">
Της Νάντιας Κοκκίνου, Ψυχολόγου
Η ψυχοθεραπεία, υποστηρίζουν κάποιοι ψυχαναλυτές, βοηθάει τα άτομα να ανακαλέσουν τα λησμονημένα και ίσως τραυματικά βιώματά τους, όπως η σεξουαλική κακοποίηση. Είναι, όμως, αυτό αληθές;
Οι ψυχαναλυτές πιστεύουν πως για να αμυνθούν κατά της κατάθλιψης οι άνθρωποι θάβουν στο ασυνείδητό τους την ανάμνηση τραυματικών βιωμάτων της παιδικής ηλικίας. Υποστηρίζουν επίσης ότι κάτω από ορισμένες συνθήκες, όπως η ψυχοθεραπεία, τα άτομα είναι δυνατόν να ανακαλέσουν τα λησμονημένα μέχρι τότε βιώματά τους. Από την άλλη μεριά, κάποιοι αμφισβητούν την ακρίβεια με την οποία οι ενήλικοι ανακαλούν τα παιδικά τους βιώματα. Το ζήτημα πήρε τεράστιες διαστάσεις καθώς τα άτομα αναφέρουν ότι ανακαλούν βιώματα σεξουαλικής κακοποίησης κατά την παιδική ηλικία και κάνουν μηνύσεις κατά των ατόμων που θυμούνται τώρα ότι ήταν αυτουργοί της κακοποίησης. Παρότι ορισμένοι ειδικοί είναι πεπεισμένοι ότι αυτές οι αναμνήσεις της σεξουαλικής κακοποίησης είναι αυθεντικές και υποστηρίζουν ότι προσφέρουν κακή υπηρεσία στο άτομο όταν δεν τις αντιμετωπίζουμε ως πραγματικές, άλλοι αμφισβητούν την αυθεντικότητά τους, λέγοντας ότι αυτές αποτελούν μέρος ενός «συνδρόμου ψευδών αναμνήσεων» (false memory syndrome). Ενώ κάποιοι θεωρούν ότι η ανάκτηση αυτών των αναμνήσεων είναι ωφέλιμη για όσους καταπίεζαν μέχρι πρότινος το τραύμα της κακοποίησης, άλλοι ισχυρίζονται ότι οι αναμνήσεις προκύπτουν από τις διερευνητικές ερωτήσεις των θεραπευτών που είναι πεπεισμένοι ότι έχει συμβεί αυτή η κακοποίηση.
Ένα άρθρο σε ένα εξειδικευμένο περιοδικό ψυχολογίας ρωτά: «Ποια είναι η επιστημονική βάση για την αυθεντικότητα των αναμνήσεων της σεξουαλικής κακοποίησης, οι οποίες είχαν «απωθηθεί», αλλά στη συνέχεια «ανακτήθηκαν» με τη βοήθεια του θεραπευτή; Πώς θα διακρίνουν οι επιστήμονες, τα νομικά πρόσωπα και τα ίδια τα καταπιεσμένα άτομα τις αληθινές αναμνήσεις από τις ψευδείς;»
Δυστυχώς, τα ερωτήματα αυτά δεν έχουν ξεκάθαρες απαντήσεις. Από τη μια μεριά, γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι μπορεί να λησμονούν κάποια γεγονότα τα οποία θυμούνται στην πορεία. Από την άλλη, γνωρίζουμε και ότι οι άνθρωποι μπορεί να «ανακαλέσουν» κάποια γεγονότα τα οποία δε συνέβησαν ποτέ. Παρόλα αυτά, οι ψυχολόγοι είναι διχασμένοι όσον αφορά το κύρος των αποδείξεων σχετικά με το αν οι άνθρωποι μπορούν να ανακτήσουν προηγουμένως «απωθημένες» αναμνήσεις. Επιπλέον, αν αυτές οι αναμνήσεις είναι δυνατόν να ανακτηθούν , δεν έχουμε ακόμη κανένα τρόπο διαχωρισμού των «ανακτημέμων αναμνήσεων» και των «ψευδών αναμνήσεων».
