Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Πρωτοφανής για μία ακόμη φορά η συμπεριφορά της κυβέρνησης, που κατατρομοκρατεί τον κόσμο και τον αναστατώνει. Σε έκρηξη η ελληνική κοινωνία με την εφαρμογή από 1η Αυγούστου των διατάξεων του νέου νόμου που προβλέπει αυτόφωρο και ποινές φυλάκισης για ληξιπρόθεσμα χρέη έστω και κατά ένα ευρώ πάνω από το ποσό των 5.000 ευρώ.
Όμως, σύμφωνα με τον Νικόλαο Κονδύλη, δικηγόρο Αθηνών με ειδίκευση στο διοικητικό δίκαιο, το ποινικό αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο, όπως τροποποιήθηκε με την παράγραφο 1 του άρθρου 3 του Νόμου 3943/2011 εγείρει θέματα συνταγματικής νομιμότητας και συμβατότητας προς το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ.
Ο ίδιος μιλά ακόμη για δυσανάλογη αυστηροποίηση των κατώτατων ποινών, ενώ σημειώνει ότι τελικά δεν εξυπηρετεί καν το σκοπό του νόμου που είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και μάλιστα σε καιρό οικονομικής κρίσης. Και αυτό γιατί το αυτόφωρο αλλά και η απειλή της άμεσης φυλάκισης με συνοπτικές διαδικασίες δε διασφαλίζει το ζητούμενο, που είναι η είσπραξη του χρέους.
Η φοροδιαφυγή πρέπει να αντιμετωπιστεί, όμως με μέτρα που οφείλουν να είναι «σύμφωνα με τον νομικό μας πολιτισμό και τις αξίες που αυτός πρεσβεύει και υπηρετεί», υποστηρίζει ο κ. Κονδύλης.
Αναλυτικότερα, ο κ. Κονδύλης σε δήλωσή του στον Τ.Θ. αναφέρει τα εξής: «Το προβλεπόμενο από το άρθρο 25 του Ν. 1882/1990 ποινικό αδίκημα της μη καταβολής βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ. και τα Τελωνεία χρεών προς το Δημόσιο, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου καθώς και επιχειρήσεις και οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως τροποποιήθηκε με την παράγραφο 1 του άρθρου 3 του Νόμου 3943/2011, εγείρει θέματα συνταγματικής νομιμότητας και συμβατότητας προς το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ. Και τούτο διότι η επιλογή του νομοθέτη να μεταβάλει τον χαρακτήρα του στιγμιαίου αδικήματος της φοροδιαφυγής σε διαρκές και κατά συνέπεια σε «συνεχές αυτόφωρο» (ενώ επ’ ουδενί σύμφωνα με τους κανόνες της νομικής επιστήμης, της κοινής πείρας και της λογικής δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως τέτοιο), να επιμηκύνει τον χρόνο τέλεσης αυτού και να μειώσει το κατώτερο ποσόν της συνολικής - ποινικώς ενδιαφέρουσας - ληξιπρόθεσμης οφειλής στα 5.000 Ευρώ με δυσανάλογη αυστηροποίηση των κατώτατων ποινών, πλήττει σοβαρές και προστατευόμενες εκφάνσεις του κράτους δικαίου, της αρχής της αναλογικότητας, της ασφάλειας του δικαίου, της αρχής της επιείκειας και εν τέλει δεν εξυπηρετεί την ratio του νόμου που είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και μάλιστα σε καιρό οικονομικής κρίσης. Και τούτο διότι μεταξύ άλλων, η τήρηση της αυτόφωρης διαδικασίας και η εξ αυτής επαπειλή της άμεσης φυλάκισης με συνοπτικές διαδικασίες, δεν διασφαλίζει το ζητούμενο, που είναι η είσπραξη του χρέους εκ μέρους του δημοσίου. Κανείς δεν διαφωνεί ότι η φοροδιαφυγή είναι μία κοινωνική μάστιγα που πρέπει να αντιμετωπιστεί με άμεσα μέτρα που οφείλουν να είναι, όμως, σύμφωνα με τον νομικό μας πολιτισμό και τις αξίες που αυτός πρεσβεύει και υπηρετεί. Λύσεις βιαστικές που ναι μεν μπορεί να ακούγονται ως αποτελεσματικές, προσδοκώντας την εξυπηρέτηση του πρόσκαιρου ταμειακού συμφέροντος του δημοσίου, δεν επιλύουν το πρόβλημα της φοροδιαφυγής, ιδίως όταν αυτές δεν είναι σύννομες, επιεικείς και κατεδαφίζουν το δίκαιο με αμφιβόλου συνταγματικότητας ποινικές διατάξεις που πάσχουν και μόνο από την διατύπωσή τους».
