">
Του Γρηγόρη Μυστιλιάδη
Παρακολουθώντας την, ομολογουμένως ενδιαφέρουσα ταινία του Τζορτζ Κλούνεϊ, «Αι ειδοί του Μαρτίου», η πλοκή της οποίας διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια της κούρσας για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις αμερικανικές εκλογές, ήρθαν στο μυαλό μου ατυχέστατοι, για ευνόητους λόγους, συσχετισμοί με τις εδώ καταστάσεις. Με την προεκλογική περίοδο να φουντώνει μέρα με τη μέρα στην ηλιόλουστη και χαρούμενη πατρίδα μας, το μυαλό μου δυστυχώς δεν κατάφερε να αποφύγει τους διάφορους συνειρμούς. Έστω.
Αι ειδοί του Μαρτίου, λοιπόν. Επίκαιρο, έστω και με απόκλιση λίγων ημερών. Αι ειδοί, στην αρχαία Ρώμη, ήταν η ημερομηνία που αντιπροσώπευε την 15η μέρα ορισμένων μηνών, στην προκειμένη περίπτωση του Μαρτίου, αργία αφιερωμένη στο θεό Άρη. Λέγεται πως, το 44 π.Χ., ένας μάντης είπε στον Ιούλιο Καίσαρα «να φοβάται τις ειδούς του Μαρτίου». Ο Καίσαρας, ωστόσο, δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο χρησμό, και στις 15 του μήνα, προσερχόμενος στη Σύγκλητο, συνάντησε στο δρόμο τον μάντη. «Ήλθον αι ειδοί του Μαρτίου», του είπε χαμογελώντας ειρωνικά. «Ήλθον, αλλά δεν παρήλθον», του απάντησε εκείνος. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Καίσαρας έπεφτε δολοφονημένος από 23 μαχαιριές. Και συ τέκνον Βρούτε, και όλα τα σχετικά. Σωστός ο μάντης, και καλά πληροφορημένος.
Είναι γενική πεποίθηση ανάμεσα σε μας τους Έλληνες ότι είμαστε, όσο να το κάνεις, εξυπνότεροι, πιο πονηροί, πιο καπάτσοι ρε αδερφέ από τους άλλους λαούς. Δική μας πεποίθηση, το τονίζω, μιας και η ιστορία δε μας δικαιώνει ιδιαίτερα. Έτσι πιστεύουμε και ότι οι Αμερικανοί εύκολα άγονται και φέρονται, ιδίως όταν εμπλέκονται σε πολιτικά θέματα. Όχι σαν εμάς δηλαδή, τους έξυπνους. Η αλήθεια είναι, βέβαια, ότι αυτό δεν είναι και τόσο μακριά από την πραγματικότητα, όσον αφορά τους Αμερικανούς, που κατά γενική ομολογία επηρεάζονται σε τεράστιο βαθμό από τα ΜΜΕ και τις διάφορες φήμες κατά την εκάστοτε προεκλογική περίοδο. Ωστόσο, στην Αμερική συναντάται συχνά το φαινόμενο οι ψηφοφόροι να μη συγχωρούν εύκολα ακόμα και το παραμικρό παράπτωμα από τους υποψηφίους, μιας και αρκεί σε σένα, υποψήφιε πλανητάρχη, μια μαρτυρία για κάποια άστοχη δήλωση που είχες κάνει πριν 25 χρόνια σε ένα πάρτι στο κολλέγιο ή μια φωτογραφία σε περίεργη κατάσταση για να σου κοστίσει τις εκλογές. Εμείς, από την άλλη, είπαμε, είμαστε έξυπνοι, δεν επηρεαζόμαστε τόσο εύκολα, βλέπουμε μέσα από τις ειδήσεις και αποφασίζουμε με το αλάνθαστο πολιτικό μας αισθητήριο.
Έχασα σχεδόν κάθε απόθεμα πίστης στις ελληνικές εκλογές και τη γενικότερη διαδικασία το 2007, στις εκλογές του Σεπτέμβρη που ακολούθησαν την τραγωδία με τις πυρκαγιές σε Εύβοια και Πελοπόννησο. 67 άνθρωποι έχασαν τότε τη ζωή τους, χωριά ολόκληρα παραδόθηκαν στις φλόγες, οικογένειες ξεκληρίστηκαν. Η λαϊκή οργή ξεχείλισε, καθώς ήταν εμφανές πως κύριος υπεύθυνος για όλα αυτά ήταν ο κρατικός μηχανισμός, που λειτούργησε όσο πιο αργά μπορούσε, ή μάλλον δεν λειτούργησε, ενώ συνελήφθη ουσιαστικά κοιμώμενος από τα γεγονότα, καθώς δεν υπήρχε το παραμικρό πλάνο αντιμετώπισης της κατάστασης εν τη γενέσει της. Η κυβέρνηση Καραμανλή βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο. Η ίδια κυβέρνηση, στις εκλογές ένα μήνα αργότερα, πήρε στην Ηλεία, περιοχή που υπέφερε τα πάνδεινα από την καταστροφή, ποσοστό 42 %. Μετά από όλα αυτά λοιπόν, 55.000 κάτοικοι της Ηλείας προσήλθαν στις κάλπες και εξέφρασαν την ακλόνητη πίστη τους στην ίδια αυτή κυβέρνηση που έδειξε αδύναμη να τους προστατέψει, στην ίδια κυβέρνηση που υπ’ ευθύνη της, ένα μόλις μήνα πριν, ερημώθηκε ο τόπος τους. Το πολιτικό αισθητήριο που λέγαμε, στα καλύτερά του.
