">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Σε μια σύνθεση, συμβιβαστική, λύση κατέληξαν οι ευρωπαίοι ηγέτες για τη διαχείριση του ελληνικού χρέους, σύμφωνα, τουλάχιστον, με το προσχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής, το οποίο κυκλοφόρησε χθες.
Η πρόταση βάση της οποίας συζητούσαν οι ευρωπαίοι ηγέτες μέχρι και τις 10 το βράδυ, προέβλεπε ότι η ευρωζώνη θα επιμηκύνει κατά επτάμιση ως δεκαπέντε χρόνια "το ελάχιστο" τη διάρκεια των δανείων της σε χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, και να μειώσει το επιτόκιο που τους ζητεί από 4,5% σε 3,5%. Η προβλεπόμενη επιμήκυνση της διάρκειας των δανείων αυτών είναι "από 15 χρόνια το ελάχιστο και μπορεί να φτάσει έως και τα 30 χρόνια, δήλωσε διπλωμάτης σε ξένο πρακτορείο ειδήσεων.
Σε ότι αφορά το δεύτερο πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας, αυτό θα περιλαμβάνει, νέα δάνεια από την πλευρά της ευρωζώνης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αλλά και μια συμβολή των ιδιωτών πιστωτών της χώρας, τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτικά ταμεία. Τρεις αναμένεται να είναι οι επιλογές που προτείνονται στον ιδιωτικό τομέα: μια επαναγορά των ομολόγων τους, μια ανταλλαγή των τίτλων τους έναντι ομολόγων μεγαλύτερης διάρκειας, που θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 30 χρόνια, ή ένα roll-over αυτών των τίτλων, δηλαδή επαναγορά από τις τράπεζες των ελληνικών ομολόγων που ήδη διαθέτουν κατά τη λήξη τους. Για οικειοθελή παρέμβαση των ιδιωτών στο δεύτερο πακέτο έκανε λόγο μετά το τέλος της Συνόδου ο κ. Μπαρόζο, ενώ τονίστηκε ότι η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα θα γίνει μόνο στην περίπτωση της Ελλάδος.
Επίσης, στο προσχέδιο προβλέπεται να δοθεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας η άνευ προηγουμένου δυνατότητα της επαναγοράς του δημόσιου χρέους από τους επενδυτές στις αγορές. Δηλαδή ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, θα μπορεί στο μέλλον να αγοράζει απευθείας ομόλογα χωρών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες από επενδυτές στη λεγόμενη "δευτερογενή" αγορά. Σήμερα το Ταμείο αυτό μπορεί να αγοράζει δημόσιο χρέος μόνον από την λεγόμενη "πρωτογενή" αγορά, δηλαδή απευθείας από τα κράτη κατά την έκδοση των ομολόγων τους.
Σε ένα επόμενο στάδιο, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα μπορεί για παράδειγμα να προτείνει στους επενδυτές την ανταλλαγή τίτλων που έχουν επαναγοραστεί κατ' αυτόν τον τρόπο με ομόλογα που είναι πολύ πιο σταθερά, τα οποία θα εκδίδει ο ίδιος με την εγγύηση όλων των χωρών της ευρωζώνης και επομένως την υψηλότερη δυνατή αξιολόγηση (ΑΑΑ), σύμφωνα με διπλωμάτη.
Η πρόταση αυτή φαίνεται ότι οριστικοποιήθηκε μετά την προχθεσινή, μαραθώνια συνάντηση Σαρκοζί-Μέρκελ. Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι η Γερμανία, που ήταν εδώ και καιρό αντίθετη σε αυτήν την επιλογή, γιατί δεν δεχόταν την ιδέα να μοιράζονται κατ' αυτόν τον τρόπο την ευθύνη ενός εθνικού δημόσιου χρέους όλες οι χώρες της ευρωζώνης, φαίνεται ότι πείστηκε να χαλαρώσει τη θέση της επ΄ αυτού, με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη από το Παρίσι του σχεδίου του για τη φορολόγηση των τραπεζών ώστε να βοηθηθεί η Ελλάδα.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν επίσης, αναλυτική στρατηγική ανάπτυξης και επενδύσεων για την Ελλάδα μέσα από ένα ευρωπαϊκό σχέδιο, τύπου «Μάρσαλ».
