Ο Προϊστάμενος ΙΒ ΕΠΚΑ μίλησε στον «Τ.Θ.» με αφορμή την υποψηφιότητα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων για το Βραβείο του Ευρωπαϊκού Μουσείου της Χρονιάς 2012
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Τρεις χιλιάδες αρχαιολογικά ευρήματα από τα παλαιολιθικά χρόνια μέχρι και τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους περιλαμβάνει η μόνιμη έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων. Όμως δεν ήταν μόνο τα αντικείμενα που το έκαναν να ξεχωρίσει και να μπει στη λίστα των μουσείων που θα διεκδικήσουν το Βραβείο του Ευρωπαϊκού Μουσείου της Χρονιάς 2012. «Τα δυνατά μας σημεία είναι η εξωστρέφεια που δείχνει το μουσείο, το ότι δεν είναι στενά εκπαιδευτικό και διδακτικό, αλλά αφήνει περιθώρια ελεύθερου διαλόγου του επισκέπτη με τα ευρήματα, τα εκθέματα και τις θεματικές ενότητες και το ότι φροντίζουμε το μουσείο να είναι ένα ζωντανό κομμάτι στον ιστό της πόλης», δήλωσε στον «Τ.Θ.» ο Προϊστάμενος ΙΒ ΕΠΚΑ κ. Κωνσταντίνος Σουέρεφ.
Και στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και τα εκπαιδευτικά προγράμματα που πραγματοποιεί.
Εξάλλου και ο στόχος του βραβείου είναι «η προώθηση της καινοτόμου μουσειακής πρακτικής και προσφοράς ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών προς όλες τις κατηγορίες επισκεπτών».
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων επισκέφθηκαν τον περασμένο Σεπτέμβριο, τα μέλη της Κριτικής Επιτροπής, Shirley Collier (Διευθύντρια του Μουσείου Scarborough στην Αγγλία), και του Michael Ryan (Επικεφαλής του ICOM στην Ιρλανδία), όπου εξέφρασαν το θαυμασμό τους για την έκθεση, αλλά και τη θετική τους έκπληξη για την οργάνωση του Μουσείου.
Ο Διαγωνισμός και η απονομή του Βραβείου θα πραγματοποιηθεί στο Penafiel της Πορτογαλίας από τις 16-20 Μαΐου 2012.
-Πείτε μας δυο λόγια για το Μουσείο και για τη μόνιμη έκθεση.
-Το μουσείο από το 2008 που τελείωσε η ανακαίνισή του, άρχισε να λειτουργεί ξανά και η νέα μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει 3000 αρχαιολογικά ευρήματα. Είναι εκθέματα που καλύπτουν μια πολύ μεγάλη χρονική περίοδο: από τα παλαιολιθικά χρόνια μέχρι και τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους, δηλαδή μέχρι και τον 3ο αιώνα μ.Χ.
Οι μόνιμες θεματικές ενότητες διαρθρώνονται σε επτά αίθουσες και σε ένα μεγάλο κεντρικό διάδρομο στο μουσείο, το οποίο είναι έργο του αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη από τη δεκαετία του ’60.
Στη σύγχρονη επανέκθεση λοιπόν η πρώτη αίθουσα είναι αφιερωμένη στην προϊστορική περίοδο, η δεύτερη στην πολιτική και διοικητική οργάνωση της Ηπείρου, η τρίτη στους Αιακίδες, που είναι η βασιλική δυναστεία των Μολοσσών, η τέταρτη στον καθημερινό βίο των Ηπειρωτών, η πέμπτη στην αρχαιολογία του θανάτου (αναφέρεται σε ταφικά ήθη, έθιμα και ευρήματα), η έκτη στην Ήπειρο στη Ρωμαϊκή εποχή και η έβδομη είναι αφιερωμένη στο Ιερό της Δωδώνης.
