">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ο Ρούπερτ Μέρντοχ στη Βουλή των Κοινοτήτων. Έπειτα από δεκαετίες επιρροής της πολιτικής σκηνής της Βρετανίας, χθες ο Ρ. Μέρντοχ αναγκάστηκε να δώσει το παρόν και να κριθεί από αυτήν. Μια συμβολική εξέταση του ανθρώπου που προ μιας εβδομάδας θεωρούνταν ανέγγιχτος, δρώντας υπερβατικά και εποπτικά, περίπου σαν το Νιτσεϊκό υπεράνθρωπο.
Η πρώτη εφημερίδα του Ρ. Μέρντοχ στη Βρετανία ήταν η News of the World το 1968, ενώ ακολούθησε η Sun ένα χρόνο αργότερα. Πριν την εξαγορά του βαρόνου, η Sun ήταν μια φιλοαριστερή εφημερίδα στην παράδοση της Daily Herald, την οποία και αντικατέστησε. Ο Ρ. Μέρντοχ την άλλαξε εν μια νυκτί. Η συμμαχία του με τη Μάργκαρετ Θάτσερ χάραξε μια ολόκληρη περίοδο ραγδαίων αλλαγών στη Βρετανία. Ο πόλεμος των Φώκλαντ, λόγω του οποίου κέρδισε το προσωνύμιο, Σιδηρά Κυρία, η Μ. Θάτσερ, η συντριβή των σωματείων και η θανάτωση του κράτους πρόνοιας ήταν έργο Θάτσερ, με τον Ρ. Μέρντοχ να υποστηρίζει με ζήλο. Η ανεργία και ο πληθωρισμός κάλπαζαν όμως ο Ρ. Μέρντοχ υπέσκαπτε το πνεύμα εθνικισμού, που γνώρισε την έξαρσή του στις 74 μέρες του πολέμου με την Αργεντινή. Την ίδια ώρα βοηθούσε την Μ. Θάτσερ να πολεμήσει εναντίον του «μεγάλου εχθρού της ελευθερίας», όπως η ίδια έχει αποκαλέσει το σοσιαλισμό.
Οι Pulp τραγούδησαν την «Τελευταία μέρα της απεργίας των ανθρακωρύχων», λέγοντας πως αυτή η μέρα ήταν η Μάγκνα Κάρτα για αυτή την περιοχή της πόλης. Δεν ήταν έτσι. Η νίκη της Μ. Θάτσερ δεν επηρέασε μόνο μια πόλη ή μια χώρα. Στην πραγματικότητα αποτέλεσε τον καταστατικό χάρτη για όλα αυτά που σήμερα αποκαλούμε χαρακτηριστικά του νεοφιλελευθερισμού.
Παράλληλα, ήταν η περίοδος που ο Ρ. Μέρντοχ έγινε ο Αυτοκράτορας των ΜΜΕ. Ο Ρ. Ρίγκαν από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και η Μ. Θάτσερ στο Μεγάλο Νησί διευκόλυναν τη συγκέντρωση μέσων στα χέρια του Ρ. Μέρντοχ με αντάλλαγμα τη στήριξή του. Επί παραδείγματι, η ναυαρχίδα του Βαρόνου στις ΗΠΑ, το κανάλι FOX, αγοράστηκε το 1985, επί προεδρίας Ρ. Ρίγκαν. Έκτοτε έχει παραμείνει πιστός σύμμαχος των Ρεπουμπλικάνων.
Για να επιστρέψουμε όμως στη Βρετανία, ο Ρ. Μέρντοχ στα χρόνια της Σιδηράς Κυρίας ήταν ο πιστός σύμμαχος που συνεπικουρούσε στο πρόγραμμα των Τόρις. Όμως από την παραίτηση της Μ. Θάτσερ (1990) και έπειτα απέκτησε ακόμη πιο πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική ζωή της χώρας. Στις εκλογές του 1992, οι εφημερίδες του Βαρόνου επιτίθονταν καθημερινά στον Νιλ Κίνοκ των Εργατικών. Το πρωτοσέλιδο της Sun ανήμερα των εκλογών έχει πλέον αποκτήσει εμβληματικό χαρακτήρα. Ο τίτλος έλεγε «Αν ο Κίνοκ νικήσει σήμερα, παρακαλείται ο τελευταίος που θα φύγει από τη Βρετανία να κλείσει την πόρτα». Σε μια πύρρειος νίκη, σαν αυτή που έφερνε την επόμενη μέρα τον Τζον Μέιτζορ στην Ντάουνιγκ Στριτ, ένα τέτοιο πρωτοσέλιδο ήταν αρκετό. Η εφημερίδα το πανηγύρισε δεόντως με ένα εξίσου αλησμόνητο πρωτοσέλιδο με τίτλο «Η Sun τις κέρδισε», αναφερόμενη στις εκλογές. Ο τίτλος στα αγγλικά, «It’s the Sun Wot Won It», έχει το δικό του ενδιαφέρον καθώς έμελλε να καθιερωθεί ως φράση κλισέ.
Στις επόμενες εκλογές ο Ρ. Μέρντοχ άλλαξε πλευρά. Από τους Τόρις, που είχε στηρίξει για 19 χρόνια, πέρασε στους Εργατικούς του Τόνι Μπλερ. Στον εγχώριο τύπο η αλλαγή πλευράς του Ρ. Μέρντοχ δεν πέρασε απαρατήρητη. Σύμφωνα με την Guardian, ο Βαρόνος των ΜΜΕ ήταν στην πραγματικότητα ένας αγνός καιροσκόπος που βλέποντας το πολιτικό άστρο του Τ. Μπλερ να ανατέλλει, και τις δημοσκοπήσεις να προβλέπουν νίκη των Εργατικών, πήρε μια επιχειρηματική απόφαση. Όντως, από την εκλογή του Τ. Μέιτζορ το 1992, οι δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν τους Εργατικούς σαν το απόλυτο φαβορί. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Ο Ρ. Μέρντοχ προέβλεψε τις εξελίξεις, ως γνήσιος πραγματιστής, αλλά παράλληλα τις καθόρισε. Ο λόγος ήταν πολύ απλός. Ο Τόνι Μπλερ δεν αποτελούσε απειλή για τον Βαρόνο. Ήταν συνεχιστής της Μ. Θάτσερ και μάλιστα πιο υπάκουος.
Οι επαφές του Ρ. Μέρντοχ με τον Τ. Μπλερ έχουν μείνει θρυλικές στο Μεγάλο Νησί. Το συναπτά τηλεφωνήματα του τότε πρωθυπουργού της Βρετανίας προς τον Βαρόνο των ΜΜΕ τον Μάρτιο του 2003 οδήγησαν στην εμπλοκή της Αγγλίας στον πόλεμο του Ιράκ. Η αντίληψη ότι ο Ρ. Μέρντοχ προέτρεψε τον Τ. Μπλερ για την επίθεση παραμένει ιδιαιτέρως κραταιή. Από το Νοέμβριο του 2008, υπάρχουν και αποδεικτικά στοιχεία της ανταποδοτικής σχέσης των δυο ανδρών. Έγγραφα της Ντάουνινγκ Στριτ από το 1998 αποδεικνύουν πως ο Τ. Μπλερ βοήθησε τον Ρ. Μέρντοχ να ξεπεράσει μια επίσημη έρευνα που διακινδύνευε ένα επιχειρηματικό του σχέδιο. Η έρευνα γινόταν από την Ευρωπαϊκή Κομισιόν, αφορούσε μια εφαρμογή για αγορές μέσω τηλεοράσεων και ένα χρόνο μετά τέθηκε σε ισχύ. Το 2001 η εν λόγω εφαρμογή, που λεγόταν British Interactive Broadcasting, κατέρρευσε καθώς δεν άντεξε τον ανταγωνισμό των διαδικτυακών αγορών.
Μετά την παραίτηση Μπλερ, πρωθυπουργός ορίστηκε ο Γκόρντον Μπράουν ο οποίος φρόντισε να μην τα βάλει με τον Ρ. Μέρντοχ, όμως δεν υπάρχουν υπόνοιες για ανοικτή γραμμή επικοινωνίας των δυο ανδρών.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο σήμερα. Ή ακόμη καλύτερα στην 21η Οκτωβρίου 2010. Τότε έγιναν οι τελευταίες δηλώσεις του Ρ. Μέρντοχ στην Αγγλία πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο. Στο Λάνκαστερ Χάουζ του Λονδίνου μπροστά σε 200 θεατές, ο Ρ. Μέρντοχ ένωσε με τον καλύτερο τρόπο το πολιτικό παρελθόν και παρόν της Βρετανίας. Όταν η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε αντιμετωπίσει επικρίσεις για το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα που εισήγαγε στη Βρετανία, τα ΜΜΕ προέβλεπαν στροφή 180 μοιρών στην πολιτική της. Στις 10 Οκτωβρίου 1980, η Μ. Θάτσερ τους απάντησε, «Αυτή η κυρία δεν λοξοδρομεί» [«This Lady’s not for Turning»]. Ένα από τα πλέον περίφημα Θατσερικά μότο είχαν γεννηθεί κάτω από μια 5λεπτη αποθέωση από το πλήθος. Ο Ρ. Μέρντοχ ήταν ο καταλληλότερος για να το χρησιμοποιήσει εντός του 21ου αιώνα. «Όπως και η Κυρία έτσι και ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν λοξοδρομεί». Αυτό ήταν το σχόλιο του για την πολιτική του Κάμερον. Μια πολιτική που έχει αφήσει κάτω από το όριο της φτώχειας έναν στους τέσσερις Βρετανούς.