Ο EFSF θα εγγυάται τα ελληνικά ομόλογα σε περίπτωση επιλεκτικής χρεοκοπίας
Η συνεισφορά των ιδιωτών πιστωτών της Ελλάδας, κυρίως των ιδιωτικών τραπεζών, στο σχέδιο νέου δανεισμού της Ελλάδας, αναμένεται να εκληφθεί ως "επιλεκτική χρεοκοπία" της Ελλάδας από τους οίκους αξιολόγησης, ανέφεραν χθες μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες. Μία από αυτές πρόσθεσε ότι αυτή θα διαρκέσει μερικές ημέρες μόνο ενώ προστέθηκε ότι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) εκτιμάται ότι θα εγγυηθεί τα ελληνικά ομόλογα για το διάστημα που το ελληνικό δημόσιο θα τελεί σε κατάσταση "επιλεκτικής χρεοκοπίας", ούτως ώστε από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τις ελληνικές τράπεζες.
Εάν τα μέτρα με τα οποία συμμετέχουν οι ιδιώτες στο νέο δανεισμό, μειώσουν το ελληνικό χρέος, τότε τα ελληνικά ομόλογα θα μπορούσαν να βγουν γρήγορα εκ μέρους των οίκων αξιολόγησης από την κατηγορία "επιλεκτική χρεοκοπία".
Νωρίτερα, το πρακτορείο Reuters μετέδωσε ότι γερμανικές κυβερνητικές και τραπεζικές πηγές δήλωσαν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αποδεχόταν την επιλεκτική χρεοκοπία της Ελλάδας.
Οι πηγές αυτές ανέφεραν ότι η επιλεκτική χρεοκοπία της Ελλάδας θα μπορούσε να συντελεστεί εάν για παράδειγμα ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) χρησιμοποιείτο για την χρηματοδότηση της επαναγοράς του ελληνικού χρέους.
Οι δηλώσεις μετά τη σύνοδο
Λίγο μετά τις 10 το βράδυ ο πρόεδρος της Ε.Ε. Χέρμαν βαν Ρομπάι ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης χρέους.
Μετά τη σύνοδο κορυφής ακολούθησε συνέντευξη Τύπου, στη διάρκεια της οποίας ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί δήλωσε ότι οι πιστώτριες τράπεζες της Ελλάδας θα συνεισφέρουν σε μια νέα βοήθεια προς τη χώρα αυτή ύψους 135 δισεκατομμυρίων ευρώ σε 30 χρόνια. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματο-πιστωτικής Σταθερότητας θα μπορεί να παρεμβαίνει τόσο στην πρωτογενή, όσο και στη δευτερογενή αγορά των ομολόγων, όταν θα έχει την άδεια την Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενώ είπε ότι "στη διάρκεια του καλοκαιριού θα βελτιωθεί το σύστημα της διακυβέρνησης, που αφορά το ευρώ".
Ο πρόεδρος της Ε.Ε. Χέρμαν Βαν Ρομπάι, τόνισε πως το νέο πρόγραμμα θα διαρκέσει 15-30 χρόνια, θα έχει την στήριξη των τραπεζών και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.
«Έχουμε, επιτέλους, ένα πρόγραμμα για να αντιμετωπίσουμε σε βάθος χρόνου το πρόβλημα του χρέους", δήλωσε από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου. «Είμαστε περήφανος λαός, λαός που δουλεύουμε σκληρά και το μόνο που ζητάμε είναι να μας δοθεί το δικαίωμα να κάνουμε αλλαγές», σημείωσε, μεταξύ άλλων.
Το χρονικό
Η έκτακτη σύνοδος άρχισε στις 14:35 στις Βρυξέλλες εν μέσω ενός κλίματος συγκρατημένης αισιοδοξίας, καθώς οι πληροφορίες ανέφεραν ότι είχε υπάρξει συμφωνία μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού για το δεύτερο σχέδιο βοήθειας στην Ελλάδα, ως απόρροια της επτάωρης συνάντησης που είχαν την Τετάρτη οι αρχηγοί των δύο κρατών.
Υπενθυμίζεται ότι οι κυβερνήσεις της καγκελαρίου Μέρκελ και του προέδρου Σαρκοζί διαφωνούσαν έντονα για την έκταση της συμμετοχής των τραπεζών στο δεύτερο πακέτο σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας.
«Αναμένω ότι θα μπορέσουμε να εγκρίνουμε το νέο πρόγραμμα για την Ελλάδα, αυτό (θα) στείλει ένα σημαντικό μήνυμα», είπε κατά την άφιξή της στη σύνοδο η καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ. Πρόσθεσε ότι η συνάντηση της ευρωζώνης αφορά «άλλο ένα σημαντικό βήμα για να ξεπεραστεί η κρίση χρέους σε ορισμένες χώρες».
