">
Του ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ
Η 2α Αυγούστου, θεωρείται για πολλούς η μέρα της κρίσης για την αμερικανική οικονομία. Ο Μπάρακ Ομπάμα για το λόγο αυτό, σε σύντομο διάγγελμά του, την περασμένη Παρασκευή απηύθυνε νέα έκκληση για συμβιβασμό στο Κογκρέσο.
Από το οβάλ γραφείο, ο Μπαράκ Ομπάμα ζήτησε από Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικάνους να καταλήξουν σε συμφωνία στο θέμα της αύξησης του ορίου δανεισμού του δημοσίου, τονίζοντας ότι το νομοσχέδιο του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων Τζον Μπένερ «δεν επιλύει το πρόβλημα».
«Είμαι έτοιμος να συνεργαστώ με τους Ρεπουμπλικάνους και τους Δημοκρατικούς. Παρά το αδιέξοδο, θα βρεθεί μια λύση», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
«Αυτό που είναι τώρα σαφές είναι πως, η όποια λύση ώστε να αποτραπεί η στάση πληρωμών του δημοσίου, θα πρέπει να είναι διακομματική», τόνισε ο Ομπάμα. Επισήμανε συγχρόνως ότι «οι θέσεις των δύο κομμάτων δεν είναι τόσο απομακρυσμένες" την ώρα που "δεν απομένει πλέον περισσότερος χρόνος».
Κάλεσε επίσης τους πολίτες «να συνεχίσουν να ασκούν πίεση στους εκπροσώπους τους στην Ουάσινγκτον, ώστε να βρεθεί το ταχύτερο λύση».
Την ίδια ώρα αναλυτές τονίζουν ότι αν τα μεσάνυχτα της 2ας Αυγούστου δεν έχει εγκριθεί από το Κογκρέσο μια λύση στα ζητήματα μείωσης του ελλείμματος-ανόδου του χρέους του δημοσίου, τότε από την επομένη κιόλας ημέρα η αμερικανική κυβέρνηση δεν θα είναι σε θέση να εξοφλήσει τους λήγοντες λογαριασμούς της και δεν θα μπορεί να δανειστεί στις αγορές με λογικά επιτόκια.
Επίσης, υπάρχει και ο κίνδυνος για υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητάς των ΗΠΑ, αλλά και για αισθητή διολίσθηση του δολαρίου στις συναλλαγματικές αγορές.
Λαγκάρντ: «Λογικευτείτε»
Την ελπίδα να πρυτανεύσει περισσότερο η οικονομική λογική και να μην συνεχιστεί η πολιτική σύγκρουση στις διαπραγματεύσεις για τον κρατικό προϋπολογισμό απηύθυνε και η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ.
«Λύση - 'θαύμα' δεν υπάρχει πια. Ενίοτε έχουμε διαθέσιμη τη λύση απ τα εγχειρίδια. Είναι λύση λειτουργική, στα χαρτιά όμως» δήλωσε η Λαγκάρντ στο CNN, σε συνέντευξη που θα μεταδοθεί ολόκληρη σήμερα.
«Ενίοτε πρέπει να αποφασίσουμε υπέρ της καλύτερης λύσης, της πλέον πρακτικής, της περισσότερο αποδεκτής από την πολιτική σκοπιά. Όμως οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να επικεντρωθούν μόνον στους πολιτικούς στόχους», επισήμανε με έμφαση η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ.
«Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πρέπει να γίνει ένας συνδυασμός του πολιτικώς εφικτού, στηριγμένου σε στερεή οικονομική λογική. Σήμερα, η οικονομική λογική θέλει να αποδεσμευτεί το ανώτατο όριο του δημοσίου χρέους και να δοθεί η διαβεβαίωση ότι μεσοπρόθεσμα οι ΗΠΑ, όπως κι άλλα κράτη, θα διακανονίσουν τα θέματα της επανεξισορρόπησης του προϋπολογισμού τους, τα οποία χρήζουν διακανονισμού».