Στην ίδια ομιλία που είχε οργανωθεί από το συντηρητικό thinktank Centre for Policy Studies, ειπώθηκαν και άλλα ενδιαφέροντα. Ο Ρ. Μέρντοχ συνέχισε επί μακρών να αποθεώνει τον Ν. Κάμερον για τη δημοσιονομική του πολιτική κάνοντας λόγο για «σθεναρές και υγιείς αποφάσεις». Εν συνεχεία μίλησε σαν σωστός «επαναστάτης χωρίς αιτία», όπως το έθετε τότε η Guardian. Μια ελεύθερη κοινωνία, είπε «απαιτεί έναν ανεξάρτητο Τύπο: ερευνητικό, ζωντανό, ελεύθερο. Γι’ αυτό η δημοσιογραφία μας είναι σκληραγωγημένη και αμφισβητεί την εξουσία. Έτσι είναι και οι δημοσιογράφοι μας». Σε αυτά πρέπει να προστεθούν τα συνήθη. Δηλαδή οι κορώνες για «ελεύθερη αγορά, ελεύθερα μυαλά». Ακούγονται κλισέ αλλά ο Ρ. Μέρντοχ νομιμοποιείται να τα χρησιμοποιεί καθώς βοήθησε να φτιαχτούν.
Ο Πολίτης Κέιν του 21ου αιώνα εισήλθε χθες στη Βουλή των Κοινοτήτων. Ο άνθρωπος που άλλαξε και επηρέασε την πολιτική σκηνή της Βρετανίας όσο λίγοι, στάθηκε «ταπεινωμένος» όπως δήλωσε ενώπιον βουλευτών. Ήταν η πρώτη φορά.
Ταπεινωμένος για πρώτη φορά ο βαρόνος Ρούπερτ Μέρντοχ
Στο δια ταύτα λοιπόν, ο Ρ. Μέρντοχ δήλωσε πως δεν γνώριζε τίποτα για τις εκατοντάδες χιλιάδες δωροδοκίες. Ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής Κουλτούρας, Μέσων Ενημέρωσης και Σπορ της Βρετανίας δήλωσε ότι κάποιοι από το προσωπικό που εργαζόταν γι' αυτόν τον «παραπλάνησαν», αλλά έσπευσε να στηρίξει ξανά την συνεργάτιδά του Ρεβέκκα Μπρουκς. «Δεν νομίζω ότι γνώριζε για τις υποκλοπές» δήλωσε.
Επιπλέον, είπε ότι η News of the World αποτελεί μόλις το 1% των επιχειρήσεών του παγκοσμίως και τόνισε ότι προσέλαβε ανθρώπους που εμπιστευόταν για να διοικήσουν αυτό το τμήμα. Ο Ρ.Μέρντοχ ζήτησε συγγνώμη για μια ακόμα φορά και δήλωσε ότι δεν είναι δουλειά του να παρεμποδίσει το έργο της Δικαιοσύνης. «Αυτή είναι η πιο ταπεινωτική ημέρα της ζωής μου» δήλωσε.
Αντιμέτωπος με πολλές ερωτήσεις από το βουλευτή των Εργατικών Τομ Γουότσον, ο Ρ. Μέρντοχ έκανε μεγάλες παύσεις και ο γιος του επιχείρησε αρκετές φορές να παρέμβει. Ωστόσο, ο Τομ Γουότσον ξεκαθάρισε ότι ήθελε να ακούσει τις απαντήσεις του πατέρα Μέρντοχ και όχι του υιού. Νωρίτερα, ο γιος του Τζέιμς δήλωσε ότι η υπόθεση των υποκλοπών της News of the World αποτελεί ένα ζήτημα που «μας κάνει να μετανιώνουμε». «Θα ήθελα να πω πόσο λυπάμαι και να ζητήσω συγγνώμη ιδιαίτερα σε όσους έπεσαν θύματα της παράνομης πρόσβασης σε ηχητικά μηνύματα και στις οικογένειές τους» είπε.
Διακόπηκε για λίγη ώρα η κατάθεση του Ρούπερτ Μέρντοχ ενώπιον Βρετανών βουλευτών, όταν άνδρας εισήλθε στην αίθουσα και του έριξε ένα πιάτο με αφρό (πιθανότατα αφρό) ξυρίσματος, φωνάζοντας: «Άπληστε». Η σύζυγος του Ρούπερτ Μέρντοχ σηκώθηκε όρθια για να τον υπερασπιστεί, ενώ η αστυνομία συνέλαβε τον άνδρα. Ο Μέρντοχ δεν τραυματίστηκε και δεν κρίθηκε απαραίτητη η παρουσία γιατρού.
