">
Μιλούν στον «Τ.Θ.» ο αντιπρύτανης του ΠΑΜΑΚ, καθηγητής Χάρρυ Παπαπανάγος και ο επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ Γρηγόρης Ζαρωτιάδης
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
«Μεγάλο ερωτηματικό» παραμένει η μείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους, παρά την υψηλή συμμετοχή των ιδιωτών στο «κούρεμα» και το επιτυχές κλείσιμο του PSI, που ανακοινώθηκε χθες, καθώς, όπως αναφέρουν στον Τ.Θ. οικονομολόγοι, πρέπει να πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, όπως να μην έχει η χώρα ελλειμματικούς προϋπολογισμούς και να πετύχει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Ειδικότερα, μιλούν στον «Τ.Θ.» ο αντιπρύτανης του ΠΑΜΑΚ, καθηγητής Χάρρυ Παπαπανάγος και ο επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ Γρηγόρης Ζαρωτιάδης.
Χ. Παπαπανάγος: Δύσκολη η επίτευξη των απαιτούμενων ρυθμών ανάπτυξης
«Η μεγάλη συμμετοχή των ιδιωτών στο κούρεμα του ελληνικού δημόσιου χρέους σε ποσοστό που ξεπερνά το 95% θέτει μία βασική προοπτική απομείωσης του χρέους στο 120% του ΑΕΠ το 2020. Παρόλα αυτά, η επίτευξη μιας τέτοιας μείωσης προϋποθέτει ρυθμούς ανάπτυξης, μεσοσταθμικούς, της τάξεως του 3,5% του ΑΕΠ την επόμενη δεκαετία και πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία κατά μέσο όρο θα είναι μεγαλύτερα των 3,6 δισ. ευρώ το χρόνο», σημειώνει ο καθηγητής του ΠΑΜΑΚ κ. Παπαπανάγος, εκφράζοντας παράλληλα τον φόβο ότι η επίτευξη τέτοιων ρυθμών ανάπτυξης και τέτοιου μεγέθους πρωτογενών πλεονασμάτων θα είναι δύσκολη. «Οπότε, παρά τη μεγάλη συμμετοχή ιδιωτών και το επιτυχές κλείσιμο του PSI η μείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους παραμένει ένα μεγάλο ερωτηματικό», υπογραμμίζει ο καθηγητής. Συνεχίζοντας μάλιστα, παρατηρεί ότι αν παρόλα αυτά, η Ελλάδα πετύχει το 2020 να μειώσει το χρέος στο 120%, «αυτό το χρέος θα είναι το μεγαλύτερο σε ολόκληρη την ευρωζώνη, πράγμα που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να είναι εκτός αγορών, οι δε κερδοσκοπικές πιέσεις θα συνεχίζουν να είναι πάρα πολύ μεγάλες». Το όλο ζήτημα, σύμφωνα με τον κ. Παπαπανάγο, θέτει σημαντικά ερωτηματικά για την όλη αρχιτεκτονική της δομής της ευρωζώνης και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για πολλές άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου και της ευρωπαϊκής περιφέρειας. «Στο πλαίσιο αυτό πρέπει σύντομα να ανοίξει η συζήτηση για μεγαλύτερη ευελιξία της ΕΚΤ και τη δυνατότητα της ευρωζώνης να μπορεί να δανειστεί ως ευρωζώνη και όχι ως ατομικά κράτη-μέλη», σημειώνει. Ωστόσο, τονίζει ότι η δυνατότητα της ΕΚΤ να «κόψει» νέο χρήμα ή η δυνατότητα έκδοσης ευρωοομολόγων προϋποθέτει μια κοινή οικονομική διακυβέρνηση και σημειώνει ότι η συζήτηση για μια τέτοιου είδους προοπτική για τα επόμενα χρόνια «φαίνεται να είναι ακόμα μακριά».
Γρ. Ζαρωτιάδης: Η βιωσιμότητα εξαρτάται από δυο προϋποθέσεις
Για μια πρωτοφανή διαδικασία στην πρόσφατη ιστορία της διεθνούς χρηματαγοράς, που, ως προς την τεχνική πτυχή της, ήταν επιτυχημένη, μιλά ο επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ Γρηγόρης Ζαρωτιάδης. Επισημαίνει ωστόσο, ότι υπάρχουν λεπτομέρειες ιδιαίτερα σημαντικές που μένει ακόμα να αποσαφηνιστούν, ενώ τονίζει ότι πέρα από την επιτυχή ολοκλήρωση του PSI, «όπως διαφαίνεται μέχρι στιγμής», το ερώτημα είναι κατά πόσο το ελληνικό χρέος θα είναι βιώσιμο.
