">
Χριστιανόπουλος και Κοροβίνης στους νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2011
Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Διακρίσεις Θεσσαλονικέων περιλαμβάνονται στα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2011 που ανακοινώθηκαν χθες από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού.
Συγκεκριμένα ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος κέρδισε κατά πλειοψηφία το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου του, ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμάς Κοροβίνης κέρδισε ομόφωνα το Βραβείο Μυθιστορήματος για το «Γύρο του θανάτου (εκδ, Άγρα) ενώ η επίκουρη καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. κα Βενετία Αποστολίδου κέρδισε το βραβείο Δοκιμίου –Κριτικής για το βιβλίο της με τίτλο «Τραύμα και μνήμη - : Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων» εκδόσεις Πόλις («Το βιβλίο της Αποστολίδου θίγει εκ νέου ένα ζήτημα της λογοτεχνίας μας που δεν έχει επαρκώς διερευνηθεί: τους πολιτικούς πρόσφυγες», τονίζει η αρμόδια επιτροπή). Να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο βραβείο απονεμήθηκε εξ ημισείας με την κα Γεωργία Γκότση για το έργο της με τίτλο «Η διεθνοποίησις της φαντασίας - : Σχέσεις της ελληνικής με τις ξένες λογοτεχνίες τον 19ο αιώνα», εκδόσεις Gutenberg («αποτελεί μια αξιόλογη συμβολή προς τη λογική της ανίχνευσης των πολιτισμικών ανταλλαγών που καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό και τη νεοελληνική παραγωγή του 19ου αιώνα, προωθώντας τη συστηματική συνανάγνωση», αναφέρει η αρμόδια επιτροπή).
Χριστιανόπουλος: «Δεν θέλω ούτε τα βραβεία ούτε τα λεφτά τους»
Πάντως η πρώτη αντίδραση του κ. Χριστιανόπουλου για την διάκρισή του ήταν αρνητική. «Ούτε θα εμφανιστώ ούτε θα απλώσω το χέρι για να το πάρω. Δεν θέλω ούτε τα βραβεία ούτε τα λεφτά τους», δήλωσε ο 81χρονος λογοτέχνης παραπέμποντας σε παλιότερο κείμενό του (1979) με τον τίτλο «Εναντίον» και συμπλήρωσε: «Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης απ' όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία από το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο "υπείροχον έμμεναι άλλων", που μας άφησαν οι αρχαίοι. Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου …».
Από την πλευρά της η κριτική επιτροπή σε ανακοίνωσή της τονίζει ότι αποφάσισε, κατά πλειοψηφία, να του απονείμει την κορυφαία διάκριση του Μεγάλου Βραβείου των Γραμμάτων «αναγνωρίζοντας την 60ετή πολυσχιδή προσφορά του τόσο στην πνευματική ζωή της Θεσσαλονίκης (της οποίας, με την πάροδο του χρόνου, κατέστη εμβληματική μορφή) αλλά και γενικότερα στα ελληνικά γράμματα (…)». Και προσθέτει ότι: «Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος χάραξε νέες προοπτικές για τους συγχρόνους του, επηρέασε τις νεότερες λογοτεχνικές γενιές και συνέβαλε τα μέγιστα στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής αισθητικής μας».
Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, που το πραγματικό του όνομα είναι Κωνσταντίνος Δημητριάδης, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Είναι γιος προσφύγων από την Κωνσταντινούπολη και φοίτησε στο τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατόπιν, εργάστηκε ως βιβλιοθηκάριος στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της πόλης από το 1958 ως το 1965, και στη συνέχεια έγινε επιμελητής εκδόσεων. Το 1958 άρχισε την έκδοση του περιοδικού Διαγώνιος, το οποίο συνέχισε να εκδίδεται ως το 1983, και τον εκδοτικό οίκο Εκδόσεις της Διαγωνίου. Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος τοποθετείται ανάμεσα στους σημαντικότερους ποιητές της ομάδας που είναι γνωστή ως "Κύκλος της Διαγωνίου" και κινήθηκε στο πλαίσιο του ομώνυμου περιοδικού. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες.