Πως οδηγήθηκαν στο αδιέξοδο
Και ενώ ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες για να επιτευχθεί μια συμφωνία την ύστατη ώρα για να αποφευχθεί η χρεοκοπία της αμερικανικής οικονομίας, η κυβέρνηση των ΗΠΑ αγωνίζεται να αυξήσει το "ταβάνι" του εξωτερικού δανεισμού, το οποίο το δημόσιο χρέος της χώρας έχει ήδη ξεπεράσει. Ωστόσο Ομπάμα και Ρεπουμπλικάνοι έχουν παγιδευτεί σε ένα άνευ προηγουμένου μπρα ντε φερ για τον τρόπο με τον οποίο θα γίνουν απαιτούμενες περικοπές.
Τα αποθέματα του αμερικανικού Δημοσίου επαρκούν ως τις 2 Αυγούστου. Αν δεν έχει βρεθεί λύση οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε στάση πληρωμών, γεγονός που θα έχει μεγάλες συνέπειες για το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
Οι Ρεπουμπλικάνοι επιχείρησαν την Παρασκευή να διασώσουν το σχέδιο Μπένερ, μετά την «ανταρσία» συντηρητικών στους κόλπους του, που οδήγησε σε ματαίωση της προγραμματισμένης για την περασμένη Πέμπτη ψηφοφορίας επί του σχεδίου στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Η αποτυχία του Μπένερ να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους για να περάσει το σχέδιό του από την ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικάνους Βουλή των Αντιπροσώπων έφερε στο προσκήνιο το διχασμό εντός του κόμματος που εμποδίζει την επίτευξη συμφωνίας για την αύξηση του ορίου δανεισμού πριν τη λήξη της προθεσμίας την ερχόμενη Τρίτη.
Η δυστοκία οδήγησε το Δημοκρατικό πρόεδρο της Γερουσίας Χάρι Ρέιντ να τους προειδοποιήσει ότι η χώρα δεν μπορεί να περιμένει άλλο και δεσμεύτηκε να κάνει βήματα για την προώθηση της νομοθεσίας στην ελεγχόμενη από τους Δημοκρατικούς Γερουσία.
Παράλληλα, ζήτησε από τον ηγέτη των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία Μιτς Μακόνελ να συνεργαστεί μαζί του για την κατάρτιση ενός συμβιβαστικού νομοσχεδίου.
Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα έχει προειδοποιήσει εν τω μεταξύ ότι αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι, η κυβέρνηση θα στερέψει από ρευστό στις 2 Αυγούστου, μία προοπτική που ανησυχεί όλο και περισσότερο τις αγορές.
Αργά το βράδυ της περασμένης Πέμπτης (ξημερώματα, ώρα Ελλάδος) οι επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή των Αντιπροσώπων ανακοίνωσαν πως δεν πρόκειται να υπάρξει ψηφοφορία για το όριο του χρέους, κάτι που δείχνει ότι ο Μπένερ δεν είχε εξασφαλίσει τις απαιτούμενες ψήφους για να περάσει τη σχετική νομοθεσία.
Νωρίτερα, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων είχε απευθύνει έκκληση στους βουλευτές του κόμματός του που αντιτίθενται στο σχέδιό του, να συμβιβαστούν, τελικά όμως η ψηφοφορία αναβλήθηκε μετά από πέντε και πλέον ώρες διαβουλεύσεων.
Ο Μπένερ αναγκάστηκε να αναθεωρήσει το σχέδιό του όταν ανάλυση του ανεξάρτητου Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι περικοπές θα ήταν κατά 350 δισ. δολάρια χαμηλότερες από τα 1,2 τρισ. δολ. που είχε ανακοινωθεί αρχικά ότι προέβλεπε σε διάστημα δεκαετίας.
Παρ' όλα αυτά δεν κατάφερε να ξεπεράσει τις αντιδράσεις από Ρεπουμπλικάνους βουλευτές που τάσσονται υπέρ του συντηρητικού κινήματος του Κόμματος του Τσαγιού (Tea Party), το οποίο κάλεσε ανοικτά τους βουλευτές να απορρίψουν κάθε συμβιβασμό, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου Μπένερ.
