο και περισσότερα δικηγορικά γραφεία λόγω έλλειψης δουλειάς, τι θα συμβουλεύατε ένα νέο δικηγόρο που κάνει τώρα το ξεκίνημά του; Υπάρχει μέλλον ή ο κλάδος έχει κορεστεί τελείως;
Έχω διαβάσει ένα άρθρο σε μία εφημερίδα του 1923 όπου μιλούσε ένας βουλευτής και έλεγε για τον υπερπληθωρισμό στο επάγγελμα των δικηγόρου. Το 1923! Εγώ όταν έγινα δικηγόρος το 1984 και ξεκίνησα άσκηση το 1982, μιλούσαν από τότε για πληθωρισμό. Αυτό θα συνεχίσει να λέγεται και να υπάρχει. Και να γίνεται χειρότερο. Εγώ όμως αν κρίνω από τον εαυτό μου, βέβαια μιλάμε για 30 χρόνια πίσω, από συναδέλφους αλλά και από πολλά νέα παιδιά που βλέπω, θα συνιστούσα υπομονή και συνέπεια και στο τέλος θα υπάρξει μερίδιο στη δικηγορική πίτα για αυτόν που έχει αυτά τα δύο προσόντα.