Στο διάδρομο (76 μέτρων), που είναι φωτεινός και ενώνει την Ανατολή με τη Δύση, έχει αναπτυχθεί ένα τμήμα της έκθεσης που λέγεται «Παλαιοί μύθοι και νέες λατρείες», ενώ εκτίθενται και οι δωρεές από δύο ιδιωτικές συλλογές που χαρίστηκαν στο Μουσείο μας.
Η έκθεση έχει γίνει με καινούρια άποψη. Είναι ανθρωποκεκτρική παρά αντικειμενοκεντρική. Θέλω να πω ότι δεν πέφτει το βάρος πάνω στα ίδια τα ευρήματα, αλλά στον άνθρωπο που έφτιαξε και δημιούργησε τα εκθέματα που έχουν, ως κατάλοιπα, παραμείνει μαρτυρίες της ζωής του.
-Παράλληλα με την έκθεση υπάρχουν κάποιες δράσεις;
-Ναι πάρα πολλές. Αυτή τη στιγμή “τρέχουν” πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε διάφορες ηλικίες. Παράλληλα κάνουμε συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο, με την Εταιρεία των Φίλων του Μουσείου, και όταν μας ζητηθεί σε κάποιες εκθέσεις περιοδικές πχ η περιοδική έκθεση που έγινε στη Θεσσαλονίκη για τα 50 χρόνια του Αστερίξ ήρθε και σε εμάς. Και μάλιστα επειδή οι Γαλάτες ήταν αρχαιολογικά και ιστορικά τεκμηριωμένοι στην Ήπειρο (και ως μισθοφόροι των Ηπειρωτών βασιλέων και επειδή στη συνέχεια με τους Ρωμαίους είχαν πάρε δώσε και στην Ήπειρο) υποστηρίξαμε τη συγκεκριμένη έκθεση με ευρήματα που υπήρχαν στις συλλογές του μουσείου μας από την ίδια εποχή με θεματικές όπως είναι το συμπόσιο, το σιδηρουργείο, τα αρώματα των γυναικών, η προετοιμασία του φαγητού. Δηλαδή με αντικείμενα χάλκινα και σιδερένια και ό,τι άλλο μπορούσαμε για να γίνει πιο ζωντανή.
-Πώς αντιδράσατε όταν μάθατε ότι το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων είναι υποψήφιο για Ευρωπαϊκό Μουσείο της Χρονιάς;
-Είναι μια ευχάριστη έκπληξη για μας το ότι συμπεριλήφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων στα προκριματικά και στα καλύτερα της Ευρώπης μέχρι τώρα. Σίγουρα πολλά μουσεία είναι καρπός των κόπων των συντελεστών και των συνεργατών του, όπως και το δικό μας.
Είχαμε μια ομάδα εργασίας που δούλεψε σκληρά για αρκετά χρόνια. Υπήρξε σχεδιασμός, ιδέες, και τελικά το αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό, πρώτα από όλα για μας που το ζούμε καθημερινά, αλλά και γιατί μας δημιουργεί την υποχρέωση να δώσουμε την ευκαιρία στους επισκέπτες να εξοικειωθούν με το χώρο ο οποίος είναι κομμάτι της ζωής μας, είτε το θέλουμε, είτε όχι. Το παρελθόν είναι κομμάτι του παρόντος.
-Πόσα μουσεία είναι υποψήφια;
-Αρχικά ήταν γύρω στα 60. Τώρα πρέπει να είμαστε γύρω στα 20.