Αναφορικά με τις λεπτομέρειες αναφέρει ότι πρέπει να αποσαφηνιστεί το τι θα συμβεί με τα CDS και το τι θα συμβεί στην περίπτωση που κάποια από τα ομόλογα, έστω και σε ένα μικρότερο ποσοστό από ότι φοβόταν η κυβέρνηση, θα πρέπει να κουρευτούν αναγκαστικά, χωρίς εθελοντική συμμετοχή των κατόχων τους, με την ενεργοποίηση των σχετικών ρητρών. Όπως εξηγεί, ο κ. Ζαρωτιάδης, όσο πιο μεγάλη είναι η εθελοντική συμμετοχή, τόσο πιο λίγοι είναι αυτοί που δεν συμμετείχαν εθελοντικά και μικραίνει η πιθανότητα ενεργοποίησης των CDS. Παρά ταύτα όμως, όπως υπογραμμίζει, δεν έχει ακόμη αποφευχθεί η πιθανότητα να έχουμε ένα πιστωτικό γεγονός.
Σε σχέση με τη βιωσιμότητα του χρέους, τονίζει ότι αυτή εξαρτάται από την επίτευξη δύο σημαντικών προϋποθέσεων: Η μία είναι να μην έχουμε ελλειμματικούς προϋπολογισμούς, γιατί αυτό θα προσέθετε χρονιά τη χρονιά, μήνα το μήνα στο κουρεμένο χρέος μας. Η δεύτερη είναι να μπει σε τροχιά ανάπτυξης η ελληνική οικονομικά και να αποκτήσει βιώσιμους ρυθμούς μεγέθυνσης, οι οποίοι θα πρέπει να είναι μεγαλύτεροι από τα επιτόκια που πληρώνουμε για το χρέος που έχει απομείνει.
Στο σημείο αυτό σημειώνει όμως ότι υπάρχει μια εγγενής δυσκολία, γιατί, όπως τονίζει, όταν προσπαθείς να δημιουργήσεις πρωτογενή πλεονάσματα στον δημόσιο προϋπολογισμό, αφαιρείς χρήμα από την αγορά και προκαλείς υφεσιακά αποτελέσματα, όπως συμβαίνει τα τελευταία 2 χρόνια.
«Για αυτό πολλοί συνάδελφοί μου υπερθεματίζουν για την ανάγκη αλλαγής πολιτικής: μείωση μεν των ελλειμμάτων, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι θα υπάρχει μια οριζόντια επίθεση επί δικαίων και αδίκων, γιατί με αυτόν τον τρόπο ακόμα και αν πετυχαίνεις προς το παρόν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, δημιουργείς τέτοια ύφεση που καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την οικονομική σου πολιτική», αναφέρει.
Πως λοιπόν θα επιτευχθεί η πολυπόθητη ανάπτυξη; Σύμφωνα με τον κ. Ζαρωτιάδη, απαιτείται να εισρεύσουν χρήματα από ευρωπαϊκά κονδύλια αλλά να γίνει και αποτελεσματική αξιοποίησή τους, ενώ θα πρέπει να επιδιώξουμε και μια ριζική αναδιανομή του εισοδήματος στο εσωτερικό της χώρας με μια συνολική αλλαγή του φορολογικού συστήματος. Επιπλέον, τονίζει ότι απαιτείται αναδιάρθρωση και του ευρύτερου δημοσίου «αλλά όχι με ξεπούλημα των παραγωγικών πηγών ή των δημοσίων επιχειρήσεων, που μπορούν υπό ένα διαφορετικό μοντέλο διοίκησης και δραστηριοποίησης να παράγουν και να είναι ανταγωνιστικές». Ταυτόχρονα, τονίζει ότι αλλαγές χρειάζονται και στη δομή και στη φιλοσοφία λειτουργίας του παραγωγικού μοντέλου της χώρας ακόμα και στην ιδιωτική οικονομία.