Ειδοποιητήρια από την εφορία
Το υπουργείο Οικονομικών καλεί τις εφορίες να ειδοποιήσουν άμεσα - με ειδοποιητήρια, τηλεφωνικά ή με άλλον πρόσφορο τρόπο - τους οφειλέτες του δημοσίου προκειμένου να τακτοποιήσουν τις οφειλές έως 30 Σεπτεμβρίου 2010, γιατί, όπως σημειώνει, σε διαφορετική περίπτωση θα υποστούν τις αυστηρές ποινές της νομοθεσίας. Σημειώνεται ότι η νέα ρύθμιση που μπορούν να αξιοποιήσουν οι οφειλέτες προβλέπει την εξόφληση του χρέους τους προς το δημόσιο μέχρι και σε 36 δόσεις.
Για «λάθος μήνυμα, σε λάθος χρόνο», έχουν κάνει λόγο και οι έμποροι, που με επιστολές στο Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας ζητούν την αναστολή του άρθρου 3 του Ν. 3943/2011, καθώς και του άρθρου 48 του ίδιου νόμου που προβλέπει διώξεις του αστικού κώδικα για ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές,
Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Βασίλης Κορκίδης δήλωσε σχετικά ότι «οι απειλές αυτοφώρου και φυλάκισης σε 716.000 μικροοφειλέτες του Δημοσίου αλλά και τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης σε 244.000 οφειλέτες του ΙΚΑ με τη μέθοδο της συντηρητικής κατάσχεσης εμπορευμάτων, όχι μόνο δεν φοβίζει αλλά αντίθετα εξοργίζει την αγανακτισμένη ελληνική κοινωνία».
Τι προβλέπει η νομοθεσία
Υπενθυμίζεται ότι με βάση τη νομοθεσία από 1η Αυγούστου 2011 το αδίκημα της μη εξυπηρέτησης οφειλών προς το δημόσιο άνω των 5.000 ευρώ είναι διαρκές με αποτέλεσμα αν επιβάλλεται η διαδικασία του αυτόφωρου και ποινές φυλάκισης για τις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Για οφειλές συνολικού ύψους άνω των 5.000 ευρώ και μέχρι δέκα χιλιάδων 10.000 ευρώ, ανεξαρτήτως του χρόνου που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι την 31.3.2011.
- Για οφειλές συνολικού ύψους άνω των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, για τις οποίες κατά την ως άνω ημερομηνία δεν είχαν συμπληρωθεί τέσσερις μήνες αφότου κατέστησαν ληξιπρόθεσμες.
Για ληξιπρόθεσμες οφειλές μέχρι 5.000 ευρώ δεν υπάρχει ποινικό αδίκημα, ενώ όσοι χρωστούν στο Δημόσιο πάνω από 5.000 ευρώ τιμωρούνται με:
– Ποινή φυλάκισης έως 1 έτος για ληξιπρόθεσμες οφειλές από 5.001 έως 10.000 ευρώ.
– Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 6 μηνών για οφειλές από 10.001 έως 50.000 ευρώ.
– Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 1 έτους για ληξιπρόθεσμα χρέη από 50.001 έως 150.000 ευρώ.
– Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 3 ετών για οφειλές 150.001 και άνω.
Για την αποτελεσματικότερη είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών το υπουργείο Οικονομικών όπως έχει ήδη ανακοινωθεί θα αναθέσει σε ιδιωτικές ελεγκτικές και νομικές εταιρίες τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών. Οι έλεγχοι αυτοί θα ξεκινήσουν αρχικά από τους 10.000 μεγαλοφειλέτες.