Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Παιδί της δεκαετίας του ’60 o Νίκος Σμυρνιός γαλουχήθηκε με την ποπ και την οπ αρτ*. Αυτές τις δύο χρησιμοποιεί με διαφορετικό τρόπο στην νέα του έκθεση με θέμα «Οπτική Τέχνη» που εγκαινιάζεται σήμερα στην Καλλιθέα Χαλκιδικής. Ο ίδιος είπε στον «Τ.Θ.» ότι η νέα του δουλειά «περιλαμβάνει κυρίως ποπ έργα που όμως είναι φτιαγμένα με τεχνικές της οπ αρτ». Καινοτομία του; Ότι χρησιμοποιεί τις τεχνικές της οπ, αλλά μένει πιστός στη θεματολογία της ποπ.
-Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με την οπ αρτ;
-Είμαι 62 ετών. Μεγάλωσα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 και γαλουχήθηκα κυρίως με την ποπ αρτ και την οπ αρτ, η οποία εκείνο τον καιρό ήταν στο φόρτε της. Οπότε έχω εντρυφήσει και στα δύο αυτά ρεύματα. Με συγκινούν ιδιαίτερα τα οπτικά παιχνίδια της οπ αρτ και προσπαθώ να τα εφαρμόσω στην τέχνη μου, παρόλο που φιλοσοφικά “κλείνω” προς την ποπ αρτ. Η έκθεση που θα εγκαινιαστεί σήμερα στη Χαλκιδική περιλαμβάνει κυρίως ποπ έργα που όμως είναι φτιαγμένα με τεχνικές της οπ αρτ.
-Άρα είναι συνδυασμός και των δύο…
-Ναι ακριβώς.
-Τα θέματα που επιλέξατε είναι πορτρέτα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Γιατί;
-Όχι τόσο αντικείμενα, όσο σκηνές. Αν πάρουμε για παράδειγμα τον Άντι Γουόρχολ η θεματολογία της ποπ αρτ βασίστηκε πάρα πολύ στα λεγόμενα icons, δηλαδή τα πορτρέτα γνωστών προσωπικοτήτων. Πρόκειται για ένα κλασικό θέμα στην ποπ αρτ. Εκεί φυσικά δεν πρωτοτυπώ. Ακολουθώ μια πεπατημένη ως προς τη θεματολογία, με ύφος ποπ αρτ. Εκεί όμως που πραγματικά κάνω μεγάλη καινοτομία είναι στο να χρησιμοποιήσω την οπ αρτ για να φτιάξω αυτά τα παραστατικά έργα. Και το λέω αυτό γιατί η οπ αρτ είναι κατεξοχήν αφαιρετική τέχνη. Εγώ διασταυρώνοντας τις δύο, χρησιμοποιώντας δηλαδή τις τεχνικές της οπ, αλλά μένοντας πιστός στη θεματολογία της ποπ, θέλω να πιστεύω ότι κάνω μια καινοτομία. Η γραφή μου είναι οπ, ενώ αυτό που περιγράφω είναι ποπ. Ουσιαστικά είναι ένας συγκερασμός των δύο, ιδιαίτερα ενδιαφέρον.
-Και σε αυτό μεγάλο ρόλο έχει και η ψηφιακή τεχνολογία;
-Ναι με βοήθησε πάρα πολύ, παρόλο που θέλω να διευκρινίσω ότι τα έργα δεν είναι τυπωμένα. Είναι πρωτότυπα. Είναι ζωγραφική. Και κάθε ένα είναι μοναδικό, δεν είναι αντίτυπο.
Απλά το σχέδιο γεννιέται με τη βοήθεια των ψηφιακών μέσων, αλλά μετά η εκτέλεσή του γίνεται παραδοσιακά με το πινέλο πάνω σε επιφάνειες όπως πχ οι καμβάδες ή τα φύλλα αλουμινίου.
-Πώς βλέπετε γενικότερα την ψηφιακή τεχνολογία; Βοηθάει;
-Εμένα με βοηθάει πάρα πολύ. Επειδή για πολλά χρόνια δούλεψα και ως γραφίστας, εξοικειώθηκα από πολύ νωρίς με την ψηφιακή τεχνολογία και έτσι την ξέρω πάρα πολύ καλά στη σχεδίαση και αυτό ήταν αδύνατο να μην με επηρεάσει στην τέχνη μου, στη ζωγραφική μου.
Χρησιμοποιώ τον υπολογιστή ως εργαλείο για να σχεδιάσω, για να δω συνδυασμούς χρωμάτων, για να κάνω διάφορους πειραματισμούς, αλλά μετά η εκτέλεση των έργων γίνεται με τις οξικές τεχνικές.
-Η τέχνη πώς πορεύεται την περίοδο αυτή;
-Αν παρακολουθήσει κανείς το λεγόμενο “χρηματιστήριο της τέχνης” τα τελευταία χρόνια θα διαπιστώσει, όπως εξάλλου εξηγούν και κάποιοι ειδικοί, ότι επειδή ακριβώς οτιδήποτε άλλο έχει γίνει επικίνδυνο για να επενδύσει κάποιος, οι πωλήσεις, των μεγάλων φυσικά καλλιτεχνών, τόσο σύγχρονων, όσο και παλαιότερων, δεν έχουν πέσει. Αντίθετα έχουν ανεβεί και άλλο. Και αυτό είναι ενθαρρυντικό για εμάς τους μικρούς.
