Επιμέλεια: ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Οι ταινίες του Ισραηλινού Εγιάλ Σιβάν και του ελληνογάλλου ντοκιμαντερίστα Άγγελο Αμπάζογλου θα προβληθούν κατά τη διάρκεια του 14ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης –Εικόνες του 21ου Αιώνα που θα πραγματοποιηθεί από τις 9 έως τις 18 Μαρτίου. Μάλιστα οι δύο δημιουργοί θα έρθουν κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ στην πόλη μας προκειμένου να παρουσιάσουν τα ντοκιμαντέρ τους στο κοινό.
Από τον μπακλαβά στον… αστυνόμο Χαρίτο
Είτε πρόκειται για την τελευταία του ταινία «Mustafa’s Sweet Dreams» που θα προβληθεί την επόμενη εβδομάδα στο διαγωνιστικό τμήμα Generation 14plus του φετινού Φεστιβάλ Βερολίνου, με ήρωα έναν 16χρονο που εργάζεται ως μαθητευόμενος μπακλαβατζής και θέλει να ανοίξει το δικό του ζαχαροπλαστείο, είτε για «Έγκλημα στην αρχαία αγορά» που έσπασε τα ταμεία, απέσπασε το βραβείο Prix Europa 2006, και ζωντανεύει τους ήρωες όπως ο αστυνόμος Χαρίτος, το σινεμά του Άγγελου Αμπάζογλου διασταυρώνει πολιτισμικά στοιχεία των λαών της Μεσογείου.
Έλληνας που ζει στη Γαλλία, με τούρκικες ρίζες από την πλευρά του πατέρα του, ο Αμπάζογλου ανιχνεύει μέσα από το έργο του, δεσμούς και εκλεκτικές συγγένειες που ξεπερνούν την έννοια «σύνορο». Με την ίδια λογική υπερβαίνει και τα όρια της τεκμηρίωσης και της μυθοπλασίας, ενσωματώνοντας στα ντοκιμαντέρ του, μυθοπλαστικά στοιχεία, με στόχο της ανάδειξη του εκάστοτε θέματός του.
Στο πλαίσιο του 14ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει ακόμη τις ταινίες του Αμπάζογλου:
-«Τα δυο αύριο» (1996), όπου διερευνά τη συνύπαρξη ανθρώπων που μετακινήθηκαν σε νέους τόπους, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή, με φόντο τη δυτική Θράκη.
-«Ελαιόλαδο, λίγο νερό, μια ξεφλουδισμένη ντομάτα» (1998), που συνθέτει ένα ψηφιδωτό της Μεσογείου, με κοινό παρονομαστή, τις γεύσεις.
-«Βασίλης Ζαχάρωφ, ο Μυστηριώδης Έλληνας της Ευρώπης» (2005), που επικεντρώνεται στο εμπόριο όπλων στις αρχές του 20ου αιώνα.
«Καλημέρα κύριε Μάρσαλ» (2007), όπου καταγράφει τις οικονομικές και πολιτισμικές αλλαγές που επέφερε το σχέδιο Μάρσαλ στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του ’40 και στη διάρκεια του ’50.
Κριτική στο κράτος του Ισραήλ
Στην πρώτη γραμμή της κριτικής ενάντια στο κράτος του Ισραήλ βρίσκεται ο Εγιάλ Σιβάν. Ο ισραηλινός ντοκιμαντερίστας, συγγραφέας και θεωρητικός έχει ασχοληθεί στις ταινίες του με θέματα όπως η διχοτόμηση (γεωγραφική και πληθυσμιακή), ο ξεριζωμός των παλαιστινίων, καθώς και τα παθήματα του Ολοκαυτώματος ως άλλοθι του Ισραήλ για τις αδικίες σε βάρος της Παλαιστίνη.
Γεννημένος το 1964 στην Χάιφα, ο Σιβάν εργάστηκε ως φωτογράφος στο Τελ Αβίβ και το 1985 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Έκτοτε μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στην Ευρώπη και το Ισραήλ. Μέσα απ’ το έργο του, ο δημιουργός επιχειρεί μια τολμηρή ανάγνωση του αδιεξόδου ισραηλινών – παλαιστινίων, η οποία συχνά τον έχει φέρει αντιμέτωπο με λογοκρισία και αντιδράσεις.
Στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ θα προβληθούν:
-το Aqabat Jaber: Passing Through (1988), όπου καταγράφει τη σκληρή καθημερινότητα των παλαιστίνιων απόκληρων στον ομώνυμο προσφυγικό καταυλισμό.
-το Route 181, Fragments of a journey in Palestine-Israel (2003), που σκηνοθέτησε μαζί με τον παλαιστίνιο συνάδελφό του Μισέλ Κλεϊφί/Michel Khleifi
-το Jaffa The Orange’s Clockwork (2009) που εστιάζει στο χρονικό της. ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης, με αφετηρία το περίφημο πορτοκάλι με την επωνυμία «Γιάφα».
-το Izkor: Slaves of memory (1990), στο οποίο αμφισβητεί ανοικτά την επίσημη εθνική συλλογική μνήμη.
- Τhe Specialist (1999), όπου διαπιστώνει πώς το απόλυτο κακό μπορεί να «ανθήσει» μέσα σε καθετί φυσιολογικό και συνηθισμένο.
- I love you all (2004) που γύρισε μαζί με την Όντρεϊ Μάριον και στο οποίο κριτικάρει την τυφλή πίστη στο καθήκον.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αφιερώματα χρηματοδοτούνται, μεταξύ άλλων δράσεων του 14ου ΦΝΘ, από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2007-2013.