">
Του ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ
Στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην Επανομή, θα βρίσκεται για σχεδόν μία βδομάδα, το Τίμιο Ξύλο από την Ιερά μονή Κουτλουμουσίου, του Αγίου Όρους.
Για την έλευση του θα πραγματοποιηθεί αύριο στην είσοδο της Πόλης στις 18:30 το απόγευμα τελετή υποδοχής, ενώ θα ακολουθήσει εσπερινός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Το Τίμιο Ξύλο θα φιλοξενηθεί στο Ναό από τις 24ης μέχρι και τις 29 Μαρτίου, όπου οι πιστοί θα έχουν τη δυνατότητα να προσκυνήσουν. Παράλληλα θα μπορούν να επισκεφτούν και την 1η Έκθεση Γραμματοσήμου «Επανομή 2011», που διοργανώνεται, στο πλαίσιο της υποδοχής του Τιμίου Ξύλου της Ι.Μ. Κουτλουμουσίου Αγίου Όρους, στον Ι.Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Επανομής και η οποία είναι θρησκευτικής θεματολογίας και αναπτύσσεται σε 30 εκθεσιακά πλαίσια.
Να σημειωθεί πως ο Ιερός Ναός θα παραμένει ανοιχτός καθημερινά από τις 7.00 το πρωί μέχρι και τις 10.00 το βράδυ.
Η ιστορία του Τίμιου Ξύλου
Μετά από την καταστροφή των Σοδόμων και της Γομμόρας, μέθυσαν τον Λωτ οι κόρες του, που κληρονόμησαν από τη διεφθαρμένη εκείνη κοινωνία σκέψεις, επιθυμίες και διαθέσεις, με αποτέλεσμα να κοιμηθούν με τον ίδιο τους τον πατέρα, να συλλάβουν και να γεννήσουν αγόρια τον Μωάβ και τον Αμάν.
Όταν συνήλθε ο Λωτ και κατάλαβε το φοβερό αμάρτημα της αιμομιξίας, πήγε στο θείο του τον Αβραάμ και του ανέφερε το γεγονός. Ο Αβραάμ τον άκουσε προσεκτικά και του έδωσε τρία ραβδιά, που του είχαν χαρίσει οι τρεις άγγελοι, τους οποίους φιλοξένησε. Και του είπε να τα φυτέψει και να τα ποτίζει φέρνοντας νερό από τον Ιορδάνη ποταμό. Αν κατά τη διαδρομή έβρισκε κάποιον που θα του ζητούσε νερό, να του δώσει και το υπόλοιπο να το χύσει. Του εξήγησε όμως ότι, αν ανθίσουν, τότε θα τον έχει συγχωρέσει ο Θεός.
Ο Λωτ φύτεψε τα τρία ραβδιά και τα πότιζε για χρόνια. Ελάχιστες φορές κατάφερε να τα ποτίσει, γιατί ο διάβολος έπαιρνε τη μορφή ανθρώπου και του ζητούσε νερό. Τελικά τα ραβδιά άνθισαν ως πεύκο, κέδρος και κυπαρίσσι σε ένα και μοναδικό δένδρο.
Όταν ο Σολομώντας έκτιζε το Ναό, έκοψε το τρισύνθετο δένδρο, για να το χρησιμοποιήσει στη στέγη του Ναού. Οι εργάτες όμως, όταν το έκοβαν στις διαστάσεις που ήθελαν και το ανέβαζαν στη στέγη, το έβρισκαν κοντό. Όταν το κατέβαζαν και το μετρούσαν, το έβρισκαν ακριβώς στα μέτρα που ήθελαν. Επειδή αυτό έγινε πολλές φορές, το ονόμασαν «καταραμένο ξύλο» και ο Σολομώντας έδωσε την εντολή να τοποθετηθεί στην κεντρική είσοδο, ώστε όλοι όσοι έμπαιναν στο Ναό να το πατούν και να το ατιμάζουν. Όταν ήλθε η ώρα να σταυρώσουν το Χριστό, οι Εβραίοι πήραν αυτό το «καταραμένο ξύλο» και κατασκεύασαν το σταυρό του Χριστού, ώστε σταυρώνοντάς Τον σ’ αυτό με τις αυξομειώσεις του μήκους να γίνεται πιο επώδυνο το Μαρτύριο. Αυτό το «καταραμένο ξύλο» τελικά έγινε το ξύλο της ζωής, όπου Κύριος έχυσε το αίμα Του και κατάργησε το θάνατο.