Τα κείμενά του διακρίνονται από έντονα ερωτική διάθεση και επιρροές από το έργο του Κωνσταντίνου Καβάφη. Από τις εκδόσεις Ιανός θα κυκλοφορήσει σύντομα το βιβλίο του «Το άγιο και ιερό Ευαγγέλιο κατά τον Ματθαίο».
Θωμάς Κοροβίνης: «Ο δημιουργός πρέπει να αφουγκράζεται τον κόσμο»
«Η βράβευση είναι αποδεκτή και μου φέρνει χαρά. Από κει και πέρα πιστεύω πως κάθε δημιουργός δεν πρέπει να σταματάει. Πρέπει να συνεχίσει την εργασία του, όχι όμως τυφλά, γιατί αν βρίσκεται σε ένα δωμάτιο δεν μπορεί να δει το τι συμβαίνει. Ο δημιουργός πρέπει να αφουγκράζεται τον κόσμο, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, και να μπορεί να το μετουσιώνει. Βρίσκεται σε ένα διαρκή αγώνα με τον εαυτό του, με το έργο του, με τον κόσμο και την κοινωνία», δήλωσε ο Θωμάς Κοροβίνης στον «Τ.Θ.» λίγο μετά την ανακοίνωση της βράβευσής του.
Για το βιβλίο του «O γύρος του θανάτου», που αναφέρεται στην πολυτάραχη ζωή του Αριστείδη Παγκρατίδη (1940-1968), ο οποίος συνελήφθη και εκτελέστηκε ως ο «Δράκος του Σέιχ Σου», σημείωσε πως αναπαριστά μια ζοφερή περίοδο της Θεσσαλονίκης, ένα δύσκολο και περιθωριακό θέμα, που όμως ο ίδιος το έκανε πολύ κοινωνικό μέσα από τις αφηγήσεις προσώπων της εποχής εκείνης. «Από τον καιρό που έγραφα το “Γύρο του θανάτου” είχα την αίσθηση ότι επρόκειτο για κάτι το πολύ ιδιαίτερο. Και με αυτό το βραβείο πιστεύω ότι τιμάται και η Θεσσαλονίκη με την πρόσφατη ιστορία της», σημείωσε ο κ. Κοροβίνης.
Η Επιτροπή αναφέρει για το σκεπτικό της βράβευσης: «Ο συγγραφέας του “Γύρου του Θανάτου” μας χαρίζει ένα περίτεχνο μυθιστόρημα κατευθείαν βγαλμένο από τα νεορεαλιστικά πλάνα της μετεμφυλιακής Ελλάδας και τις κοινωνικοπολιτικές της μεταλλάξεις. (…). Ευφυώς ο Κοροβίνης υιοθετεί τη λύση μιας πολυπρόσωπης αφήγησης δίνοντας μυθιστορηματικά το λόγο στους “πρωταγωνιστές” που συναγελάστηκαν τον Παγκρατίδη, πρόσωπα πολύπαθα και τα ίδια, θύματα μαζί και θύτες, μέλη ενός χορού μιας τραγωδίας δίχως κάθαρση και τέλος. Προσφέρει έτσι στον αναγνώστη την ευκαιρία να εξαγάγει μόνος του τα συμπεράσματά του».
Ο Θωμάς Κοροβίνης κατάγεται από τη Μηχανιώνα. Είναι φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση και έχει ζήσει για μια οχταετία στην Κωνσταντινούπολη. Εδώ και χρόνια έρευνα πτυχές του ελληνικού και του τούρκικου λαϊκού πολιτισμού καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συνεργάζεται με διάφορα περιοδικά πολιτιστικού προσανατολισμού.
Παράλληλα είναι συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής λαϊκών τραγουδιών.
Το επόμενο βιβλίο του θα λέγεται «55» και αναμένεται να είναι έτοιμο μέσα στο 2012. «Είναι ένα μυθιστόρημα που έχει κέντρο βάρους στις διώξεις των Ελλήνων από την Πόλη, στα λεγόμενα Σεπτεμβριανά που έγιναν το 1955. Πρόκειται για ένα λεπτό θέμα, αλλά πολύ σημαντικό για το γένος. Είναι ένα μυθιστόρημα πολύ απαιτητικό στο οποίο η ιστορία περνά μέσα στη λογοτεχνία», δήλωσε ο συγγραφέας στον «Τ.Θ.».