«Θεωρώ πως είναι χρήσιμο το γεγονός ότι οι Γερμανοί και οι Γάλλοι μπόρεσαν να συγκλίνουν όσον αφορά τις απόψεις τους, αυτό καθιστά ασφαλώς την διαδικασία λήψης αποφάσεων ευκολότερη», σχολίασε ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου και πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
Σε ένα μέρος της πολύωρης συνάντησης των δύο πολιτικών, συμμετείχε και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Ζαν-Κλοντ Τρισέ.
Με την Μέρκελ και τον Σαρκοζί συναντήθηκε όμως και ο Έλληνας πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, πριν τη σύνοδο.
Συνοδευόμενος από τον υπουργό Οικονομικών Ευάγγελο Βενιζέλο και Έλληνες εμπειρογνώμονες συναντήθηκε αρχικά με τη Γερμανίδα Καγκελάριο και τους συμβούλους της και στη συνέχεια η συνάντηση διευρύνθηκε με τη συμμετοχή του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Νικολά Σαρκοζί, των προέδρων της ΕΕ, της ΕΚΤ της Επιτροπής και του Eurogroup Χέρμαν Βαν Ρομπάι, Ζαν Κλοντ Τρισέ, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, ενώ παρούσα ήταν και η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ.
Στις Βρυξέλλες κλήθηκαν να μεταβούν και Έλληνες τραπεζίτες. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γ. Προβόπουλος, μετέβη στις Βρυξέλλες από τη Φρανκφούρτη, όπου συνεδρίαζε το διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενώ ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, Βασ. Ράπανος, με την ιδιότητα του προέδρου της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών αναχώρησε για την Βελγική πρωτεύουσα από την Αθήνα.
Οι δύο άντρες δεν προβλεπόταν να παρακολουθήσουν τις κρίσιμες συνεδριάσεις ωστόσο η παρουσία τους εκεί κρίθηκε αναγκαία.
Σημειώνεται ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα συνεδριάσει σήμερα με φόντο τις εξελίξεις στην Ευρωζώνη, ενώ έκτακτη συνεδρίαση του Eurogroup θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή. Παράλληλα, και εμπειρογνώμονες θα συνεχίσουν τις επόμενες ημέρες τις διαβουλεύσεις γύρω από την κρίση χρέους.
«Η Ελλάδα χρησιμοποιείται σαν πειραματόζωο», δηλώνει στον "Τ.Θ." ο πρόεδρος του τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, καθηγητής Μωυσής Σιδηρόπουλος
Ως ημίμετρα που δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα στο σύνολό του, ούτε για την Ελλάδα, ούτε για την Ευρώπη, χαρακτήρισε τα όσα είχαν δει το φως της δημοσιότητας, τουλάχιστον έως χθες το απόγευμα, αναφορικά με το προσχέδιο συμφωνίας που συζητούσαν στις Βρυξέλλες οι ευρωπαίοι ηγέτες, ο πρόεδρος του τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, καθηγητής κ. Μωυσής Σιδηρόπουλος, σε επικοινωνία που είχε μαζί του ο Τ.Θ.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον καθηγητή, τα μέτρα μπορεί να δημιουργήσουν και προβλήματα για τη χώρα μας «γιατί μπαίνουν ιδιώτες». Μάλιστα ο κ. Σιδηρόπουλος εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός ως προς το που μπορεί να οδηγήσει το ενδεχόμενο μιας «επιλεκτικής χρεοκοπίας, γιατί, όπως τονίζει δεν υπάρχει προηγούμενο και «χρησιμοποιείται η Ελλάδα σαν πειραματόζωο».
Ειδικότερα, σχολιάζοντας τις πληροφορίες που έκαναν λόγο, μεταξύ άλλων, για επαναγορά ομολόγων από τη δευτερογενή αγορά, μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης, επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων από την τρόικα και μείωση των επιτοκίων και για τρεις επιλογές σχετικά με τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα, ο κ. Σιδηρόπουλος, σημειώνει ότι πρόκειται για μια «μεσοβέζικη λύση», ενώ τονίζει ότι αυτά τα ίδια μέτρα «θα μπορούσαν να είχαν παρθεί ήδη ένα χρόνο πριν τουλάχιστον».
Ο καθηγητής τονίζει ότι οι ευρωπαίοι και περισσότερο οι Γερμανοί, ενδιαφέρονται κυρίως να σταματήσουν τη μετάδοση της κρίσης, ωστόσο εκφράζει την άποψη ότι η μετάδοση της κρίσης «έχει ήδη αρχίσει και δε θα σταματήσει με αυτά τα μέτρα».
