Γράφει ο Παναγιώτης Σκουρής*
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η εξέλιξη αυτής της εβδομάδας που αφορά στην εκλογή του Έλληνα υπουργού οικονομικών, κ. Κ. Πιερρακάκη στη θέση του προέδρου του Eurogroup. Όσοι από τους αναγνώστες είναι κοντά στη δική μου ηλικία και εν πάση περιπτώσει έχουν επίγνωση των ετών μετά το 2008-2009, τη λέξη αυτή συνήθως τη συνδέουν με δυσάρεστα συναισθήματα και αρκετό άγχος.
Επί πολλά χρόνια η χώρα μας που μετέχει στο εν λόγω όργανο, ήταν ένα είδος μαύρου προβάτου για τα λοιπά μέλη. Άλλες φορές δικαιολογημένα και άλλες φορές αδικαιολόγητα. Σίγουρα πάντως ισχύει το ότι, αν έλεγες σε κάποιον στην Ελλάδα εκείνης της εποχής, ότι ενδέχεται μία ημέρα ο πρόεδρος να προέρχεται από αυτή, μάλλον θα θεωρούσε, ότι του λες κάποιου είδους ανέκδοτο.
Παρόλα αυτά έγινε και αυτό σίγουρα είναι θετικό για τη χώρα. Άλλωστε, όπως φυσιολογικά θα ανέμενε κανείς, οι μετριοπαθείς πολιτικές δυνάμεις -για τις άλλες δε χρειάζεται να αναφέρουμε το παραμικρό- εκφράζονται θετικά για το γεγονός και έστειλαν και τα συγχαρητήριά τους. Φυσιολογικό θα μου πεις, αλλά καμιά φορά το αυτονόητο πρέπει, να το διεκδικούμε.
Η έκφραση στον τίτλο ανήκει στον Κωνσταντίνο Καραμανλή (τον πρεσβύτερο) και έχει με έναν τρόπο μείνει στην ιστορία. Ειπώθηκε, μετά από την επιστροφή του από ένα ταξίδι στο εξωτερικό και αποτύπωσε μία κατάσταση εκείνης της εποχής που, κατά τη γνώμη του, έδειχνε μία δυσαρμονία. Ότι δηλαδή η χώρα μας είχε μία καλή εξωτερική εικόνα, ενώ στο εσωτερικό το πράγματα δεν ήταν και τόσο καλά.
Δεν έχει σημασία, αν σε κάποιον αρέσει ο Καραμανλής, ο Πιερρακάκης ή όποιος άλλος, ούτε αν ταυτίζεται και συμφωνεί μαζί τους πολιτικά και ιδεολογικά. Η εξέλιξη αυτή είναι σημαντική για τη χώρα, το δίχως άλλο. Όπως σημαντικό είναι, ότι το σύνολο των μετριοπαθών πολιτικών δυνάμεων το αναγνωρίζει αυτό. Και δεν κινείται στη λογική που βλέπουμε και στον αθλητισμό δυστυχώς και λέει, ότι είμαστε πάντα με τον αντίπαλο του αντιπάλου, όταν παίζει στο εξωτερικό.
Μιας λοιπόν και λίγο ως πολύ δεχόμαστε το θετικό της εξέλιξης αυτής, μοιραία στρέφουμε το βλέμμα μας στο εσωτερικό της χώρας, όπου τα πράγματα σίγουρα δεν πηγαίνουν καλά. Ο πολιτικός λόγος δεν περιλαμβάνει το παραμικρό επιχείρημα ούτε έχει κάποιου είδους ιδεολογική διάσταση. Είναι παραληρηματικός, έξαλλος, προκλητικός και πολλές φορές χυδαίος. Κάνει επίκληση στα χαμηλότερου επιπέδου συναισθήματα και αποσκοπεί στις στιγμιαίες και μόνο εντυπώσεις. Αυτό μάλιστα που είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι, ότι είναι ίδιος, ανεξάρτητα από το θέμα της συζήτησης. Όπως είπαμε, μόνο επιφάνεια και καμία προσπάθεια εμβάθυνσης στα ειδικότερα ζητήματα της κάθε περίπτωσης και αναζήτηση μιας ουσιαστικής αντιπαράθεσης που ίσως βοηθήσει και μπορέσει να πάει τα πράγματα και λίγο παραπέρα.
Αυτή η τάση ξεκινάει από τους πάσης φύσεως ακραίους, οι οποίοι γνωρίζουν, ότι μόνο με προκλητικότητα και οξύτητα γίνονται ελκυστικοί. Για αυτό άλλωστε και είναι ακραίοι. Το δυσάρεστο όμως είναι, ότι, τουλάχιστον στην παρούσα συγκυρία, η στάση και τάση αυτή επιβάλλεται και στους υπόλοιπους. Οπότε δημιουργείται μια εικόνα αντισυστημικότητας γενική, η οποία μάλιστα φαίνεται να αφορά σε όλους ανεξαρτήτως. Με άλλα λόγια ο ακραίος και μισαλλόδοξος λόγος φαίνεται, να επικρατεί.
Είναι κρίμα που συμβαίνει αυτό και σίγουρα έρχεται σε αντίθεση με όσα θετικά μπορεί, να συμβαίνουν παράλληλα. Είπαμε και λίγο πιο πάνω, ότι το να πάρει η Ελλάδα την προεδρία του Eurogroup είναι εξαιρετικά σημαντικό γεγονός. Όχι μόνο επειδή μας βγάζει από τα χαρακώματα και μας φέρνει στο προσκήνιο.
Κυρίως επειδή, φαίνεται, ότι η χώρα ανατρέπει την εικόνα του επαίτη και του χαβαλέ, την οποία πολύ άδικα μας είχαν φορέσει κατά το παρελθόν, ακόμα και χώρες που ήταν παραδοσιακοί μας φίλοι και μάλιστα διαχρονικά. Ίσως και να είναι μία αναγνώριση των δεινών που πέρασε ο Έλληνας και τις σχεδόν ηρωικές προσπάθειες που έκαναν όλα αυτά τα χρόνια. Σίγουρα λοιπόν η εξέλιξη αυτή τους πιστώνεται.
Σε ένα πράγμα ωστόσο θα διαφωνήσω με το νέο πρόεδρο. Και αυτό έχει να κάνει με την αναφορά στην αλληλεγγύη που επέδειξε η Ευρώπη απέναντι στην Ελλάδα τα δύσκολα χρόνια της κρίσης. Διότι είναι εν μέρει μόνο σωστή. Στην πραγματικότητα η Ευρώπη και ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να είχε εφαρμόσει την αρχή της αλληλεγγύης πολύ πιο έντονα, αποφασιστικά και με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα. Και μάλιστα στο πεδίο που έχει αναπτύξει το μεγαλύτερο μέρος της δράσης της και βάσει του οποίου κατά κύριο λόγο πέτυχε ό,τι πέτυχε. Για το λόγο αυτό θεωρούμε λοιπόν, ότι θα μπορούσε να είχε κάνει πολύ περισσότερα.
Παρότι λοιπόν διαφωνούμε σε αυτό το σημείο, ευχόμαστε καλή θητεία στο νέο πρόεδρο.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis (www.anplegal.gr).
