Του Γιώργου Παπαδημητρίου
Σε όλα τα ζητήματα που εκφέρουμε γνώμη, το τελικό μας πόρισμα επηρεάζεται –και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό, ακόμη και αν δεν το συναισθανόμαστε σε πρώτο επίπεδο– από την αίσθηση της εγγύτητας/απόστασης που έχουμε από το ζήτημα που μας απασχολεί. Από τον άτυπο αλλά πανίσχυρο αυτό κανόνα δεν θα μπορούσε να ξεφύγει και το πώς αντιμετωπίζουμε-αξιολογούμε την ίδια μας την πόλη. Κατά συνέπεια, η γνώμη μας πολλές φορές διαφοροποιείται έντονα και ριζικά από κάποιον που αντικρίζει ένα θέαμα, μια συνθήκη, μια κατάσταση με περιορισμένο ορίζοντα, ως προϊόν μιας ιδιάζουσας εμβόλιμης κατάστασης, και όχι με το βάρος του καθημερινού στρες και της ρουτίνας.
Φυσικά, αυτή το φαινόμενο είναι διπλής κατεύθυνσης και ιδού τι εννοούμε. Ορισμένες φορές, πνιγμένοι από τα όσα μας βαραίνουν στο μεροδούλι-μεροφάι της ζωής, αλλά και αγανακτισμένοι από τα παράπονά μας για όλα τα κακώς κείμενα, αδυνατούμε πλήρως να συγχρωτιστούμε με τα κολακευτικά λόγια όσων επισκέπτονται τη Θεσσαλονίκη με κάποια συγκεκριμένη αφορμή. Για να το θέσουμε απλά, αυτό που μας έρχεται αυτόματα να τους απαντήσουμε είναι κάτι του στιλ «καλά όλα αυτά, αλλά αν τραβούσες τη δική μου ταλαιπωρία κάθε μέρα, θα το έβλεπες αλλιώς». Βέβαια, ισχύει και το ακριβώς αντίστροφο. Άλλες φορές, ορμώμενοι από την αγάπη που νιώθουμε για την πόλη και έχοντας φυλαγμένους διάφορους μικρούς θησαυρούς της στην καρδιά μας (από εκείνους που είναι σε θέση να γνωρίζει μονάχα ένας ντόπιος), ενδέχεται μέχρι και να διαφωνήσουμε έντονα όταν ένας εφήμερος επισκέπτης σχολιάζει αρνητικά στοιχεία και χαρακτηριστικά που εμείς είτε έχουμε εντάξει αρμονικά στο καθημερινό μας αστικό βίωμα είτε δεν αντιλαμβανόμαστε ως σημαντικά ή αξιοσημείωτα.
Λόγω δουλειάς έχει τύχει τα τελευταία χρόνια να βρεθώ σε κοντινή απόσταση από ορισμένες αναγνωρίσιμες και αξιόλογες φιγούρες της διεθνούς κινηματογραφικής βιομηχανίας, αλλά και έναν από τους πιο αξιόλογους Ευρωπαίους συγγραφείς των τελευταίων δεκαετιών, που έχουν πραγματοποιήσει ολιγοήμερες στάσεις στη Θεσσαλονίκη, . Και πάντα μου προκαλούν τεράστιο ενδιαφέρον τα αυθόρμητα σχόλια τους αναφορικά με τη Θεσσαλονίκη, και τη γνώμη που έχουν σχηματίσει για την πόλη. Ως επί το πλείστον, πάντως, για να δώσω τον γενικό τόνο, οι εντυπώσεις τους κινούνται σε θετικά (αν όχι και θετικότατα) μονοπάτια, με τα κυριότερα σημεία αναφοράς τους να εντοπίζονται στην παραλία της Θεσσαλονίκης και στο γαστρονομικό πρόσωπο της πόλης.
Ο σπουδαίος Αμερικανός σκηνοθέτης Τζιμ Τζάρμους είχε πάθει πλάκα με τα μικρά ταβερνάκια, με τους γερανούς στο λιμάνι, με την αγγελοπουλική ομίχλη, με την πολυποίκιλη φύση των μνημείων. Ο διάσημος Άγγλος ηθοποιός Ρέιφ Φάινς είχε εντυπωσιαστεί αφάνταστα από το παραλιακό μέτωπο της πόλης (τόσο από την έκτασή του όσο και από την απλότητα της ομορφιάς του), στο οποίο βόλταρε ασταμάτητα (παρεμπιπτόντως, δεν εκτιμούμε όσο και όπως οφείλουμε το πόσο αρμονικά ενσωματωμένη είναι η Νέα Παραλία στον αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης.
Η απαστράπτουσα Γαλλίδα σταρ Εμανουέλ Μπεάρ είχε ξετρελαθεί με την Άνω Πόλη, τα κάστρα, τα Λαδάδικα και το Καπάνι, όλα δηλαδή τα τοπόσημα του (ευρύτερου) κέντρου, όπως και με όλα τα οριεντάλ πιάτα που δοκίμασε. Μια ακόμη μεγαλύτερης εμβέλειας Γαλλίδα ιέρεια του σινεμά, η Ζιλιέτ Μπινός, είχε λατρέψει όλες τις βυζαντινές εκκλησίες της πόλης, μένοντας με το στόμα ανοιχτό με το Βυζαντινό μουσείο. Όσο για τον Ούγγρο συγγραφέα Λάσλο Κρασναχορκάι (που ίσως τον δούμε σύντομα να αποσπά και το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας), με τον οποίο είχα τη χαρά και τιμή να συναναστραφώ και να συνυπάρξω για τρεις-τέσσερις συνεχόμενες ημέρες (με αφορμή τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου), έχω να πω απλώς το εξής: Είναι πράγματι καταπληκτικό το πώς ένα ξένο βλέμμα σε οδηγεί ενίοτε να επανοικειοποιηθείς και να αγαπήσεις εκ νέου όσα θεωρούσες ολόγυρά σου δεδομένα. Από τη μαγεία μνημείων που προσπερνάς (βλέπε Ροτόντα, Μονή Βλατάδων κ.ά.) μέχρι τη φρέσκια ματιά που ρίχνεις σε γωνιές, αθέατα σημεία, ανθρώπους, περιστατικά και καταστάσεις.
Ταξίδι στην πόλη μας, λοιπόν. Ακούγεται ίσως αστείο αλλά, πιστέψτε με, δεν είναι καθόλου μα καθόλου κακή ιδέα. Παίρνοντας μια (έστω φαντασιακή ή επινοημένη) απόσταση από το τετριμμένο, καταλήγεις πάντα να βλέπεις πιο καθαρά. Και να ανακαλύπτεις ξανά από την αρχή.
- Θεσσαλονίκη: Ο Προαστιακός φτάνει Σίνδο μέσα στο 2025 - Η ανακοίνωση Κυρανάκη
- Θεσσαλονίκη: Προφυλακιστέοι οι άνδρες που μπήκαν στο σπίτι 26χρονης για να την ληστέψουν
- Θεσσαλονίκη: Συνάντηση Μιχαηλίδου με Αηδονά - Η κοινωνική πολιτική στο επίκεντρο
- Κεντρική Μακεδονία: Πέντε νεκροί σε τροχαία τον Αύγουστο