Τα υπόλοιπα βραβεία
-Βραβείο διηγήματος – νουβέλας απονεμήθηκε κατά πλειοψηφία στον Χρήστο Οικονόμου για το έργο του με τίτλο «Κάτι θα γίνει, θα δεις», εκδόσεις Πόλις, που σύμφωνα με την αρμόδια επιτροπή «Καταφέρνει να συγκροτήσει μια ενιαία, θα ’λεγε κανείς, αφήγηση με τους ίδιους θεματικούς και γλωσσικούς παρονομαστές από την αρχή έως το τέλος του βιβλίου, με ύφος προσεκτικά δουλεμένο και άμεσα αναγνωρίσιμο».
-Βραβείο ποίησης πηγαίνει ομόφωνα στον Γιώργο Μαρκόπουλο για το έργο του με τίτλο «Κρυφός κυνηγός», εκδόσεις Κέδρος, μια συλλογή που «συγκίνησε με τη γενναία και αυθεντική διαχείριση του άμεσου βιώματος και το βάθος της».
-Βραβείο Μαρτυρίας – Βιογραφίας – Χρονικού – Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας απονεμήθηκε κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Χ. Θεοχάρη για το έργο του με τίτλο «Δίστομο - : 10 Ιουνίου 1944 - Το ολοκαύτωμα», εκδόσεις Σύγχρονη Έκφραση που «ξεχώρισε για την πληρότητα της τεκμηρίωσης, τη σαφή και ξεκάθαρη αφήγησή του, τη σφαιρικότητα της παρουσίασης των τραγικών γεγονότων του Διστόμου και την άρτια σύνθεση εξωτερικών αποτιμήσεων με τις προσωπικές βιωματικές αφηγήσεις και τις λογοτεχνικές αποδόσεις των συμβάντων».
-Βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα : Απονέμεται ομόφωνα εξ ημισείας στον Mιχάλη Γεννάρη (που γεννήθηκε στην Αθήνα το 1981) για το έργο του με τίτλο «Πρίγκιπες και δολοφόνοι», εκδόσεις Ίνδικτος που σύμφωνα με την επιτροπή «χειρίζεται με αιφνιδιαστική δεξιοτεχνία τις γλωσσικές απαιτήσεις που εγείρει η ηρωίδα του» και στον Θοδωρή Ρακόπουλο (που γεννήθηκε στο Αμύνταιο το 1981, αλλά ζει μεταξύ Θεσσαλονίκης και Λονδίνου) για το έργο του με τίτλο «Φαγιούμ», εκδόσεις Μανδραγόρας και «η ποίησή του, προικισμένη με την τέχνη της οικονομίας, αποδίδει συγκρατημένα, με σιωπές και υπαινιγμούς, το αίσθημα της απώλειας, σύμφυτο με τη ματαιοπονία της νοσταλγίας»
-Τέλος δεν απονεμήθηκε το Ειδικό Βραβείο σε Λογοτέχνη του οποίου το βιβλίο προάγει σημαντικά το διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα.
Να υπενθυμίσουμε ότι τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2011, αφορούν στις εκδόσεις έτους 2010, στα οποία κατέληξε η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας από τον «βραχύ κατάλογο» των υποψήφιων προς βράβευση έργων, μετά από επανειλημμένες συνεδρίες και μακρές συζητήσεις.
Παράλληλα, όπως επιτάσσει η νέα νομοθεσία που διέπει τον θεσμό των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας (ν. 3905/2010), δίνεται στη δημοσιότητα το σκεπτικό βράβευσης της αρμόδιας Επιτροπής για κάθε κατηγορία.
Η Επιτροπή απαρτίζεται από τους κ.κ.: Νίκο Δαββέτα, Συγγραφέα και Κριτικό Λογοτεχνίας (Πρόεδρος) Λίζυ Τσιριμώκου, Καθηγήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκη (Αντιπρόεδρος) Χρίστο Αστερίου, Συγγραφέα, Δημήτρη Καργιώτη, Επίκουρο Καθηγητή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Άννα Καρακατσούλη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Τίνα Μανδηλαρά, Κριτικό Λογοτεχνίας, Δημήτρη Μίγγα, Συγγραφέα, Ανδρέα Μήτσου, Συγγραφέα, Λίνα Πανταλέων, Κριτικό Λογοτεχνίας.