Φυσικά έχουμε υπόψη ότι σε άλλο ταμπλό παίζουν οι μεγάλοι και οι οίκοι που τους εκπροσωπούν και σε άλλο κινούμαστε εμείς. Αλλά το ενθαρρυντικό είναι ότι γενικά και σε χώρες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν υπό ανάπτυξη καλλιτεχνικά, όπως είναι η Κίνα και η Ινδία, υπάρχει πλέον μια μεγάλη άνθιση. Γενικά τα πράγματα κινούνται στο χώρο της τέχνης με αποτέλεσμα εμείς να νιώθουμε μια ενθάρρυνση και ότι δεν υπάρχει ένα τέλμα ή μια απαισιοδοξία.
-Μετά τη Χαλκιδική τι ετοιμάζετε;
-Επειδή τα έργα έχουν διεθνή χαρακτήρα με ενδιαφέρει πάρα πολύ να τα προβάλλω στο εξωτερικό. Δεν τολμώ να βγω στο ίντερνετ επειδή η τεχνική μου είναι ιδιαίτερα πρωτότυπη, άρα θα επιδιώξω να κάνω προσωπικές επαφές με γκαλερί του εξωτερικού και να κλείσω κάποιες εκθέσεις.
-Έχετε ήδη κάνει τις πρώτες επαφές;
-Ναι ναι. Είχα επισκεφθεί το Μάιο την Art Athina και ήδη έχω κάνει κάποιες επαφές. Τα Χριστούγεννα, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα κάνω κάποια ταξίδια σε πόλεις της Ευρώπης, με στόχο να “κλείσω” τις εκθέσεις για 1-2 χρόνια μετά.
Λίγα λόγια για το Νίκο Σμυρνιό...
Ο Νίκος Σμυρνιός είναι εικαστικός με διεθνή δραστηριότητα. Σπούδασε με Σουηδική κρατική υποτροφία, αρχικά στο National College of Art and Design της Στοκχόλμης και μετέπειτα στο εκεί Ινστιτούτο Γραφικών Τεχνών.
Εργάστηκε στη Σουηδία για περισσότερο από μια δεκαετία, στο χώρο της επικοινωνίας και της διαφήμισης και στη συνέχεια συνεργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας σε εταιρείες και οργανισμούς στην Ευρώπη.
Δίδαξε σχέδιο και ζωγραφική στον Σουηδικό επιμορφωτικό οργανισμό ABF, ενώ αργότερα εξελέγη τακτικός καθηγητής στο τμήμα Γραφιστικής του ΤΕΙ Αθήνας, θέση την οποία εγκατέλειψε μετά από επταετή θητεία.
Δίδαξε επιπλέον Οπτική Επικοινωνία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στα Κολλέγια ΑΚΤΟ και AAS Applied Arts Studies.
Μεταξύ άλλων έχει εκθέσει έργα του:
-στην 7η Διεθνή Μπιενάλε Αφίσας στη Βαρσοβία, 1978 (τιμητική διάκριση),
-στην 3η Διεθνή Μπιενάλε Αφίσας στο Λάχτι, Φινλανδία, 1979,
-στην Διεθνή Έκθεση Αφίσας για τη χρήση των αστικών μέσων μαζικής μεταφοράς στο Μιλάνο, 1981 (δεύτερο βραβείο),
-στην Πανευρωπαϊκή Έκθεση Coup de Lune στο Παρίσι, 1991,
-στην θεματική έκθεση «Αρχέτυπα» στο Ινστιτούτο Goethe της Θεσσαλονίκης, 2001.
Σήμερα διευθύνει το τμήμα Γραφιστικής του ΑΚΤΟ Θεσσαλονίκης. Είναι μέλος του Ελληνικού Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου και επίτιμος αντιπρόεδρος του Διεθνούς Πολιτισμικού Οργανισμού Freedom for Ever.
Η έκθεση του Νίκου Σμυρνιού, με θέμα «Οπτική Τέχνη» εγκαινιάζεται σήμερα στην αίθουσα Τέχνης «Παλλήνη» στην Καλλιθέα Χαλκιδικής. Πρόκειται για μια εκδήλωση που γίνεται στο πλαίσιο της διοργάνωσης «G-Hotels Culture Events». Διάρκεια έως 2 Σεπτεμβρίου. Ώρες λειτουργίας 18.00-24.00. Είσοδος ελεύθερη.
* Η Οπ Αρτ (Op Art) είναι μια μορφή αφηρημένης, γεωμετρικής τέχνης που αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1960. Σκοπός της είναι κυρίως η πρόκληση του θεατή μέσω φαινομένων οπτικής απάτης και οπτικών ψευδαισθήσεων, συχνά σε ασπρόμαυρες συνθέσεις. Ως καλλιτεχνικό ρεύμα, θεωρείται σε ένα βαθμό συγγενές των κινημάτων του κονστρουκτιβισμού και του νεοπλαστικισμού.
Ο όρος Ποπ Αρτ αναφέρεται στο καλλιτεχνικό κίνημα που αναπτύχθηκε αρχικά στη Μεγάλη Βρετανία και αργότερα στην Αμερική περί τα τέλη της δεκαετίας του '50. Γεννήθηκε ως μια αντίδραση στη σοβαρότητα του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, προβάλλοντας κατά κύριο λόγο σύμβολα του καταναλωτισμού, απλά αντικείμενα που ανάγονταν σε έργα τέχνης αλλά και θέματα δανεισμένα από την κουλτούρα των κόμικς.