">
Του Τάσου Θωμά
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού κόσμου της Τουρκίας. Με το πέρασμα του χρόνου και των εκλογικών διαδικασιών καταφέρνει να αυξάνει την δύναμη του με αποκορύφωμα την περασμένη Κυριακή όπου συγκέντρωσε το 49,90% των ψήφων, εξασφαλίζοντας 325 έδρες. Ο στόχος των εκλογών μπορεί να ήταν η κατάκτηση των δυο τρίτων των εδρών και να μην επιτεύχθηκε ολότητα του. Όμως, η κυριαρχία του Ερντογάν είναι δεδομένη και το νέο Σύνταγμα, ακόμη και χωρίς τις απαραίτητες έδρες του κυβερνώντος κόμματος της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), θα είναι το κορυφαίο ζήτημα της γείτονος χώρας.
Το 2002 το ΑΚΡ του Ερντογάν είχε νικήσει για πρώτη φορά με το ισχνό 33%. Το 2007, όμως, είχε ήδη αρχίσει να διαφαίνεται η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού και η ισχυροποίηση του πρωθυπουργού, που έλαβε το 47% των ψήφων. Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία ο Ερντογάν έχει καταφέρει, κραδαίνοντας ως ισχυρό όπλο τον εκλογικό νόμο (σύμφωνα με τον οποίο απαιτείτε το 10% για είσοδο στη Βουλή), να εγκαθιδρύσει μια μονοκρατορία. Το 49% της Κυριακής ήταν αναμενόμενο για τον αναμορφωτή της Τουρκίας, του οποίου οι δηλώσεις μετά την επανεκλογή του αφορούσαν το νέο Σύνταγμα. Ένα Σύνταγμα που θα μετατρέψει την Τουρκία σε προεδρική δημοκρατία αμερικανικού ή γαλλικού τύπου, με εκλογή του προέδρου από τον λαό, και θα διαιωνίσει την εξουσία του Ερντογάν.
«Ο λαός μάς έδωσε το μήνυμα να φτιάξουμε ένα νέο Σύνταγμα μέσα από συναίνεση και διαπραγμάτευση» είπε στο πλήθος των υποστηρικτών του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά τη νίκη του, προσθέτοντας ότι θα συνεργαστεί γι’ αυτό με την αντιπολίτευση. «Θα επιδιώξουμε τη συναίνεση με την αξιωματική αντιπολίτευση, άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, κόμματα εκτός Κοινοβουλίου, μέσα ενημέρωσης, μη κυβερνητικούς οργανισμούς, ακαδημαϊκούς, με οποιονδήποτε έχει να πει κάτι» είπε. Το AKP και τα άλλα κόμματα θα ετοιμάσουν ένα Σύνταγμα «πολιτών, ένα ελεύθερο Σύνταγμα που θα αγκαλιάζει όλα τα μέλη της κοινωνίας» τόνισε.
Στην τελευταία δεκαετία, η Τουρκία άρχισε να διαδραματίζει τον δικό της ρόλο στη διεθνή σκηνή, φεύγοντας από τη σκιά της Αμερικής. Εξ ου και οι δηλώσεις του Ερντογάν, που δεν αμέλησε να υπαινιχθεί και να υπενθυμίσει την αυξανόμενη επιρροή της χώρας του στη Μέση Ανατολή και όχι μόνο. Χαρακτήρισε την Τουρκία «φωνή της Δύσης» στην Μέση Ανατολή, λέγοντας ότι η Βοσνία, ο Λίβανος, η Συρία και οι Παλαιστίνιοι μπορούν να ωφεληθούν από τη νίκη του. «Πιστέψτε με, το Σαράγεβο νίκησε σήμερα όσο και η Κωνσταντινούπολη, η Βηρυτός νίκησε τόσο όσο και η Σμύρνη, η Δαμασκός νίκησε όσο και η Άγκυρα, η Ραμάλα, το Ναμπλούς, το Τζενίν, η Δυτική Όχθη, η Ιερουσαλήμ νίκησαν όσο και το Ντιγιάρμπακιρ» είπε χαρακτηριστικά.
Η αντιπολίτευση την επόμενη μέρα
Με την προσέλευση στις κάλπες να φτάνει το 84,5%, το Ρεπουμπλικανό Κόμμα (CHP) συγκέντρωσε το 25,9% και το εθνικιστικό MHP (Γκρίζοι Λύκοι) το 13%. Στον απόηχο του θριάμβου του Ερντογάν και τα δυο αντιπολιτευόμενα κόμματα αντιμετωπίζουν ζήτημα ηγεσίας, ενώ δεν εμφανίζονται αρνητικά στο κάλεσμα Ερντογάν περί «συναίνεσης».
Συγκεκριμένα, στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανού Κόμματος υπάρχει ένα κύμα αμφισβήτησης του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, με πρώην βουλευτές να τον καλούν σε παραίτηση, χαρακτηρίζοντας αποτυχία το 26% που συγκέντρωσε το κόμμα στις εκλογές της Κυριακής. Ο τουρκικός τύπος κάνει λόγο για προσπάθεια στελεχών προσκείμενων στον πρώην αρχηγό του κόμματος Ντενίζ Μπαϊκάλ να συγκληθεί έκτακτο συνέδριο.
Ο Κιλιτσντάρογλου εν τω μεταξύ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την κυβέρνηση για το νέο Σύνταγμα. Σε δηλώσεις του που δημοσιεύονται στην Milliyet ο ηγέτης του Ρεπουμπλικανού Λαϊκού Κόμματος λέει η «πόρτα μας είναι ανοιχτή». Ωστόσο, ο Κιλιτσντάρογλου θέτει θέμα ενίσχυσης του κοινοβουλευτικού συστήματος, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τα σχέδια του Ταγίπ Ερντογάν, που επιθυμεί να εγκαθιδρύσει προεδρικό σύστημα στην Τουρκία.
Όσον αφορά τους Κούρδους κατάφεραν να αυξήσουν από 20 σε 36 τον αριθμό των βουλευτών τους. Στο συνολικό ποσοστό που προκύπτει από την άθροιση των ψήφων που πήραν οι ανεξάρτητοι, υποστηριζόμενοι από το Κόμμα Ειρήνης και Δημοκρατίας, παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση της εκλογικής τους δύναμης στη Νοτιοανατολική Τουρκία. Ωστόσο, μειώθηκε η δύναμή τους στη Δυτική Τουρκία. Από τους 36 ανεξάρτητους, οι 33 εξελέγησαν στη Νοτιοανατολική Τουρκία και οι 3 στην Κωνσταντινούπολη. Μεταξύ των 36 ανεξάρτητων είναι και ο Ερόλ Ντόρα, ο πρώτος Χριστιανός βουλευτής στην Τουρκία μετά από πολλά χρόνια. Εξελέγη στο Μάρντιν της Νοτιοανατολικής Τουρκίας και είναι αραβόφωνος Καθολικός.
