">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ο αριθμός των εκτοπισμένων ανθρώπων εξαιτίας συρράξεων και κακομεταχείρισης έφτασε, στα τέλη του 2010, τα 43,7 εκατομμύρια παγκοσμίως. «Παγκόσμιες Τάσεις 2010» είναι ο τίτλος της έκθεσης του ΟΗΕ και αποκαλύπτουν και αλλά ανησυχητικά νούμερα που εύρυθμα και ομοψύχως αγνοούν όλοι, με πρώτο και καλύτερο τον ίδιο τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, αλλά όχι δίχως την ανοχή των κατοίκων του δυτικού κόσμου. Ενόσω οι αναπτυγμένες χώρες καλλιεργούν ολοένα και περισσότερο ένα αντι-προσφυγικό και αντι-μεταναστευτικό αίσθημα, η ανισορροπία της διοχέτευσης των ξεριζωμένων και το καθεστώς παρατεταμένου πολέμου που ισχύει από την Παλαιστίνη μέχρι την Ακτή Ελεφαντοστού δημιουργεί περισσότερα δεινά για εκτοπισμένους και περιθωριοποιημένους αποδιοπομπαίους τράγους.
Τα νούμερα αποδεικνύουν πως στην πραγματικότητα οι φτωχότερες χώρες, που πολιτικά ορθώς τις αποκαλούμε αναπτυσσόμενες, είναι αυτές που φιλοξενούν τεράστιους αριθμούς προσφύγων τόσο σε απόλυτους αριθμούς, όσο και ως ποσοστό σε σχέση με το οικονομικό τους μέγεθος. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, από τους 43,7 εκατομμύρια πρόσφυγες, που αποτελούν το μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων των τελευταίων 15 ετών, τέσσερις στους πέντε βρίσκονταν την περασμένη χρονιά σε αναπτυσσόμενες χώρες. Στον αριθμό τους συμπεριλαμβάνονται περί τα 15,4 εκατομμύρια πρόσφυγες οι οποίοι πέρασαν τα σύνορα της χώρας τους με τη πλειονότητά τους (80%) να αναζητούν «καταφύγιο» σε γειτονικές αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 27,5 εκατ. άνθρωποι εκτοπίστηκαν εντός των συνόρων της χώρας τους ενώ οι αιτήσεις για άσυλο μεταξύ αυτής της ομάδας, ανήλθαν στις 850.000.
Όπως τονίζει ο Αντόνιο Γκουτιέρες, επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, «οι φόβοι για υποτιθέμενες πλημμύρες προσφύγων στις βιομηχανικές χώρες είναι κατά πολύ διογκωμένοι ή συγχέονται λαθεμένα με το ζήτημα της μετανάστευσης» και συμπληρώνει ότι «στο μεταξύ, είναι οι φτωχότερες χώρες που αφήνονται να σηκώσουν το βάρος». «Πρωταθλήτριες» χώρες στη φιλοξενία προσφύγων είναι το Πακιστάν, το Ιράν και η Συρία (1,9 εκατ. πρόσφυγες, 1,1 και 1 αντίστοιχα) ενώ η μεγαλύτερη εθνική ομάδα προσφύγων είναι οι Αφγανοί οι οποίοι αγγίζουν τα 3 εκατ. ανθρώπους. Ακολουθούν οι Ιρακινοί, οι Σομαλοί και οι Κογκολέζοι, όλοι έρμαια ανθρωπιστικών επεμβάσεων ή γενικότερων «βοηθειών» από τη Δύση, παρότι δεν υπολογίζονται στο κόστος που εμπεριέχουν αυτές οι παρεμβάσεις.
Και ενώ η δημοκρατία στοιχίζει πολύ ακριβά σε Αφγανούς και Ιρακινούς, στην Ευρώπη το μεταναστευτικό ζήτημα περιορίζεται στα κροκοδείλια δάκρυα του Ν. Σαρκοζί και του Σ. Μπερλουσκόνι. Διόλου τυχαία ολοένα και περισσότερες χώρες ανά τον κόσμο υψώνουν τείχη, είτε συμβολικά, όπως η μερική απόρριψη της συνθήκης του Σένγκεν από τη Δανία, είτε και ελαφρώς πιο πρακτικά, όπως το τείχος του Γ. Παπανδρέου στον Έβρο. Στην Ευρώπη και την Αμερική, οι κυβερνώντες, όχι μόνο ακολουθούν πολιτικές εξόντωσης, όπως ο Ν. Σαρκοζί με μετανάστες και τσιγγάνους, αλλά ταυτόχρονα μέσω των πολιτικών αποφάσεών τους (με την γενικευμένη ανεργία, λιτότητα, φτώχεια) δημιουργούν τις πλέον κατάλληλες συνθήκες για την άνοδο της ακροδεξιάς. Η Σάρα Πέιλιν, η Λέγκα του Βορρά, η Μισέλ Μπάκμαν, το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν άνθησαν σε συνθήκες αποξένωσης, αποσύνθεσης και στοχοποιήσεων. Όμως, ο σπόρος φυτεύτηκε από τις κυβερνώσες δυνάμεις και έτσι μαζί συνεχίζουν να πορεύονται.
Η τελευταία ευρωπαϊκή κρίση προσφύγων ήταν στο νησί Λαμπεντούζα όταν χιλιάδες άνθρωποι κατευθύνθηκαν στην Ιταλία με επισφαλή πλεούμενα. Ο Αλεξάντερ Αλέινικοφ, αναπληρωτής Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το σχολίασε εμμέσως πλην σαφώς. Σε συνέντευξη Τύπου δήλωσε πως υπάρχει «άνιση κατανομή» των εκτοπισμένων σε διεθνές επίπεδο, για να συμπληρώσει πως «Μερικές φορές φαίνεται ότι οι πιο ηχηρές ενστάσεις διατυπώνονται από χώρες που δεν επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος», είπε χαρακτηριστικά. Ο Α. Αλέινικοφ, πρώην καθηγητής νομικής και αξιωματούχος της υπηρεσίας μετανάστευσης των ΗΠΑ, σημείωσε ότι όλες οι αιτήσεις για την παροχή ασύλου πρέπει να εξετάζονται με δίκαιο τρόπο, και σχολίασε πως «Οι αριθμοί που βλέπουμε να έρχονται στην Ευρώπη δεν είναι αριθμοί που να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν με μια δίκαιη διαδικασία».
Ερωτηθείς σχετικά με τις διαθέσεις κατά των μεταναστών σε μέρη της Ευρώπης, δήλωσε πως «οι δύσκολες οικονομικά εποχές μερικές φορές κυοφορούν ατυχείς λαϊκιστικές πολιτικές, και οι πολιτισμικές διαφορές και οι θρησκευτικές διαφορές συμβάλλουν σ' αυτό». «Ο κόσμος απογοητεύει αυτούς τους ανθρώπους, αφήνοντάς τους να περιμένουν έως ότου αποκατασταθεί η σταθερότητα πίσω στην πατρίδα τους, βάζοντας τη ζωή τους σε αναμονή επ’ αόριστον. Οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν μπορεί να συνεχίσουν να φέρουν αυτό το βάρος μόνες τους, ο ανεπτυγμένος κόσμος πρέπει να διορθώσει αυτή την ανισορροπία. Χρειάζεται να δούμε αυξημένα ποσοστά μετεγκατάστασης. Χρειάζονται επιταχυμένες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες σε μακροχρόνιες διαμάχες ώστε να μπορέσουν οι πρόσφυγες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους».
Πρόσφυγες ανά τον κόσμο
Στην Ευρώπη ήταν καταγεγραμμένοι 1,6 εκατ. πρόσφυγες στα τέλη του 2010, περίπου 40.700 λιγότεροι από ότι ένα χρόνο πριν, κυρίως λόγω της καταγραφής και της επαλήθευσης που διεξάγεται στα Βαλκάνια, σύμφωνα με την Αρμοστεία. Στην Ασία βρίσκονται περίπου 4 εκατ. πρόσφυγες, 2,1 εκατ. στην Αφρική, σχεδόν 7 εκατ. στην Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική, και 800.000 στην Αμερική. «Συνολικά, υπάρχει τεράστια ανάγκη για λύσεις», υπογράμμισε ο Α. Αλέινικοφ κομμάτι της υπηρεσίας του ΟΗΕ είχε δημιουργηθεί πριν από 60 χρόνια για να βοηθήσει τους 2,1 εκατ. πρόσφυγες στο έδαφος της Ευρώπης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