Σχέδια ανάγκης στο τραπέζι
Όλα αυτά συμβαίνουν με φόντο τις δραματικές προειδοποιήσεις από το Λευκό Οίκο και την Ομοσπονδιακή Τράπεζα ότι η αδυναμία κάλυψης των υποχρεώσεων του αμερικανικού Δημοσίου μετά την Τρίτη 2 Αυγούστου θα έχει απροσδιόριστα μεγάλες επιπτώσεις στην αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία.
Ήδη προετοιμάζονται σχέδια εκτάκτου ανάγκης για την επόμενη ημέρα της άνευ προηγούμενου στην ιστορία των ΗΠΑ στάσης πληρωμών, με τις αγορές να παρακολουθούν με αγωνία και τους οίκους αξιολόγησης να έχουν εκφράσει ανοιχτά την πρόθεση να υποβαθμίσουν την πιστοληπτική ικανότητα των ΗΠΑ από το ‘AAA’. Οι ΗΠΑ έχουν εξαντλήσει το όριο των 14,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων για το δανεισμό.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε κληθεί να εγκρίνει το απόγευμα της Πέμπτης σχέδιο των Ρεπουμπλικάνων για την αύξηση του ορίου δανεισμού με μείωση των ελλειμμάτων αλλά, μετά από μία αναβολή, η ψηφοφορία ακυρώθηκε.
Αιτία ήταν οι διαφωνίες στο εσωτερικό της παράταξης που παρά το ότι ελέγχει το σώμα (έχει 240 από τις 433 έδρες) είναι διασπασμένοι και οι διαρροές απειλούσαν να ακυρώσουν το προβάδισμα σε ψήφους. Πάντως ακόμα και αν ψηφίζονταν το σχέδιο είναι μάλλον δύσκολο να περνούσε και από τη Γερουσία που ελέγχουν οι Δημοκρατικοί (53 στις 100 έδρες).
Το χρονικό μίας προδιαγεγραμμένης χρεοκοπίας
Όμως η ιστορία επαναλαμβάνεται όπως φαίνεται για τις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί πολίτες, μπροστά στον εφιάλτη της οικονομικής κατάρρευσης της χώρας τους, ξαναζούν μέρες του 1995. Τότε όπως και τώρα η άρνηση των Ρεπουμπλικάνων σε μια αύξηση του ανώτατου ορίου του χρέους είχε οδηγήσει την τότε κυβέρνηση Κλίντον σε βραχυπρόθεσμη στάση πληρωμών. Το αποτέλεσμα; Πτώση του δολαρίου και εκτόξευση των επιτοκίων των αμερικανικών ομολόγων. Παρόλα αυτά, όπως τελικά αποδείχθηκε, κάθε άλλο παρά αρνητικό ήταν το αποτέλεσμα για τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον. Συγκεκριμένα έναν χρόνο αργότερα(1996) κέρδισε πανηγυρικά τις προεδρικές εκλογές, για δεύτερη συνεχόμενη φορά.
Εν τω μεταξύ στην παρούσα φάση το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών -που πασχίζει πλέον να δει πώς θα τα βγάλει πέρα μέχρις ότου ληφθεί κάποια απόφαση από το Κογκρέσο- έχει διαμηνύσει ότι τα περιθώριά του για ελιγμούς, όπως μείωση κάποιων κρατικών επενδύσεων, θα εξαντληθούν στις αρχές Αυγούστου.
Αν έως τότε δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση στο Κογκρέσο, τότε η κυβέρνηση πρέπει να επιλέξει αν θα συνεχίσει να εξοφλεί τα κρατικά ομόλογα που λήγουν εμποδίζοντας αύξηση των επιτοκίων, χρηματοπιστωτική αναταραχή και μια νέα οικονομική κρίση, ή να αναστείλει τις πληρωμές σε προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης και συντάξεων.
Παρόλα αυτά επί της ουσίας ζήτημα χρεοκοπίας των ΗΠΑ δεν υπάρχει αφού, όπως πράττει εδώ και δεκαετίες σε κάθε δύσκολη στιγμή, η υπερδύναμη τυπώνει δολάρια μεταφέροντας το πρόβλημα στο εξωτερικό.