-Η επιλογή θα γίνει το Μάιο;
-Ναι και τότε θα υπάρξουν κάποιες δημόσιες συνεντεύξεις όλων μας, οπότε θα χρειαστεί να υποστηρίξουμε τις επιλογές που έχει κάνει το Μουσείο. Τα δυνατά σημεία μας είναι η εξωστρέφεια που δείχνει το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων, το ότι δεν είναι στενά εκπαιδευτικό και διδακτικό αλλά αφήνει περιθώρια ελεύθερου διαλόγου του επισκέπτη με τα ευρήματα, τα εκθέματα και τις θεματικές ενότητες, και το ότι φροντίζουμε το μουσείο να είναι ένα ζωντανό κομμάτι στον ιστό της πόλης. Να μπαίνει εύκολα ο έξω κόσμος και ο έξω χώρος μέσα στο Μουσείο και αντίστροφα το Μουσείο να βγαίνει εύκολα προς τα έξω και να τα εκπαιδευτικά προγράμματα, να οι εκδηλώσεις και οι συνεργασίες με άλλους φορείς.
Για το Μουσείο
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων (Α.Μ.Ι. στη συνέχεια) βρίσκεται στο κέντρο της πόλεως των Ιωαννίνων, της σύγχρονης πρωτεύουσας της Ηπείρου, σε γήπεδο ιδιοκτησίας του ΥΠ.ΠΟ. και σε περίοπτη θέση στον επονομαζόμενο λόφο Λιθαρίτσια. Το Α.Μ.Ι. οικοδομήθηκε τη δεκαετία του 1960 (1963-1966) σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη του επιφανούς Έλληνα αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη. Ο κύριος σκοπός της ανέγερσης του μουσείου ήταν να στεγάσει τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Ηπείρου από την αρχαιότητα έως και τους μεταβυζαντινούς χρόνους, καθώς και τη συλλογή έργων Ελλήνων ζωγράφων του 19ου και 20ου αι., δωρεάς του Συλλόγου οι «Φίλοι των Ιωαννίνων». Για αρκετά χρόνια το κτιριακό συγκρότημα του Α.Μ.Ι. ήταν η έδρα των τότε Εφορειών Κλασικών και Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Μόλις το 1999 επιτεύχθηκε η αποκλειστική χρήση του Α.Μ.Ι. τόσο για την έκθεση των ευρημάτων αρμοδιότητας της ΙΒ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (Ε.Π.Κ.Α.) όσο και της λειτουργίας της.
To 2002, στο πλαίσιο αναδιαμόρφωσης του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων, άρχισαν οι εργασίες μεταφοράς των συλλόγων του και των διοικητικών του υπηρεσιών, που περατώθηκαν τον Ιούνιο του 2003. Οι κατασκευαστικές εργασίες ανακαίνισης του Μουσείου περιελάμβαναν μετασκευή του κτιρίου, αλλαγή λειτουργίας χώρων, επεμβάσεις στην εσωτερική διαρρύθμιση και αντικατάσταση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού.
Η νέα έκθεση του Μουσείου διατηρεί την πανηπειρωτική διάσταση της παλιάς, προτείνει όμως μέσα από την επιλογή, οργάνωση και παρουσίαση του αρχαιολογικού υλικού μια πρωτοπόρα και εκπαιδευτική ανάγνωσή του με κύριους αποδέκτες τους επισκέπτες.
Βραβείο Ευρωπαϊκό Μουσείο της Χρονιάς
-Το EMYA (European Museum of the Year Award), το οποίο χορηγείται ετησίως από τον Οργανισμό European Museum Foroum (EMF) και τελεί υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης, είναι το μακροβιότερο και σημαντικότερο βραβείο στο χώρο των Ευρωπαϊκών Μουσείων
-Το 2012 συμπληρώνονται 35 χρόνια από τη θεσμοθέτησή του. Ο διαγωνισμός περιλαμβάνει και το περιβαλλόμενο με μοναδικό κύρος Βραβείο του Συμβουλίου της Ευρώπης.
-Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων θα γίνει σε ειδική τελετή στις 19 Μαΐου 2012.
-Με το Πρώτο Βραβείο του ΕΜΥΑ έχει τιμηθεί στο παρελθόν το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης του Ναυπλίου (1981) και με το Βραβείο του Συμβουλίου της Ευρώπης το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης (2005).