">
Του Κωνσταντίνου Σαμαρά
Εάν χάσατε την πολύ επιτυχημένη παρουσίασή της στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη, το Μουσείο Μπενάκη φιλοξενεί την έκθεση "Damien Hirst: New Religion / Νέα Θρησκεία", η οποία αποτελεί την πρώτη ατομική παρουσίαση των έργων του ευφυούς προβοκάτορα Damien Hirst στην Ελλάδα, καθώς και χαρακτηριστικό παράδειγμα της εικαστικής πρακτικής του γνωστότερου μέλους των Young British Artists που κυριάρχησε στη Βρετανική και την παγκόσμια εικαστική σκηνή τη δεκαετία του '90.
Από το A Thousand Years, τη γυάλινη προθήκη όπου το κομμένο κεφάλι της αγελάδας καλύπτεται από μύγες και σκουλήκια, στο μνημειώδες The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living, τη βιτρίνα με τον καρχαρία στη φορμαλδεΰδη (εμβληματικό κομμάτι της Βρετανικής τέχνης στη δεκαετία του '90), τη Μπιενάλε της Βενετίας, το 1993, με το Mother and Child Divided μέχρι το Turner Prize, το 1995, το Two Fucking and Two Watching, το Hymn, και το For The Love of God, το ανθρώπινο κρανίο καλυμμένο με διαμάντια, η θεματική παραμένει σταθερή: ο θάνατος, η ευθραυστότητα της ύπαρξης, το νόημα της ζωής. Ο Hirst με την εικαστική πρακτική του προσφέρει μια περιγραφική ανατομία της εποχής του, αλλά και θέτει σε δοκιμασία τα όριά της. Χαρακτηριστική της δουλειάς του είναι η καθαρότητα των εικόνων του και η αμεσότητα του μηνύματός του.
Κεντρικό κομμάτι της έκθεσης, το New Religion Chest δίνει την εικόνα ότι από αυτό ξεδιπλώνεται όλη η έκθεση στο χώρο. Περιλαμβάνονται ακόμα τρεις σειρές μεταξοτυπιών. Στη σειρά The Stations of the Cross, μέσα από τις εικόνες των πολύχρωμων χαπιών, παρακολουθούμε την πορεία του Χριστού στο Γολγοθά. Στο The Wounds of Christ, έχουμε ένα έργο που δημιουργήθηκε όταν ο Hirst συνέθεσε έξι ξεχωριστά έργα σε ένα έργο-γλυπτό, ένα τεράστιο σταυρό όπου εικόνες εγχειρήσεων λειτουργούν ως "στίγματα", ενώ στις μεταξοτυπίες που απαρτίζουν το The Apostles διαφορετικά είδη χαπιών παίρνουν τη θέση των δώδεκα Αποστόλων και του Χριστού με έναν απόλυτα κλινικό τρόπο. Στο The Holy Trinity, η Αγία Τριάδα παρουσιάζεται ως ένα στατιστικό διάγραμμα, ενώ στο The Last Supper πάνω στον παγκόσμιο χάρτη αναγράφονται τα πυρηνικά όπλα που υπάρχουν σε κάθε περιοχή του πλανήτη. Προκαλώντας αντικρουόμενα αισθήματα, το The Skull Beneath the Skin, η μεταξοτυπία του κρανίου όπου τα δόντια είναι καλυμμένα με διαμαντόσκονη, καλεί το θεατή να ισορροπήσει ανάμεσα στις αντιθέσεις. Την ευθραυστότητα της ύπαρξης και της ζωής, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη εικόνα από αυτές που περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση, συλλαμβάνει και μεταδίδει στο θεατή η εύθραυστη, λεπτεπίλεπτη μπλε πεταλούδα του The Soul on Jacob's Ladder.
Ταυτόχρονα γλυπτά, κατασκευές και ζωγραφικά έργα ολοκληρώνουν την εγκατάσταση που δημιουργεί την αίσθηση παρεκκλησίου. Ένας σταυρός διακοσμημένος με χάπια, που ως άλλες πολύτιμες πέτρες διεκδικούν την αξία τους για την ανθρώπινη ζωή και ευημερία, μια αργυρή καρδιά διάτρητη από ξυράφια και βελόνες τυλιγμένη με συρματόπλεγμα, μια Αγία Τράπεζα, μια παιδική νεκροκεφαλή, που παραπέμπει στο μετέπειτα έργο του Hirst For The Love of God, ένα χάπι-θεία κοινωνία, στοιχειοθετούν μια ανοιχτή λίστα ερωτημάτων που θέτει ο καλλιτέχνης σχετικά με την επιστήμη, το ρόλο της ως νέα θρησκεία, τη θρησκεία και την τέχνη.
Κατά τον Hirst «Υπάρχουν τέσσερα σημαντικά πράγματα στη ζωή: η θρησκεία, ο έρωτας, η τέχνη και η επιστήμη. Στη καλύτερη των περιπτώσεων, λειτουργούν ως εργαλεία που σε βοηθούν να βρεις ένα μονοπάτι μέσα στο σκοτάδι. Κανένα από αυτά δεν λειτουργεί τόσο καλά, αλλά βοηθούν. Από αυτά, η επιστήμη φαίνεται να είναι το σωστό. Όπως η θρησκεία, παρέχει μια μικρή ελπίδα ότι όλα θα πάνε καλά στο τέλος».
Χρησιμοποιώντας θρησκευτικά κλισέ –εικόνες, τίτλους και συνειρμούς– και μετουσιώνοντάς τα μέσω της τέχνης, μέσα σε ένα περιβάλλον κλινικό και ψυχρό - χαρακτηριστικό της δουλειάς του Hirst– γεφυρώνει το θεωρητικό χάσμα ανάμεσα σε επιστήμη και θρησκεία, επαναδιατυπώνοντας ερωτήματα που αφορούν τον τρόπο που και τα δύο γίνονται αντιληπτά. Δοκιμάζοντας, τελικά, τα αδιόρατα όρια ανάμεσα στην υψηλή τέχνη και τη φτηνή πρόκληση, ο Hirst κατορθώνει να διχάζει, να πουλάει όσο κανείς άλλος και να προκαλεί ουρές με κάθε νέα του δράση. Κάτι που αναμένεται να συμβεί και αυτή την φορά.
Μουσείο Μπενάκη – κτίριο οδού Πειραιώς
Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, 2103453111
21 Σεπτεμβρίου – 27 Νοεμβρίου
17ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας»
Φεστιβάλ Θερινού Κινηματογράφου Αθήνας
Βραβείο ΔΕΣΤΕ 2011 στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
1ο Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Αθήνας: Οι τραγικοί μύθοι σήμερα
Οι προβολές του Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος
