Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Λεσβίες, γκέι, bisexual και transsexual υφίστανται διακρίσεις, όπως επισημαίνει έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη. Αυτή είναι όντως η πραγματικότητα μιας Ευρωπαϊκής δομής που εξακολουθεί να ανέχεται, και να ενθαρρύνει κατά καιρούς, την κοινωνική χλεύη εναντίον εκατομμυρίων ανθρώπων που έχουν διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό ή «αμφιλεγόμενο φύλο», όπως το αποκαλεί η έκθεση. Μια Ευρώπη φτιαγμένη στα πρότυπα των ανθρώπων που την διοικούν, σφυρηλατημένη με τις δομικές ανισότητες που την χαρακτηρίζουν, δεν θα μπορούσε να είναι ένα μέρος πολύ διαφορετικό από αυτό που περιγραφεί η έκθεση ή αντιλαμβανόμαστε εμπειρικά στην καθημερινότητα μας.
Τα κοινωνικά πρότυπα που μας εμφυσούνται από πολύ νεαρή ηλικία απορρίπτουν κάθε είδους διαφορετικότητας. Μαθαίνουμε να την χαρακτηρίζουμε περίεργη και να την φοβόμαστε, ξεχνώντας την μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου, την ελευθερία της επιλογής και φορτώνοντας με στεγανά τον νου που μονάχα απαλλαγμένος από αυτά μπορεί να γνωρίσει μια πραγματική αίσθηση χειραφέτησης και ανεξαρτητοποίησης. Βυθισμένοι στην απόλυτη ομοιομορφία η οποία διδάσκεται, καλλιεργείται και επ’ ουδενί δεν αποτελεί κομμάτι της διφορούμενης ανθρώπινης φύσης, δημιουργούμε, ως κοινωνία, στρατιές ομοφοβικών, τρανσοφοβικών, μεταναστοφοβικών και πολλά πολλά άλλα με δεύτερο συνθετικό τη λέξη φοβία.
Περνώντας στην έκθεση καθ’ εαυτή, η εκτενέστερη αναφορά σχετίζεται με την θυματοποίηση και τη στοχοποίηση των ανθρώπων με τον άνωθεν αναφερόμενο σεξουαλικό προσανατολισμό. Η έκθεση τονίζει πως στην Γηραιά Ήπειρο δεν αναγνωρίζονται ως πρόσωπα που μπορούν να ζητήσουν πολιτικό άσυλο, δεν προστατεύονται από την εναντίον τους βία και δεν απολαμβάνουν των ελευθεριών του συνέρχεσθαι, της έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι. Και συνεχίζει λέγοντας πως, «Η ιδιαιτερότητά τους, το φύλο και το απαραβίαστο της οικογενειακής τους ζωής δεν αναγνωρίζονται, ενώ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες παρεμποδίζεται η πρόσβασή τους στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και την απασχόληση».
Εκείνο που αναφέρει με ιδιαίτερη ανησυχία η έκθεση είναι το γεγονός ότι άτομα αυτά, που στις χώρες καταγωγής τους αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο βασανιστηρίων ή της εκτέλεσης λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού, συνάντησαν αξεπέραστα εμπόδια στην διαδικασία για τη χορήγηση ασύλου. Υπογραμμίζει, επίσης, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα διαφυλικά άτομα, όπως η έλλειψη της νομοθεσίας που διέπει την αναγνώριση της αλλαγής φύλου, η απαίτηση προκειμένου τα διαφυλικά άτομα να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση, που οδηγεί σε υπογονιμότητα, να είναι άγαμα ή διαζευγμένοι, ώστε να είναι νομικά αναγνωρισμένη.
Οι διακρίσεις, η παρενόχληση και η βία είναι η ζοφερή πραγματικότητα μας. Είτε πρόκειται για εθνοτικές μειονότητες, είτε για φυλετική ή σεξουαλική διάκριση είναι απλά κομμάτι από το ίδιο μωσαϊκό. Η Ευρώπη του μέγα πατριάρχη Μπερλουσκόνι αδυνατεί να ανταποκριθεί πολιτικά σε αυτό το ζήτημα καθώς είναι προς όφελός της. Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει μάρτυρες της μετατροπής της ξενοφοβίας, που εκ φύσεως είναι παθητική, σε ρατσισμό, που μαζί με την εγκαθιδρυμένη λιτότητα της Ε.Ε. κυοφορεί τερατογεννέσεις.
Χαρτογραφώντας τις θεσμικές διακρίσεις των 47 χωρών- μελών της Ευρώπης
- Μόνο 20 κράτη-μέλη περιλαμβάνουν στην νομοθεσία τους ρητή απαγόρευση των διακρίσεων λόγω γενετήσιου προσανατολισμού. Αυτά είναι: η Αλβανία, το Βέλγιο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Γερμανία, η Ουγγαρία, η Ισλανδία, η Ιρλανδία, το Μαυροβούνιο, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ρουμανία, η Σερβία, η Σλοβακία, η Σλοβενία, η Ισπανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
- Διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού απαγορεύονται όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, αγαθά και υπηρεσίες σε: Ανδόρα, Αυστρία, Φινλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο και Ελβετία.
- Διακρίσεις, λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, δεν απαγορεύονται ρητά στον τομέα της πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες σε: Κύπρο, Δανία, Εσθονία, Γαλλία, Γεωργία, Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία και ΠΓΔΜ.
- Ο γάμος μεταξύ συντρόφων του ίδιου φύλου επιτρέπεται σε επτά κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης: το Βέλγιο, την Ισλανδία, την Ολλανδία, την Νορβηγία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Σουηδία. Σε 13 ακόμη κράτη υπάρχει θεσμοθετημένη η αναγνώριση μιας μορφής συμβίωσης: Ανδόρα, Αυστρία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Σλοβενία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο.
- Η υποκίνηση μίσους, βίας ή διακρίσεων για λόγους σεξουαλικού προσανατολισμού θεωρείται ποινικό αδίκημα μόνο σε 18 κράτη-μέλη: Ανδόρα, Βέλγιο, Κροατία, Δανία, Εσθονία, Γαλλία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Λιθουανία, Μονακό, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Η ομοφοβική πρόθεση αναγνωρίζεται ως επιβαρυντικός παράγοντας σε εγκλήματα του ποινικού δικαίου μόνο σε 14 κράτη: Ανδόρα, Βέλγιο, Κροατία, Δανία, Γαλλία, Ελλάδα, Λιθουανία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο.
- Από το 2004, σε τουλάχιστον 12 κράτη-μέλη έχουν υπάρξει περιπτώσεις απαγορεύσεων ή διοικητικά εμπόδια για εκδηλώσεις του Φεστιβάλ Υπερηφάνειας (Gay Pride) ή άλλες σχετικές εκδηλώσεις λεσβιών, γκέι, τρανσέξουαλ. Αυτά είναι: Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μολδαβία, Πολωνία, Ρουμανία, Ρωσική Ομοσπονδία, Σερβία, Τουρκία, Ουκρανία και ΠΓΔM. Σε άλλα οκτώ κράτη δεν έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ σχετικές εκδηλώσεις διαφυλικών ατόμων: Αλβανία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Κύπρος, Γεωργία, Μονακό, Μαυροβούνιο και Άγιος Μαρίνος. Προσπάθειες να ποινικοποιηθεί η ομοφυλοφιλία καταβλήθηκαν σε Πολωνία, Λιθουανία και Ρωσική Ομοσπονδία.
- Περιορισμοί στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και στις διαδικασίες αναγνώρισης των ενώσεων των LGBT, εντοπίσθηκαν σε Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Ρωσική Ομοσπονδία, Τουρκία και Ουκρανία.