Ποιος είναι ο Ναός που θα φιλοξενηθεί
Ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Παναγίας, σύμφωνα με την κτιτορική επιγραφή, κτίστηκε το έτος 1865 και μέχρι το έτος 1914 περίπου χρησιμοποιήθηκε ως κοιμητηριακός.
Είναι δισυπόστατος, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου και στο Μεγαλομάρτυρα Άγιο Δημήτριο το Μυροβλύτη. Αυτό προκύπτει από την ύπαρξη δεύτερης Αγίας Τράπεζας στα δεξιά του Ιερού Βήματος, η οποία αντιστοιχεί στο παρεκκλήσι του αγίου Δημητρίου, καθώς και η ιδιαίτερη Ωραία Πύλη.
Ο Ιερός Ναός είναι λιθόκτιστος και ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης ξυλόστεγης Βασιλικής, που είναι ευρύτατα διαδεδομένος στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Στην αρχική της μορφή η στέγη είχε επικάλυψη με σχιστολιθικές πλάκες αλλά σήμερα έχει επικάλυψη με ευρωπαϊκά κεραμίδια.
Μεγάλη φροντίδα έχει δοθεί στην εξωτερική όψη της πενταγωνικής κόγχης του Ιερού Βήματος. Αυτή είναι κτισμένη με πελεκητούς πωρόλιθους και κοσμείται με κεραμικό σταυρό σε κάθε πλευρά της.
Στα αετώματα της ανατολικής και δυτικής όψεως υπάρχει από ένας ελλειψοειδής φεγγίτης, στοιχείο που απαντά με διάφορες παραλλαγές στους μεταβυζαντινούς Ναούς της Μακεδονίας.
Ο κυρίως Ναός διαιρείται εσωτερικά με δυο σειρές από ξύλινους επιχρισμένους κίονες σε τρία κλίτη, από τα οποία το μεσαίο είναι πλατύτερο και υψηλότερο.
Στο ανατολικό μέρος του Ναού, όπως συμβαίνει στις περισσότερες μεταβυζαντινές Εκκλησίες, εξέχει η ημικυκλική αψίδα της κόγχης του ιερού Βήματος, ενώ οι κόγχες της Προθέσεως και του Διακονικού,τη θέση του οποίου κατέχει η αγία Τράπεζα του αγίου Δημητρίου, διανοίγονται μέσα στο πάχος του ανατολικού τοίχου.
Η ύπαρξη από το 1853 της εικόνας του αγίου Αργυρίου στη Βημόθυρα, πριν από την ανέγερση του Ιερού Ναού της Παναγίας το 1865, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτά ανήκουν σε προγενέστερο Ναό ίσως και στον προϋπάρχοντα κοιμητηριακό Ναό.
Στα δυτικά υπάρχει Νάρθηκας, ο οποίος αρχικά είχε τη μορφή ανοιχτής τοξωτής πεσσοστοιχίας και πάνω απ’ αυτόν Γυναικωνίτης. Αυτή η διαμόρφωση του δυτικού τμήματος του Ναού με Νάρθηκα στο ισόγειο και υπερκείμενο Γυναικωνίτη εμφανίζεται συχνά στις τρίκλιτες Βασιλικές της Τουρκοκρατίας.
Σήμερα, ο Ιερός Ναός εξωραϊσμένος εξ ολοκλήρου και πλήρως ανακαινισμένος, αποτέλει κόσμημα και καύχημα τόσο για την πόλη και τους κατοίκους της Επανομής όσο και για την Ιερά Μητρόπολη Νέας Κρήνης και Καλαμαρίας.
ΠΛΑΙΣΙΟ 1
Λίγα λόγια και για την Ιερά μονή Κουτλουμουσίου, του Αγίου Όρους
Στην κατάφυτη πλαγιά που κατεβαίνει από τις Καρυές προς την βορινή ακτή του Αγίου Όρους κτίσθηκε τον 11ο αιώνα από τον Όσιο Κάλλιστο, επονομασθέντα Κουτλουμούση, Μοναστήρι τιμώμενο στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος.
