Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Η συνάντηση του Μπάρακ Ομπάμα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήρθε σε καταλυτική στιγμή. Την ώρα που η Τουρκία πρέπει να αποφασίσει τη στάση της προς τον Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία. Την ώρα που η αμερικανο-εβραϊκή Noble-Energy αρχίζει τις γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Την ώρα που η ρήξη με το Ισραήλ βαθαίνει, η Παλαιστίνη γίνεται παιχνίδι στις γεωπολιτικές διεκδικήσεις της Άγκυρας και το Κάιρο αμφιταλαντεύεται. Από την άλλη ο Μπάρακ Ομπάμα έχει στα χέρια του την ωρολογιακή βόμβα της Παλαιστινιακής υποψηφιότητας. Έχει την εταιρία του στα ανοικτά της Κύπρου, ενώ η μελλοντική πορεία της Συρίας μπορεί να γίνει εξεχόντως προβληματική (βλέπε Ιράν). Εξ ου και η λύση για τον (προεκλογικό) Ομπάμα και τις ΗΠΑ εν συνόλω φαίνεται προδιαγεγραμμένη και από καιρό ειλημμένη.
Αυτή η λύση διαγράφεται από τα δεδομένα. Ξεκινώντας από το ζήτημα της Συρίας, μετά την συνάντηση με τον Ομπάμα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Ερντογάν δήλωσε πως η Τουρκία διακόπτει κάθε διάλογο με τη συριακή ηγεσία. Παράλληλα, επισήμανε πως εξετάζεται και το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων, πάντα σε συνεργασία με την Ουάσινγκτον. Στο συγκεκριμένο ζήτημα η σύμπνοια ΗΠΑ-Τουρκίας είναι πλέον γεγονός.
Ας περάσουμε στην κυπριακή ΑΟΖ. Ο Ερντογάν χθες δήλωσε πως η «ελληνοκυπριακή κυβέρνηση ενεπλάκη σε μία τρέλα με το Ισραήλ πραγματοποιώντας έρευνες για φυσικό αέριο». Παράλληλα, η τουρκική εφημερίδα «Σαμπάχ» σε προχθεσινό δημοσίευμά της επικαλούνταν ακαδημαϊκή εισήγηση προς το γενικό επιτελείο ενόπλων δυνάμεων, εν έτει 2010, που μετά από έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κοιτάσματα στην Ανατολική Μεσόγειο αξίζουν το ρίσκο πολέμου.
Παρά τις κορώνες του Ερντογάν, η Noble Energy δεν παύει να είναι μια αμερικάνικων συμφερόντων εταιρία. Ακόμη και εν μέσω της επιθετικής γραμμής του Τούρκου πρωθυπουργού δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό πως θα έφτανε στο σημείο να προκαλέσει τόσο άμεσα τις ΗΠΑ. Η αλήθεια είναι πως ο Ερντογάν δεν πρόκειται να ρισκάρει μια τέτοιου βεληνεκούς ενέργεια και ο Μπάρακ Ομπάκα γνωρίζει πως είναι μια διαπραγματευτική ρητορεία. Η Αμερικανίδα βουλευτής της Νεβάδα, Σέλεη Μπέρκλεη, το έθεσε πιο γλαφυρά μιλώντας για «κομπασμούς ψευτοπαλικαρά».
Έτσι φτάνουμε και στο αίτημα της Παλαιστίνης προς τον ΟΗΕ, την τούρκικη κόντρα με το Ισραήλ, τον ρόλο της Αιγύπτου, αλλά και τις αμερικάνικες προεδρικές εκλογές. Εδώ είναι φανερό πως οι ΗΠΑ σκοπεύουν να παίξουν ένα διπλό παιχνίδι. Από τη μια δεν μπορούν παρά να στηρίξουν το Ισραήλ και να καταψηφίσουν το αίτημα για ανεξάρτητο κράτος της Παλαιστίνης. Από την άλλη όμως αυτό θα εκθέσει την Αμερική, και τον «υπέρμαχο» της ελευθερίας Ομπάμα, στα μάτια του αραβικού κόσμου που εξακολουθεί να αλλάζει.
Συνυπολογίζοντας πως η Τουρκία έχει ήδη γυρίσει την πλάτη στο Τελ Αβίβ και ετοιμάζεται να συμμαχήσει με το μετά-Μουμπάρακ Κάιρο, που καίει την ισραηλινή πρεσβεία, οι ΗΠΑ έπρεπε να πάρουν μια σοβαρή απόφαση. Στην απόφαση έπρεπε να προσμετρηθεί ότι παρότι το Ισραήλ απομονώνεται, το εβραϊκό λόμπι εξακολουθεί να παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο στη χορήγηση αμερικανών υποψηφίων Προέδρων.
Ο Μπάρακ Ομπάμα σαφώς και θα κάνει πράξη το βέτο στον ΟΗΕ. Σαφώς και θα προφασιστεί πως το Ισραήλ και Παλαιστίνη θα πρέπει να διαπραγματευτούν και θα υποστηρίξει πως μια μονομερής απόφαση θα έθετε εν αμφιβόλω αυτήν την «ειρηνευτική» διαδικασία. Τις ίδιες ρητορείες θα ακούσουμε και για την τουρκοϊσραηλινή διαμάχη, με κεντρικό άξονα πως «πρέπει να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους», όπως άλλωστε έχει ήδη πει ο κ. Ομπάμα. Όμως, στην πραγματικότητα αυτό που προκύπτει είναι μια απόλυτη διαλλακτικότητα, από πλευράς ΗΠΑ, στα ζητήματα που αφορούν τις τουρκικές διεκδικήσεις. Νέα προνόμια για την ήδη συμμαχική Τουρκία στο βωμό των αλλαγών στη Μέση Ανατολή, όπου ο Ομπάμα θεωρεί ότι ο Ερντογάν μπορεί να παίξει κομβικό ρόλο ώστε οι νέες ηγεσίες που θα προκύψουν να είναι εξίσου φιλικές με τις προηγούμενες.
Μια τελευταία παρατήρηση. Αν η Παλαιστίνη ενεπλάκη στο πολιτικό παιχνίδι Τουρκίας-ΗΠΑ-Ισραήλ το ίδιο συνέβη και με τη χώρα μας και την Κύπρο. Είναι τουλάχιστον λυπηρό Λευκωσία και Αθήνα να εξαρτώνται από τις γεωπολιτικές αποφάσεις και τα εκάστοτε συμφέροντα της Ουάσινγκτον για να εξερευνήσουν τον πλούτο που μπορεί να κρύβεται στα δικά τους ύδατα. Ενώ η Άγκυρα κινείται προς μια αναβάθμιση του ρόλου της στην ευρύτερη περιοχή, Έλληνες και Κύπριοι είναι απλώς διαπραγματευτικά χαρτιά στα χέρια ΗΠΑ και Ισραήλ.
Διαβάστε για το ίδιο θέμα:
Παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου ο ισραηλινός αποκλεισμός της Γάζας
Στρατηγική περιοδεία Ερντογάν στον αραβικό κόσμο
Ερντογάν: Κακομαθημένο παιδί το Ισραήλ
Το Ισραήλ μακριά από την «άνοιξη», ενώ Ευρώπη και ΗΠΑ «λυπούνται»