Επιπλέον, όπως τονίζει, τα μέτρα μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα «γιατί μπαίνουν ιδιώτες». «Αν αυτά κριθούν από τους οίκους αξιολόγησης ότι συνιστούν πιστωτικό επεισόδιο μπορεί να πέσουμε στην περίπτωση της επιλεκτικής χρεοκοπίας και να δημιουργηθούν πολλά περισσότερα προβλήματα, γιατί είναι κάτι το οποίο δεν έχει συμβεί ακόμα, δεν υπάρχει προηγούμενο και ειδικά σε νομισματική ένωση. Χρησιμοποιείται η Ελλάδα σαν πειραματόζωο», δηλώνει ενώ εκφράζει φόβο ότι αν μπει η Ελλάδα σε αυτήν την διαδικασία «είναι πολύ αμφίβολο αν θα βγει», καθώς υπάρχει πάντα ο παράγοντας της ψυχολογίας και του πανικού που μπορεί να δημιουργηθεί.
Για το τι θα σημαίνει για τις τράπεζες, ο κ. Σιδηρόπουλος αναφέρει ότι αν υπάρξει συμφωνία και αν ανεξάρτητα από το γεγονός ότι θα βρισκόμαστε σε αυτήν την κατάσταση (σ.σ. της επιλεκτικής χρεοκοπίας) η ΕΚΤ συνεχίσει να παίρνει τα ομόλογα, τότε δεν τίθεται ζήτημα, ενώ υπογραμμίζει ότι σημαντικός παράγοντας θα είναι και η χρονική διάρκεια κατά την οποία θα παραμείνουμε σε αυτήν την κατάσταση.
«Αλλά αυτήν τη στιγμή παίζουμε με τη φωτιά λίγο πολύ με το θέμα της επιλεκτικής χρεοκοπίας, γι’ αυτό και ο Τρισέ δεν ήθελε αυτήν την εξέλιξη και αντιδρούσε στη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα», σημειώνει ο ίδιος.
Ο καθηγητής μιλά επίσης για την ανάγκη συνολικών λύσεων για την Ευρώπη και όχι μεμονωμένων. «Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει τα χρέη των κρατών συνολικά είτε με έκδοση ευρω-ομολόγου ή με παρόμοιες αποφάσεις έτσι και οι αγορές θα καταλάβουν πως υπάρχει μια κεντρική διαχείριση», σημειώνει και προσθέτει ότι από την στιγμή που δεν πάμε προς αυτήν την κατεύθυνση, απλά μεταθέτουμε το πρόβλημα και με τους κινδύνους που ενδέχεται να έχουμε για την Ελλάδα.
Ο καθηγητής αναφέρεται τέλος και σε ένα σενάριο «ακραίο», το οποίο όμως «με όλα αυτά που βλέπουμε δεν μπορεί να το αποκλείσει κανείς». Ποιο είναι αυτό; «Να προσπαθεί η Ευρώπη και συγκεκριμένα η Γερμανία να απομονώσει το ελληνικό πρόβλημα ώστε να μην μεταδοθεί και σε άλλες χώρες και στο βαθμό που θα δει ότι οι άλλες χώρες δεν «μολύνονται» να παρακάμψει την Ελλάδα και να τη βάλουν στην άκρη».
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης
Όποια λύση και να δώσει η λυκοσυμμαχία της ΕΕ μπαίνουμε σε μια περίοδο εξαιρετικά σκληρή για το λαό, δήλωσε χθες η γενική γραμματέας του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα.
Αναφορά στην καγκελάριο της Γερμανίας έκανε ο ΛΑΟΣ, με τη σχόλιο: «Και ο Άγιος φοβέρα θέλει, πού ο διάολος της Ευρώπης».
«Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι διαπραγματεύεται στη βάση κόκκινων γραμμών», σημειώνει ο Συνασπισμός, «όμως η ψήφιση του μνημονίου και του μεσοπρόθεσμου έχει παραβιάσει και ακυρώσει αυτές τις γραμμές».
«Περιμένουμε σήμερα συνολική και καθαρή απάντηση από την Ευρώπη, για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και για τη στήριξη τού ευρώ», δήλωσε ο γραμματέας της Δημοκρατικής Συμμαχίας, Γιάννης Οικονόμου.
Η Δημοκρατική Αριστερά αναφέρει ότι το προσχέδιο απόφασης της Συνόδου κορυφής του Eurogroup έχει πολλά ανοικτά θέματα.