Πρώτος ευεργέτης και κοσμήτωρ της Μονής ήταν ο αυτοκράτωρας Αλέξιος Α’ Κομνηνός, ο οποίος χάρισε στο μοναστήρι ένα μεγάλο τεμάχιο Τίμιου Ξύλου, τμήμα από το άφθαρτο πόδι της Αγίας Άννης και άλλα ιερά λείψανα. Το 1370 κτίζεται το σημερινό Καθολικό. Εξαιρετικής ωραιότητας είναι το ξυλόγλυπτο και επίχρυσο τέμπλο του, που κατασκευάστηκε το 1800, καθώς και οι ζωηρές τοιχογραφίες που ιστορήθηκαν από το εργαστήρι του Θεοφάνους του Κρητός το 1540. Στο αριστερό προσκυνητάρι του Καθολικού δεσπόζει η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Στυλαρινής ή Γιάτρισσας (14ος αι.), ενώ στο σύνθρονο του αγίου Βήματος βρίσκεται η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Βηματάρισσας. Το προσαρτημένο παρεκκλήσι είναι αφιερωμένο στην εφέστιο, δηλαδή προστάτιδα, εικόνα της Μονής, την Φοβερά Προστασία (14ος αι.). Η αρχαία παράδοση καταγράφει ως πρώτο θαύμα της την διάσωση της Μονής από Καταλανούς πειρατές.
Μετά την περίοδο των πειρατικών επιδρομών η Μονή γνωρίζει σταθερή ανάπτυξη και από το 1574 καταλαμβάνει την έκτη θέση στην ιεραρχία των Αθωνικών Μονών. Στην πολυκύμαντη ιστορική πορεία της αναδεικνύει Οσίους και μάρτυρες. Αναδεικνύει επίσης διδασκάλους του Γένους και νεομάρτυρες κατά τους αιώνες της Οθωμανικής δουλείας, ενώ συντηρεί εστίες πίστεως και φρονήματος στα μετόχια της ανά την Ελλάδα και την Ρουμανία.
Η Μονή υπέφερε από πολλές φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές και σεισμούς), από τις οποίες ευτυχώς σώθηκε η αξιόλογη βιβλιοθήκη της. Σήμερα διανύει περίοδο αναστηλώσεως και αποκαταστάσεως. Οι αδελφοί, υπό την πνευματική καθοδήγηση του Καθηγουμένου, διακονούν, φιλοξενούν, αγιογραφούν, επιμελούνται εκδόσεις και προ παντός λατρεύουν νυχθημερόν τον Θεό.
ΠΛΑΙΣΙΟ 2
Το πρόγραμμα
Το πρόγραμμα καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του Τίμιου Ξύλου, στην Επανομή είναι το εξής:
ΑΥΡΙΟ 24 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011
6.30μμ Υποδοχή Τιμίου Ξύλου στην είσοδο της Πόλεως
7.00μμ Μεγάλος Πανηγυρικός Εσπερινός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
8.30μμ Εγκαίνια Φιλοτελικής Εκθέσεως Θρησκευτικού Περιεχομένου
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011
7.00πμ Θ. Λειτουργία – Δοξολογία – Κατάθεση στεφάνων – Παρέλαση
7.00μμ Εσπερινός με Χαιρετισμούς της Παναγίας – Ομιλία Αρχιμ. Χριστοδούλου, ηγουμένου Ι.Μ. Κουτλουμουσίου – Αγρυπνία
ΣΑΒΒΑΤΟ 25 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011
7.00πμ Όρθρος – Θ. Λειτουργία
10.00πμ Ιερό Ευχέλαιο
6.00μμ Εσπερινός με Χαιρετισμούς Τιμίου Σταυρού
ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011
7.00πμ Όρθρος – Τελετή προσκύνησης Τιμίου Σταυρού - Θ.Λειτουργια – Λιτανεία
6.00μμ Κατανυκτικός εσπερινός
8.00μμ Εορτή αφιερωμένη στην 25η Μαρτίου1821 στο Δημοτικό Θέατρο Επανομής
ΔΕΥΤΕΡΑ 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011
7.00πμ Όρθρος – Ώρες – Εσπερινός με Προηγιασμένη
11.00πμ Παράκληση Παναγίας
7.00μμ Απόδειπνο – Χαιρετισμοί Τιμίου Σταυρού
ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011
7.00πμ Όρθρος – Ώρες – Εσπερινός – Αγιασμός
5.00μμ Απόδειπνο – ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ
