">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
«Το στοίχημά μας ήταν να κάνουμε ένα άνοιγμα προς τους πολίτες της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας. Θέλαμε να δείξουμε πως δεν είμαστε μόνο ένα επίσημο ίδρυμα (…). Με συναντήσεις που κάναμε προέκυψαν νέες συνεργασίες και νέα πράγματα. Και το καταπληκτικό είναι ότι αυτό γίνεται πολύ εύκολα στη Θεσσαλονίκη».
Αυτά μας είπε μεταξύ άλλων ο διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης κ. Ζυλιέν Κιαπώνε Λουκέζι. Λίγο πριν ολοκληρωθεί η θητεία του (στα τέλη Αυγούστου) μίλησε στον «Τ.Θ.» για τους στόχους που έθεσε, για τις συνεργασίες που πέτυχε, αλλά και για τον νέο θεσμό που σύστησε με στόχο την στήριξη νέων καλλιτεχνών.
Αναφέρθηκε στο θέμα επιλογής της δεύτερης ξένης γλώσσας που θα λειτουργήσει ουσιαστικά από τον Σεπτέμβρη, αλλά και στην πρωτοβουλία διανομής γαλλικών βιβλίων σε πόλεις, χωριά και συλλόγους της Βόρειας Ελλάδας.
Μας είπε ότι ελπίζει πως η χώρα μας σταδιακά θα προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες για να υπάρχει πάλι μια ισορροπία. Ωστόσο εξέφρασε το φόβο ότι η κρίση θα διαρκέσει πολύ ακόμη γιατί οι αλλαγές είναι αργές.
Μας αποκάλυψε το όνομα του νέου διευθυντή, που δεν είναι άλλος από τον Γενικό Πρόξενο της Γαλλίας στην Ελλάδα κ. Κριστιάν Τιμονιέ, ενώ τόνισε πως η έκθεση για τον Μέγα Αλέξανδρο στο Λούβρο με εκθέματα από τη Μακεδονία θα δώσει μια νέα ώθηση στον τουρισμό της Βόρειας Ελλάδας με τουρίστες ποιότητας.
-Τι έχετε αποκομίσει αυτό το διάστημα που είστε διευθυντής;
-Τα δύο χρόνια που είμαι εδώ (από τα τέλη Σεπτέμβρη 2009) νομίζω ότι είναι ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα για να κάνει κανείς μια ουσιαστική δουλειά. Αλλά καταφέραμε να κάνουμε αρκετά πράγματα για το Γαλλικό Ινστιτούτο στους τομείς που έχουμε αρμοδιότητα: συνεργασία με Πανεπιστήμια, μορφωτική συνεργασία, πολιτιστική δράση και Γαλλικό Σχολείο (σημ. ο ίδιος διευθύνει και το Γαλλικό Σχολείο που στεγάζεται στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης).
-Η θητεία είναι τριετής;
-Δεν υπάρχει ένας κανόνας. Το ίδρυμα αυτό έχει μια μακρά ιστορία. Από το 1906 που πρωτολειτούργησε έχουν περάσει πολλοί διευθυντές. Κατά μέσο όρο η θητεία είναι τρία χρόνια, αλλά για παράδειγμα ο κ. Μπερανζέ έμεινε 8 χρόνια, ένας άλλος διευθυντής έμεινε ένα χρόνο… Αυτό εξαρτάται.
-Είναι δική σας απόφαση ή καθορίζεται από την Γαλλία;
-Όταν ήρθα είχα μια σημαντική αποστολή: να υπάρξει ένας οίκος της Γαλλίας εδώ, στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Και να δουλέψουμε μαζί με το Ελληνικό Προξενείο. Ουσιαστικά θέλαμε να κάνουμε μια δομική ανοικοδόμηση της διοίκησης του Γαλλικού Ινστιτούτου στο σχέδιο της διπλωματίας που έχουμε στην Ελλάδα.
Αυτό βέβαια δεν ήταν μια αποστολή αποκλειστικά δική μου. Την είχα μοιραστεί και με τη συνάδελφό μου στην Αθήνα (στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών) κα Catherine Suard και με τον Γενικό Πρόξενο Γαλλίας στην Ελλάδα κ. Κριστιάν Τιμονιέ και σε δύο χρόνια, σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών, καταφέραμε να υπάρχει ένα νέο σχέδιο εδώ. Οπότε ο στόχος επετεύχθη και έτσι φεύγω σχετικά νωρίς από τη Θεσσαλονίκη. Και είχα την ευκαιρία να επιλέξω ένα νέο προορισμό για την επόμενή μου θέση.
-Σε ποσοστό, πόσο τoις 100 έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που βάλατε;
-Δεν το είχα σκεφτεί με αριθμούς… Όμως σκεφτείτε ότι είναι ένα μεγάλο ίδρυμα, έχουμε πάρα πολύ δουλειά να κάνουμε. Υπήρχαν πολλά που έπρεπε να αλλάξουμε και να κάνουμε σε όλους τους τομείς, κάποια έγιναν, άλλα δεν τα έχω αγγίξει καν. Οπότε δεν μπορώ να πω ότι έχουν επιτευχθεί τα σχέδιά μου στο 100%. Μην ξεχνάτε ότι σε δύο χρόνια δεν μπορεί να τα κάνει κανείς όλα.
Από την άλλη πλευρά, έχουν ήδη ξεκινήσει πολλά πράγματα, έχω αφήσει ανοιχτά βιβλία και πολλές ιδέες για τους διαδόχους μου.
-Τα χρόνια που ήρθατε ήταν ούτως ή άλλως αρκετά δύσκολα γενικότερα για τη χώρα μας… Πιστεύετε ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει;
-Τη στιγμή που έφτασα στη χώρα ο κόσμος μόλις είχε αντιληφθεί την κρίση. Τώρα τη βιώνει στην καθημερινότητά του και αυτό είναι που μου ραγίζει την καρδιά.
Η μεγάλη ελληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγί που απεβίωσε πριν λίγο καιρό είχε εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της Ελλάδας. Προσωπικά έχω την ελπίδα ότι η χώρα σταδιακά θα προσαρμοστεί στην κατάσταση για να υπάρχει πάλι μια ισορροπία. Ωστόσο φοβάμαι ότι η κρίση θα διαρκέσει πολύ ακόμη γιατί οι αλλαγές είναι αργές.
Από την πλευρά μας εμείς κρατήσαμε σταθερές τις τιμές στο Ινστιτούτο (το οποίο είναι μη κερδοσκοπική εταιρεία), ενώ ξεκινήσαμε ένα νέο πρόγραμμα για να στηρίξουμε τους νέους δημιουργούς: ανοίξαμε την γκαλερί και δίνουμε υποτροφία για να παρουσιάσει ένας νέος Έλληνας κάτω των 35 ετών την πρώτη προσωπική του έκθεση ή συναυλία ή βίντεο αρτ. Αυτό το κάνουμε ώστε να δώσουμε βήμα στους νέους που δεν έχουν προοπτικές, δεν έχουν τον τρόπο να μιλήσουν να εκφραστούν και δεν έχουν την εμπιστοσύνη των πιο μεγάλων. Πάνε λοιπόν στο εξωτερικό και εκεί σημειώνουν επιτυχία.
Αυτό το βρίσκουμε και σε άλλες χώρες, αλλά εδώ είναι πιο έντονο. Οπότε εμείς θέλαμε να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή σε αυτούς τους ανθρώπους και κάπως έτσι ξεκινήσαμε πριν τρεις μήνες αυτό το θεσμό.
-Θα είναι ετήσιο αυτό το πρόγραμμα;
-Ναι, αλλά μπορούμε να το κάνουμε μέχρι και δύο φορές το χρόνο. Μοναδική προϋπόθεση είναι ο δημιουργός να έχει σπουδάσει εξ’ ολοκλήρου ή εν μέρει στη Γαλλία ή το θέμα του έργου του να είναι γαλλικό.
-Οι άξονες στους οποίους εστιάσατε περισσότερο ήταν το περιβάλλον, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός. Γιατί;
-Θέλαμε να δείξουμε πως δεν είμαστε μόνο ένα επίσημο ίδρυμα, αλλά είμαστε πρόθυμοι για νέα ανοίγματα. Με συναντήσεις που έχω κάνει προέκυψαν νέες συνεργασίες και νέα πράγματα. Και το καταπληκτικό είναι ότι αυτό γίνεται πολύ εύκολα σε αυτή την πόλη. Το στοίχημά μας ήταν να κάνουμε ένα άνοιγμα προς τους πολίτες της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας.
Δώσαμε έμφαση στο περιβάλλον και υπογραμμίσαμε την προστασία του περιβάλλοντος ως ένα βασικό άξονα της δουλειάς μας. Ακόμη ασχοληθήκαμε καθημερινά με τα σχολεία στην προσπάθεια να διαδώσουμε περισσότερο τη γαλλοφωνία, να περάσουμε την αγάπη για τη γαλλική γλώσσα και να δείξουμε την κουλτούρα που συνδέεται με αυτή τη γλώσσα.
Παράλληλα συνεργαστήκαμε με τους φορείς και με το δήμο, με τα μεγάλα μουσεία, ιδιαίτερα με το Αρχαιολογικό (πχ. έκθεση για τα 50 χρόνια Asterix), το Τελλόγλειο (έκθεση για τον Τουλούζ Λωτρέκ), το Μουσείο Φωτογραφίας (έκθεση με τα αυτοχρώματα στη Ροτόντα), αλλά και με άλλους μικρούς φορείς και συλλόγους.
Προσπαθήσαμε πάντα με την ομάδα μου, να δείξουμε ότι σε όλα τα πράγματα, σε όλες τις υπηρεσίες υπάρχει ένα νόημα και ένα όραμα.
-Ας πάμε λίγο στο θέμα της εκπαίδευσης... Διάβασα πρόσφατα ότι χαρίσατε γαλλικά βιβλία σε μια βιβλιοθήκη στην Πρέσπα στο πλαίσιο διάδοσης της γαλλικής γλώσσας. Υπάρχει πρόθεση αυτή η πρωτοβουλία να συνεχιστεί;
-Αυτή η δράση δεν ήταν μεμονωμένη. Είναι μια πιο προσωπική πρόταση.
Πήραμε δωρεά 2000 καινούρια βιβλία από ένα ίδρυμα στη Γαλλία και σκέφτηκα ότι έπρεπε να διανεμηθούν σε όλη τη Βόρειο Ελλάδα. Δημιουργήσαμε λοιπόν ένα πρόγραμμα δωρεών. Σε συνεργασία με την ακόλουθο μορφωτικής εκπαίδευσης στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης την κα Κομπ και με συμβούλους γαλλικής γλώσσας σε κάθε περιοχή της Β.Ελλάδας κάναμε ένα πρόγραμμα και τους ζητήσαμε να μας προτείνουν τέσσερα σχολεία ( δύο δημοτικά, ένα γυμνάσιο και ένα λύκειο) που μαθαίνουν τα γαλλικά και όπου οι καθηγητές είναι δυναμικοί, δραστήριοι και έχουν όρεξη για να τους δώσουμε βιβλία και να τα αξιοποιήσουν.
Και αυτό θα γινόταν σε μεγάλεις πόλεις, αλλά και σε χωριά, σε ελληνογαλλικούς συλλόγους της Β.Ελλάδας (για να κάνουν French corners), σε βιβλιοθήκες (όπως στη Δράμα ή στις Πρέσπες - εκεί δώσαμε 70 βιβλία) και κάποια κρατήσαμε εδώ για το Γαλλικό Σχολείο.
Θέλαμε με αυτό τον τρόπο να δείξουμε, ακόμη και στο μικρό σχολείο που μαθαίνει γαλλικά, ότι το Γαλλικό Ινστιτούτο είναι το σημείο αναφοράς τους αν θέλουν να ρωτήσουν και να μάθουν κάτι.
Η δράση θα συνεχιστεί από τον Σεπτέμβρη.
-Μια αλλαγή που ισχύει από φέτος είναι η επιλογή της δεύτερης ξένης γλώσσας στα δημοτικά σχολεία. Υπάρχουν στοιχεία για το πόσα σχολεία επέλεξαν τα Γαλλικά; Έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία;
-Έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία, η μέτρηση όμως δεν έχει ολοκληρωθεί. Έχουμε όμως μια γενική ιδέα. Στην Δυτική Θεσσαλονίκη τα πράγματα έχουν ως εξής: 2300 παιδιά έχουν επιλέξει τα Γερμανικά, 1600 τα Γαλλικά, 800 τα ιταλικά και 600 τα ισπανικά. Όμως τι γίνεται μετά; Το αποτέλεσμα είναι ότι στη Δυτική Θεσσαλονίκη με βάση τα παραπάνω στοιχεία θα υπάρχουν 72 σχολεία που θα κάνουν Γερμανικά, 12 που θα κάνουν Γαλλικά, 1 που θα κάνει Ιταλικά και κανένα για τα Ισπανικά.
-Δεν είναι καλά σχεδιασμένο;
-Αυτό το θέμα είναι λίγο περίπλοκο… Η μεταρρύθμιση αυτή κατά τη γνώμη μας δεν είναι εφικτή για να αποκτήσει κανείς ένα καλό και λειτουργικό επίπεδο στη δεύτερη ξένη γλώσσα στο σχολείο. Αυτό είναι που μας ανησυχεί.
Το δεύτερο θέμα είναι ότι με αυτό τον τρόπο που έχει γίνει η επιλογή, αν και δεν έχουμε ακόμη τους τελικούς αριθμούς, ξέρουμε ότι θα βρούμε μια Νότια Ελλάδα που θα κάνει Γαλλικά και μια Βόρεια Ελλάδα που θα κάνει Γερμανικά. Και αυτό είναι ένα πρόβλημα για εμάς στη Βόρεια Ελλάδα και για τους Γερμανούς στη Νότια.
Θέλουμε λοιπόν να δουλέψουμε με τους περιφερειακούς διευθυντές που θα κάνουν την τελική αναλογία ώστε να υπάρχει ακόμη σε κάποιες περιοχές η δυνατότητα επιλογής της δεύτερης γλώσσας. Αν για παράδειγμα υπάρχει δυνατότητα να χτίσει μια τάξη ακόμη και με 15 άτομα γιατί να μην γίνει; Αυτά βέβαια είναι λεπτομέρειες και θα φανούν στην πράξη.
Αλλά υπάρχει και άλλη πτυχή: πίσω από τις γλώσσες είναι και οι καθηγητές που έχουν μια ζωή κάπου και έχουν μορφωθεί για να διδάξουν μια γλώσσα. Τι θα κάνουν μετά; Λογοτεχνία ή κάτι άλλο; Όλα αυτά έχουν μια ένταση και εμείς προσπαθούμε να μειωθεί όσο το δυνατό πιο ανώδυνα και να βρούμε τις καλύτερες λύσεις για τον μαθητή.
Τα αγγλικά είναι απαραίτητα. Αυτός που θέλει να κάνει μια καριέρα πρέπει να κάνει επένδυση στη δεύτερη ξένη γλώσσα.
-Ολοκληρώνετε τη θητεία σας τέλη Αυγούστου. Αυτός που θα σας διαδεχτεί πρέπει να ακολουθήσει κάποια από τα δικά σας σχέδια που έχουν ήδη δρομολογηθεί ή χαράσσει το δικό του πρόγραμμα;
-Σε αυτή την περίοδο διαδοχής έχω ήδη προγραμματίσει πράγματα μέχρι και το τέλος του χρόνου, ενώ έχουμε πάρει οικονομική βοήθεια για μια έκθεση που θα έρθει το Μάρτιο στην πόλη, μετά την παρουσίασή της στη Λιουμπλιάνα και το Βελιγράδι.
Αλλά από κει και πέρα σίγουρα και ο νέος διευθυντής θα καταρτίσει το δικό του πρόγραμμα. Αλλά θα έχει και τα μεγάλα ραντεβού: το Φεστιβάλ Κινηματογράφου και το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, με το οποίο θέλουμε να έχουμε μια πολύ δυνατή συνεργασία και φέτος.
Είναι και οι διεθνείς ημέρες γαλλοφωνίας που θα συνεχιστούν και ο Μάρτιος θα είναι ένας μήνας αφιερωμένος στη Γαλλία, ενώ θα γίνει και εκδήλωση για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Αυτή είναι η επιθυμία του νέου διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου που δεν είναι άγνωστος στην Ελλάδα.
Πρόκειται για τον Γενικό Πρόξενο της Γαλλίας στην Ελλάδα τον κ. Κριστιάν Τιμονιέ. Παραμένει πολιτική φιγούρα και εκπρόσωπος της γαλλικής δημοκρατίας εδώ, αλλά θα αναλάβει και τη διεύθυνση του Γαλλικού Ινστιτούτου. Παράλληλα θα έρθει ένας αναπληρωτής διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου, ο οποίος θα γίνει διευθυντής του Γαλλικού Σχολείου εδώ και θα έχει την ευθύνη στο κέντρο γλωσσών και στο κέντρο εξετάσεων. Πρόκειται για έναν εκπαιδευτή, που έχει σπουδάσει αρχαία ελληνικά και τώρα είναι διευθυντής σε σχολείο στη Γαλλία.
-Εσείς τι θα κρατήσετε από τη Θεσσαλονίκη;
-Πολλά πράγματα. Έχω περάσει μόνο δύο χρόνια της ζωής μου εδώ, αλλά έχω πολλές αναμνήσεις. Θα την επισκέπτομαι γιατί έχω πολλούς φίλους εδώ. Και αν γίνει απευθείας πτήση με το Τελ Αβίβ η απόσταση θα είναι λιγότερο από δύο ώρες.
Έχω έναν καταπληκτικό οδηγό (βιβλίο) για την χώρα και καταλαβαίνω ότι έχω πολλά πράγματα να δω.
Από την άλλη πλευρά χαίρομαι που με αφορμή την έκθεση που θα γίνει στο Λούβρο για το Μέγα Αλέξανδρο πολλά εκθέματα από τη Μακεδονία θα ταξιδέψουν στη Γαλλία. Ήταν μια ιδέα του γενικού μας πρόξενου και την αγκάλιασαν όλοι. Και με αφορμή αυτή την έκθεση θα αναδειχθεί και ο τουρισμός στη Βόρεια Ελλάδα. Πολλοί φίλοι μου που έχουν έρθει εδώ δεν ήξεραν σχεδόν τίποτε για την περιοχή. Υπάρχει μια βιοποικιλότητα απίστευτη και τα τοπία είναι πραγματικά υπέροχα από τις Πρέσπες, μέχρι τα Πομακοχώρια και από την Καστοριά μέχρι τα Ζαγοροχώρια. Αυτό που χρειάζεται είναι τουρίστες ποιότητας και στη Γαλλία έχουμε πολλούς τουρίστες ποιότητας που θα θέλαμε να ανακαλύψουν την Β.Ελλάδα.