Συγχωρήστε με λοιπόν, αλλά το φτωχό μου το μυαλό δεν μπορεί να πάρει και πολύ στα σοβαρά την εκλογική διαδικασία στην Ελλάδα. Αυτοί είμαστε, και αυτό μας αξίζει. Η προεκλογική περίοδος ξεκίνησε, εν μέσω της δυσκολότερης καμπής της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, και ξαφνικά αφήσαμε στην άκρη τις σκέψεις να συνεργαστούμε και να βγάλουμε μια άκρη μέσα στο λαβύρινθο που μπλέξαμε και ασχολούμαστε με το πόσα κόμματα θα κατεβούν στις εκλογές, μήπως και μπούμε στη Βουλή και πάρουμε και κανένα φράγκο, ποιος θα πάει με ποιον, τι θα γίνει αν δεν υπάρξει αυτοδυναμία, ποιος είναι καλύτερος και ποιος μιλάει με περισσότερο στόμφο. Γιατί οι «άλλοι» είναι κακοί και εμείς είμαστε καλοί, εσείς που φέρατε τη χώρα σε αυτήν την κατάσταση, εμείς που, εντάξει, μπορεί να λέγαμε άλλα και άλλα τελικά να κάναμε, αλλά συγγνώμη κιόλας, παραλάβαμε καμένη γη, εσείς που είστε βουτηγμένοι στη διαφθορά, όχι, όχι, εσείς που ασχολείστε μόνο με μικροκομματισμούς και δεν ενδιαφέρεστε για τον κόσμο, εκείνοι που, εντάξει, δεν έχουν καμία τύχη, αυτοί κάνουν αντιπολίτευση εκ του ασφαλούς και άλλα τέτοια φαιδρά. Οι άνθρωποι που ζητούν να πάρουν τις τύχες της χώρας στα χέρια τους, στην πραγματικότητα δεν έχουν την παραμικρή συναίσθηση της αληθινής κατάστασης. Οι πολιτικοί αρχηγοί που ένα μήνα πριν έλεγαν άλλα και εν τέλει έπραξαν αντίθετα, που δήλωναν πιστοί στην ιδεολογία τους και έπειτα «προσέλαβαν» πολιτικούς από άλλες παρατάξεις απλά γιατί έχουν «ρεύμα». Στην Αμερική των χαζών και πολιτικά ανίδεων, όλοι αυτοί θα είχαν θαφτεί χρόνια τώρα κάτω από τα χώματα της ιστορίας. Γιατί δε μιλάμε για λάθη καλυμμένα, για αμαρτίες που δε θα μάθει ποτέ ο κόσμος. Μιλάμε για λόγια και πράξεις που έγιναν σε κοινή θέα, για ανομίες και παραλήψεις με δράστες γνωστούς που καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της χώρας προς την ανυποληψία. Κι όμως οι Έλληνες συγχώρεσαν, και θα συγχωρήσουν και πάλι. Μέχρι εκεί μας κόβει, εμάς τους έξυπνους.
Κοιτάζω γύρω και βλέπω τον κόσμο να ζορίζεται, να μαζεύεται, να βλαστημάει, αλλά να συνέρχεται σιγά σιγά. Η αρχική παγωμάρα υποχωρεί μέρα με τη μέρα, πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς; Συνειδητοποιούμε πια πού βρισκόμαστε, και πλέον συμφιλιωνόμαστε με την κατάσταση. Ναι, δύσκολη, ναι, αβέβαιη σε όλα τα επίπεδα, αλλά αυτή είναι. Τώρα πια το ξέρουμε. Και τώρα πια μπορούμε και να χαμογελάμε και λίγο πού και πού, δε θα πεθάνουμε κιόλας. Εύκολη η μιζέρια, αλλά δε βοηθάει και ιδιαίτερα. Κι όσο στηρίζει ο ένας τον άλλο, πού ξέρεις, μπορεί τελικά να βρούμε και καμιάν άκρη. Αρκεί να μας κόψει λίγο παραπάνω, και να μην επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος. Κι έχουμε κάνει ήδη πολλά και δε μας παίρνει για άλλα. Γιατί ήλθον αι ειδοί του Μαρτίου, αλλά δεν παρήλθον.