Παπαδήμος: Ιστορική επιτυχία
Ως μια σημαντική, «ιστορική» επιτυχία που «ανοίγει ένα παράθυρο ευκαιριών και ελπίδας για την Ελλάδα», χαρακτήρισε την ολοκλήρωση «της μεγαλύτερης αναδιάρθρωσης χρέους που έχει γίνει ποτέ», ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος, σε διάγγελμά του, το οποίο μεταδόθηκε λίγο μετά τις 8.30 χθες το βράδυ. Και ο ίδιος ο πρωθυπουργός όμως παραδέχθηκε ότι έχουμε μπροστά μας «μια μεγάλη ανηφόρα» και ότι «τα χρήματα που θα εξοικονομήσουμε από τους τόκους και τα χρεολύσια, δεν έχουμε δικαίωμα να τα σπαταλήσουμε. Πρέπει να τα αξιοποιήσουμε για να εκσυγχρονίσουμε τις δομές της χώρας, να κάνουμε την οικονομία μας ανταγωνιστική, να νοικοκυρέψουμε το κράτος».
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η χθεσινή ημέρα δεν ήταν μόνο μέρα ικανοποίησης για όσα έχουν επιτευχθεί αλλά και «ευκαιρία περισυλλογής». Διότι, όπως είπε, «γνωρίζουμε ότι επενδυτές και αποταμιευτές, μεταξύ των οποίων και χιλιάδες απλοί πολίτες αυτής της χώρας, υπέστησαν σημαντικές ζημιές [περιουσιακές απώλειες]. Και αυτό μας υποχρεώνει να σκεφτούμε τα λάθη μας, τα οποία μας ανάγκασαν να οδηγηθούμε στην αναδιάρθρωση του χρέους. Αυτό παράλληλα ενδυναμώνει τη θέληση και αποφασιστικότητά μας να αλλάξουμε την Ελλάδα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αναδιάρθρωση του χρέους είναι «έκφραση εμπιστοσύνης για τις προοπτικές της χώρας και το μέλλον μας στην Ευρωζώνη. Δημιουργεί προϋποθέσεις για να επιστρέψουν οι καταθέσεις, να γίνουν επενδύσεις, να ξαναπάρει μπρος η οικονομία, να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας για τους νέους ανθρώπους».
Και καταλήγοντας παρατηρεί ότι «σε μας ανήκει η καθοριστική ευθύνη να διαμορφώσουμε την πορεία της χώρας». Σε αντίστοιχο πλαίσιο κινήθηκε και η εισήγηση του πρωθυπουργού, νωρίτερα, στο υπουργικό συμβούλιο, προς τους υπουργούς της κυβέρνησης.
Στη δική του παρέμβαση στο υπουργικό, ο κ. Βενιζέλος υποστήριξε ότι η μεγάλη συμμετοχή μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της βιωσιμότητας του χρέους το 2020, πέραν των όσων προβλέπεται. Δηλαδή μπορεί το χρέος να «πέσει» και κάτω από το περίπου 120% του ΑΕΠ που έχει υπολογισθεί. Στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε, ο κ. Βενιζέλος μίλησε για ανταπόκριση που «ξεπέρασε κάθε προσδοκία και κάθε διεθνές προηγούμενο». «Είναι ψήφος εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να μειώσουμε το χρέος μας και να ελαφρύνουμε τις επόμενες γενιές. Η στιγμή είναι σημαντική και πρέπει να καταγραφεί στην ιστορία του έθνους», τόνισε για να προσθέσει όμως ότι πρέπει να κάνουμε και τα «απαραίτητα και τα αναγκαία επόμενα βήματα».
Στο υπουργικό επισημάνθηκε ακόμη ότι δεν θα γίνει καμία εξαίρεση για τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ομόλογα, ωστόσο στο επόμενο διάστημα το θέμα θα επανεξετασθεί, ενώ ο κ. Βενιζέλος εισηγήθηκε ακόμη να επεκταθεί μέχρι τις 23 Μαρτίου η καταληκτική ημερομηνία πρόσκλησης συμμετοχής στο PSI για τα ομόλογα που διέπονται από ξένο δίκαιο και η ανταλλαγή των οποίων θα γίνει μέχρι τις 12 Απριλίου.
